Control – przygodowa gra akcji opracowana przez fińskie studio Remedy Entertainment i wydana przez 505 Games. Ukazała się 27 sierpnia 2019 roku na PlayStation 4, Windows i Xbox One, a na PlayStation 5 i Xbox Series w lutym 2021 roku. Wersje oparte na chmurze na Nintendo Switchu i Amazon Lunie zostały wydane w październiku 2020 roku, a następnie w lipcu 2021 roku na Stadii. Wersja na macOS-ie ukazała się w marcu 2025 roku. Wydano także dwa płatne rozszerzenia do pobrania: Fundament (ang. The Foundation) i WAŚ (ang. AWE), oba w 2020 roku.
Fabuła gry Control koncentruje się na Federalnym Biurze Kontroli (ang. Federal Bureau of Control), tajnej agencji rządu Stanów Zjednoczonych, której zadaniem jest powstrzymywanie i badanie zjawisk naruszających prawa rzeczywistości. Gracz jako Jesse Faden () eksploruje Najstarszą Siedzibę (ang. Oldest House) i wykorzystuje potężne umiejętności, aby pokonać wroga znanego jako Syk (ang. Hiss), który najechał i zniekształcił rzeczywistość. Gracz zyskuje umiejętności poprzez odnajdywanie Obiektów Mocy (ang. Objects of Power) w formie przyziemnych przedmiotów, takich jak telefon z tarczą numerową lub dyskietka nasycona energią z innego wymiaru, które były w centrum głównych wydarzeń paranormalnych i zostały odzyskane przez Federalne Biuro Kontroli. Oprócz Hope w nagraniach dialogów i materiałach filmowych live-action do Control wzięli udział James McCaffrey, Matthew Porretta i , a fiński zespół Poets of the Fall nagrał do gry dodatkową muzykę.
Gra Control jest inspirowana paranormalnymi opowieściami o fikcyjnej Fundacji SCP stworzonej przez internetowy projekt wiki fiction, oparty na gatunku . Architektonicznie pomieszczenia Najstarszej Siedziby zostały zaprojektowane w stylu brutalistycznym, typowym dla wielu amerykańskich budynków rządowych tworzonych z okresu zimnej wojny, służąc jako tło do zaprezentowania destrukcyjnych systemów środowiskowych gry. Główna gra zawiera wiele odniesień do Alana Wake’a, poprzedniej gry Remedy o podobnych paranormalnych motywach, a rozszerzenie WAŚ łączy obie serie; Remedy stwierdziło, że jest ono częścią wspólnego uniwersum (ang. Remedy Connected Universe).
Po premierze Control zebrał generalnie pozytywne recenzje krytyków, a kilka czasopism branżowych umieściło go na listach najlepszych gier 2019 roku. Gra była nominowana do licznych nagród, zdobywając kilka za oprawę graficzną i design. Do listopada 2024 roku sprzedała się w ponad 4,5 miliona egzemplarzy. W czerwcu 2021 roku zapowiedziano jej kontynuację – . W 2025 roku ukazał się również , oddzielna strzelanka pierwszoosobowa dla trzech graczy z trybem kooperacji.
Fabuła Świat przedstawiony Gra Control koncentruje się wokół Federalnego Biura Kontroli (FBK; ang. Federal Bureau of Control – FBC), tajnej agencji rządu Stanów Zjednoczonych, która bada nadprzyrodzone Wydarzenia Alter Świata (WAŚ; ang. Altered World Events – AWE). Na WAŚ wpływa zbiorowa nieświadomość ludzka i mają one szereg „paranormalnych” efektów, w tym tworzenie Obiektów Mocy (ang. Objects of Power) – archetypowych przedmiotów, które dają ich posiadaczom specjalne zdolności. Obiekty Mocy są połączone z Zarządem (ang. Board), czarnym bytem w kształcie piramidy, który istnieje w (ang. Astral Plane), alternatywnym wymiarze.
Osoba wybrana przez Zarząd do władania serwobronią (ang. Service Weapon), będąca jednocześnie Obiektem Mocy, jest domyślnie uważana za dyrektora Federalnego Biura Kontroli.
Akcja gry Control ma miejsce w Najstarszej Siedzibie (ang. Oldest House), brutalistycznym wieżowcu w Nowym Jorku, który służy jako siedziba FBK. Jest to Obiekt Mocy o kilku paranormalnych cechach: jest większy w środku niż na zewnątrz, a jego wewnętrzna architektura jest podatna na nieprzewidywalne przekształcenia i zmiany aranżacji. Federalne Biuro Kontroli jest w stanie stabilizować części Najstarszej Siedziby, wykorzystując punkty rezonansu zwane Punktami Kontroli (ang. Control Points).
