Fizjoterapia stomatognatyczna – dziedzina fizjoterapii, zajmująca się diagnozą i terapią zaburzeń funkcjonalnych w obrębie układu stomatognatycznego, obejmującego stawy skroniowo-żuchwowe (SSŻ), mięśnie żucia, struktury czaszkowo-twarzowe oraz odcinek szyjny i piersiowy kręgosłupaMajewski, S. (2007). Dental Gnathophysiology. Occlusion Norms and Functions of the Stomatognathic System. Warszawa: PZWL, s. 45–46. ISBN 978-83-200-3639-8..
Fizjoterapia ta opiera się na podejściu morfologicznym i funkcjonalnym w rehabilitacji tkanek i narządów jamy ustnej, kompleksu czaszkowo-twarzowego, mięśni żucia oraz SSŻKulesa-Mrowiecka, M. (red.). (2022). Cranio-Mandibular Disorders. Diagnosis, Treatment and Rehabilitation. Warszawa: PZWL, s. 113–122. ISBN 978-83-01-22500-1..
Układ stomatognatyczny odpowiada za przyjmowanie pokarmów (żucie, połykanie), artykulację mowy, oddychanie oraz ekspresję emocjiKulesa-Mrowiecka, M., Czerwińska-Niezabitowska, B. Diagnosis and Treatment of Cranio-Mandibular Dysfunctions in a Holistic Approach. Kraków: Medipage, s. 32–37. ISBN 978-83-7430-500-6..
Zakres Z perspektywy holistycznej fizjoterapia stomatognatyczna obejmuje także analizę posturalną i korekcję postawy ciała, uwzględniając wpływ zaburzeń pochodzących z okolic czaszkowo-gnykowych. Istotnym elementem jest edukacja pacjenta oraz techniki autoterapii.
Stosuje się również techniki relaksacyjne i uważności (np. z zakresu psychoterapii poznawczo-behawioralnej) jako wsparcie rehabilitacji.
Wskazania Dysfunkcje SSŻ (TMD) Ograniczenie ruchomości stawu skroniowo-żuchwowego Zaburzenia funkcji nerwów czaszkowych Bruksizm Bóle głowy pochodzenia stomatognatycznego oraz napięciowe bóle głowy (według klasyfikacji ICHD) Szumy uszne i otalgia Obrzęki twarzy po zabiegach chirurgii szczękowo-twarzowej Wzmożone napięcie mięśni żucia w trakcie leczenia ortodontycznego
Metody leczenia Terapia opiera się na technikach terapii manualnej, ukierunkowanej na przywracanie równowagi mięśniowej i mobilizację SSŻ w odpowiednich kierunkach.
Zabiegi często obejmują również: mobilizację kręgosłupa szyjnego i piersiowego pracę z kością gnykową i językiem terapię orofacjalną elementy kinezyterapii ćwiczenia koordynacji językowo-żuchwowej w celu rozwijania propriocepcji i wzmacniania mięśni
Współpraca interdyscyplinarna Fizjoterapia stomatognatyczna wymaga ścisłej współpracy z dentystami, ortodontami i logopedami.
W terapii często stosuje się zasady ortodoncji posturalnej oraz wytyczne z zakresu CMD – zaburzeń czaszkowo-żuchwowych.
Przypisy
Bibliografia Majewski, S. (2007). Dental Gnathophysiology. Occlusion Norms and Functions of the Stomatognathic System. Warszawa: PZWL, s. 45–46. ISBN 978-83-200-3639-8. Kulesa-Mrowiecka, M. (red.). (2022). Cranio-Mandibular Disorders. Diagnosis, Treatment and Rehabilitation. Warszawa: PZWL, s. 113–122. ISBN 978-83-01-22500-1. Czerwińska-Niezabitowska, B., & Kulesa-Mrowiecka, M. Diagnosis and Treatment of Cranio-Mandibular Dysfunctions in a Holistic Approach. ISBN 978-83-7430-500-6.
Linki zewnętrzne Polskie Towarzystwo Fizjoterapii International Federation of Orthopaedic Manipulative Physical Therapists
Kategoria:Fizjoterapia Kategoria:Stomatologia Kategoria:Zabiegi medyczne