Juliusz Surażski

Juliusz Surażski (ur. 28 marca 1910 w Łodzi, zm. 1996) – polski prawnik, sędzia wojskowy w okresie Polski Ludowej, major Ludowego Wojska Polskiego. W latach 1946–1955 pełnił funkcje sędziowskie w Wojskowych Sądach Rejonowych, w tym zastępcy szefa WSR w Warszawie (1953–1955).

Życiorys Młodość i wykształcenie Urodził się w Łodzi jako syn Józefa (Srula Chaima) i Frejdy Surażskich. Pochodził z rodziny żydowskiej. W czasie I wojny światowej przebywał z rodziną w Moskwie, następnie powrócił do Łodzi.

W 1928 ukończył prywatne Gimnazjum Humanistyczne Bogumiła Brauna w Łodzi. Studiował prawo na Wydziale Prawa Uniwersytetu Stefana Batorego w Wilnie, gdzie w 1933 roku uzyskał tytuł magistra. W okresie studiów utrzymywał się z pracy fizycznej i korepetycji

Okres przedwojenny Po powrocie do Łodzi pracował dorywczo oraz udzielał korepetycji. W 1934 rozpoczął aplikanturę w Sądzie Okręgowym w Łodzi. Od końca 1935 ponownie utrzymywał się z korepetycji. W 1938 podjął pracę jako pomocnik buchaltera w firmie Polski Lloyd, a następnie w towarzystwie ubezpieczeniowym „Warta”.

II wojna światowa We wrześniu 1939 prawdopodobnie uczestniczył w obronie Warszawy. Po zakończeniu kampanii wrześniowej przeniósł się do Białegostoku. Od kwietnia 1940 do czerwca 1941 pracował jako buchalter w Horodyszczu. Po agresji Niemiec na ZSRS został ewakuowany na wschód, gdzie pracował jako buchalter w okręgu niżnonowogrodzkim. W 1941 został zmobilizowany do Armii Czerwonej. W maju 1943 wstąpił do formowanego Ludowego Wojska Polskiego. W lipcu 1944 roku ukończył Oficerską Szkołę Polityczno-Wychowawczą w Kiwercach. Do kwietnia 1946 roku służył w jednostkach artylerii, pełniąc funkcje zastępcy dowódcy baterii oraz lektora 8 Pułku Artylerii Haubic

Kariera w sądownictwie wojskowym Początki służby sędziowskiej (1946–1949) W kwietniu 1946 został przeniesiony do wojskowego wymiaru sprawiedliwości. Rozpoczął służbę jako asesor, następnie sędzia Wojskowego Sądu Rejonowego w Bydgoszczy (kwiecień–listopad 1946). W sierpniu 1948 roku został przeniesiony do Wojskowego Sądu Okręgowego nr 2 w Bydgoszczy, a w październiku tego samego roku objął stanowisko zastępcy szefa WSR w Kielcach.

Szef WSR w Kielcach i Lublinie (1949–1953) Na początku 1949 został pełniącym obowiązki szefa WSR w Kielcach, a od maja 1949 do czerwca 1951 roku pełnił funkcję szefa tego sądu. Następnie został przeniesiony na analogiczne stanowisko do WSR w Lublinie, które zajmował do maja 1953 roku.

Zastępca szefa WSR w Warszawie (1953–1955) 3 maja 1953 roku objął stanowisko zastępcy szefa Wojskowego Sądu Rejonowego w Warszawie, które piastował do 6 maja 1955 roku. WSR w Warszawie był największym i najważniejszym spośród wojskowych sądów rejonowych działających w Polsce.

Działalność orzecznicza Jako zastępca szefa WSR w Warszawie przewodniczył składom sędziowskim w licznych procesach politycznych, w tym: w procesie grupy „Drzazga” (1953), gdzie przewodniczył składowi skazującemu Jerzego Stokowskiego na 4 lata więzienia (wyrok później podwyższono do 6 lat) w procesie Lecha Rajchela z Konspiracyjnego Wojska Polskiego, zakończonym wyrokiem śmierci wydanym w listopadzie 1953 roku

Okres po 1955 roku Po likwidacji Wojskowych Sądów Rejonowych w 1955 roku został przeniesiony do rezerwy w stopniu majora. Następnie kontynuował karierę w sądownictwie cywilnym, pracując do 1975 jako sędzia Sądu Wojewódzkiego m.st. Warszawy

Odznaczenia Srebrny Medal „Zasłużonym na Polu Chwały” Brązowy Medal „Siły Zbrojne w Służbie Ojczyzny”

Przypisy

Bibliografia Krzysztof Szwagrzyk, Prawnicy czasu bezprawia. Sędziowie i prokuratorzy wojskowi w Polsce 1944–1956, Kraków–Wrocław: Instytut Pamięci Narodowej; Towarzystwo Naukowe „Societas Vistulana”, 2005, ISBN 83-88385-65-8.

Kategoria:Absolwenci Gimnazjum Humanistycznego Bogumiła Brauna w Łodzi Kategoria:Absolwenci Wydziału Prawa Uniwersytetu Stefana Batorego w Wilnie Kategoria:Majorowie ludowego Wojska Polskiego Kategoria:Odznaczeni Brązowym Medalem „Siły Zbrojne w Służbie Ojczyzny” Kategoria:Odznaczeni Srebrnym Medalem „Zasłużonym na Polu Chwały” Kategoria:Polacy i obywatele polscy wcieleni do Armii Czerwonej 1939–1945 Kategoria:Polacy pochodzenia żydowskiego Kategoria:Sędziowie i prokuratorzy aparatu represji w Polsce (1944–1956) Kategoria:Sędziowie ludowego Wojska Polskiego Kategoria:Urodzeni w 1910 Kategoria:Zmarli w 1996