Bohaterką gry Control jest Jesse Faden (grana przez ), która została wybrana przez Zarząd na stanowisko dyrektora Federalnego Biura Kontroli, aby zastąpić niedawno zmarłego Zachariaha Trencha (James McCaffrey). Siedemnaście lat przed wydarzeniami z gry Jesse i jej młodszy brat Dylan (Sean Durrie) byli uwikłani w Wydarzenie Alter Świata w swoim rodzinnym mieście Ordinary w stanie Maine. Po odkryciu Obiektu Mocy w formie projektora slajdów, dwójka dzieci przypadkowo uwolniła siły paranormalne, które spowodowały zniknięcie dorosłej populacji Ordinary. Jesse i Dylan zostali uratowani przez Polaris, tajemniczą istotę telepatyczną. Niedługo potem agenci Federalnego Biura Kontroli przybyli do Ordinary, porywając Dylana i projektor slajdów, podczas gdy Jesse uciekła. Na początku gry Jesse przybywa do Najstarszej Siedziby w poszukiwaniu swojego brata.
Innymi ważnymi postaciami w Control są: zaginiony szef badań dr Casper Darling (Matthew Porretta), specjalistka ds. badań Emily Pope (), szef ochrony Simon Arish (Ronan Summers), szefowa operacji Helen Marshall (), kierownik Panoptikonu (ang. Panopticon) Frederick Langston (Derek Hagen) oraz tajemniczy fiński woźny Ahti ().
Fabuła W październiku 2019 roku Jesse Faden przybywa do Najstarszej Siedziby po telepatycznej wiadomości od Polaris, szukając miejsca pobytu swojego porwanego brata Dylana. Wewnątrz budynku odkrywa martwe ciało Zachariaha Trencha i zostaje poinstruowana przez Polaris, aby podnieść jego upadłą serwobroń. Broń przenosi ją na Płaszczyznę Astralną, gdzie Zarząd mianuje ją nowym dyrektorem FBK na miejsce Trencha. Opuszczając biuro Trencha, Jesse zostaje zaatakowana przez agentów FBK opętanych przez istotę nazywaną Sykiem (ang. Hiss). Następnie dowiaduje się, że Najstarsza Siedziba została objęta awaryjnym zamknięciem z powodu rozprzestrzenienia się Syku i że wszyscy w budynku zostali nim opętani, z wyjątkiem tych, którzy noszą Wzmacniacze Rezonansu Hedronu (ang. Hedron Resonance Amplifiers – HRA), urządzenia zbudowane przez zaginionego naukowca FBK, dra Caspera Darlinga. Jesse zgadza się pomóc ocalałym agentom odzyskać budynek i powstrzymać Syk w zamian za ujawnienie miejsca pobytu Dylana.
Używając Obiektu Mocy znanego jako Gorąca Linia (ang. Hotline), Jesse komunikuje się ze zmarłym Trenchem i dowiaduje się, że jego dawny zespół zarządzający zna sekrety Biura. Po zniesieniu blokady budynku w Sektorze Technicznym Jesse wkracza do Sektora Badawczego w poszukiwaniu Helen Marshall, jednej z członkiń zespołu zarządzającego Zachariaha Trencha, której pomaga zabezpieczyć produkcję kolejnych Wzmacniaczy Rezonansu Hedronu. Marshall ujawnia, że Dylan, znany w Biurze jako Główny Kandydat 6 (ang. Prime Candidate 6 – P6), był przygotowywany do zastąpienia Trencha na stanowisku dyrektora Biura ze względu na swoje ogromne nadprzyrodzone zdolności, lecz po zabiciu kilku agentów Biura został uznany za zbyt niebezpiecznego i osadzony w Sektorze Zamkniętym. Jesse udaje się do tego sektora, aby odnaleźć Dylana tylko po to, by dowiedzieć się, że uciekł i poddał się Biuru w Sektorze Kierowniczym. Dylan wyjawia Jesse, że przyjął Syk, który dostał się do Najstarszej Siedziby przez rzutnik – Obiekt Mocy, który Biuro odzyskało z Ordinary.
Ahti, paranormalna istota manifestująca się jako woźny, daje Jesse odtwarzacz kaset magnetofonowych, który pozwala jej poruszać się po skomplikowanym labiryncie chroniącym komorę z projektorem slajdów w Sektorze Badawczym. Odkrywa, że rzutnik zniknął, lecz dowiaduje się, że Trench i Darling użyli urządzenia, aby przenieść się do alternatywnego wymiaru znanego jako Slidescape-36, gdzie odkryli istotę nazwaną Hedronem. Jesse odnajduje Hedrona i odkrywa, że to Polaris, lecz chwilę później Syk atakuje i niszczy Hedrona. Umysł Jesse zostaje zaatakowany przez Syk, ale udaje jej się od nowa odnaleźć Polaris w sobie, co pozwala jej odeprzeć ataki Syku i ocalić Biuro. Przy okazji dowiaduje się, że Trench był pierwszą osobą opętaną przez Syk podczas wypraw do Slidescape-36 i to on był odpowiedzialny za wtargnięcie Syku do Najstarszej Siedziby. Jesse znajduje rzutnik slajdów w Sektorze Kierowniczym, gdzie Dylan i Syk próbują przedostać się na Płaszczyznę Astralną przez portal i przejąć kontrolę nad Zarządem. Dezaktywuje rzutnik i pozornie oczyszcza Dylana z Syku, zamykając portal, ale pozostawiając go w śpiączce. W rezultacie Najstarsza Siedziba pozostaje opanowana przez Syk i zamknięta, aby uniemożliwić mu ucieczkę. Jesse pogodziła się jednak ze swoją nową rolą dyrektorki i postanawia znaleźć rozwiązanie wraz z ocalałymi pracownikami Federalnego Biura Kontroli.
Rozszerzenia Fundament Jesse zostaje wezwana przez Zarząd do Fundamentu (ang. Foundation), jaskiniowego obszaru leżącego w centrum Najstarszej Siedziby, w którym znajduje się Gwóźdź (ang. Nail), obiekt łączący Najstarszą Siedzibę z Płaszczyzną Astralną. Jesse odkrywa, że Gwóźdź został poważnie uszkodzony, co powoduje wyciek z Płaszczyzny Astralnej do Najstarszej Siedziby i może mieć katastrofalne skutki. Podczas gdy Jesse próbuje odzyskać Gwóźdź, szuka miejsca pobytu Helen Marshall, która weszła do Fundamentu podczas inwazji Syku i zaginęła. W międzyczasie Jesse odkrywa dzienniki pozostawione przez Theodore'a Asha Jr., byłego kierownika badań, który brał udział w pierwszych wyprawach do Najstarszej Siedziby w 1964 roku. Ash ujawnia, że dyrektor Broderick Northmoor, poprzednik Zachariaha Trencha, uległ wpływom Zarządu podczas wyprawy i był odpowiedzialny za radykalną zmianę Biura, aby służyło interesom Zarządu.
Kontynuując przywracanie Gwoździa, Jesse spotyka Poprzednika (ang. Former), istotę pozawymiarową, która obdarza ją nową zdolnością, co rozwściecza Radę. Poprzednik twierdzi, że kiedyś był członkiem Rady, ale został wygnany po oskarżeniu o nieznane przewinienie. Rozdartej między dwiema istotami Jesse w końcu udaje się przywrócić Gwoździa, ale między Najstarszą Siedzibą a Płaszczyzną Astralną dochodzi do wstrząsów, które grożą zniszczeniem obu wymiarów. Jesse dociera do podstawy Gwoździa, gdzie znajduje Marshall opętaną przez Syk. Z pomocą Poprzednika Jesse zabija Marshall i oczyszcza Gwóźdź. Jesse dowiaduje się, że to Marshall uszkodziła Gwóźdź jako środek zapobiegawczy zarówno przed Sykiem, jak i Radą. Wzmacniacz Rezonansu Hedronu od Marshall zostaje wkrótce potem zniszczony, a ona sama uznała to za odwet Rady, co pozwoliło jej zostać opętaną przez Syk. Po zażegnaniu kryzysu, ale przy utracie wiary w Radę, Jesse przysięga, że poprowadzi Federalne Biuro Kontroli własną drogą.
WAŚ WAŚ (ang. WAE) jest crossoverem Control i poprzedniego tytułu studia Remedy Entertainment – Alan Wake. Akcja Alana Wake’a rozgrywa się w Bright Falls w stanie Waszyngton; w tamtej grze pisarz Alan Wake zostaje zniewolony i uwięziony przez Mroczną Obecność zamieszkującą jezioro Cauldron w Bright Falls, wymiar zdolny do przekształcania dzieł sztuki w rzeczywistość. Po wydarzeniach z gry Alan Wake (opisanych w Control), Emil Hartman, psycholog, który próbował zbadać i wykorzystać tę moc, został skonfrontowany i aresztowany przez agentów Federalnego Biura Kontroli, którzy skonfiskowali wszystkie jego badania nad jeziorem. W ostatnim akcie desperacji Hartman zanurkował w jeziorze Cauldron i został opętany przez Mroczną Obecność. Hartman został następnie schwytany i zabrany do Najstarszej Siedziby przez Biuro, które próbowało go powstrzymać w Sektorze Śledczym. Jednak po tym, jak Hartman naruszył zabezpieczenie, Biuro zostało zmuszone do porzucenia i odcięcia niemal całego sektora. Podczas inwazji Syku złączył się on z Mroczną Obecnością w Hartmanie, przemieniając go w potworną istotę nawiedzającą sektor.