Zaprzysiężenie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej

Zaprzysiężenie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej – uroczystość rozpoczynająca kadencje prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, odbywająca się przed Zgromadzeniem Narodowym, które odbiera od elekta przysięgę.

Historia Uroczystość mały|14 grudnia 1922 Gabriel Narutowicz odebrał władzę w Polsce od Józefa Piłsudskiego. Trzy dni wcześniej złożył przysięgę przed Zgromadzeniem Narodowym. Pierwsza prezydencka inauguracja odbyła się w poniedziałek 11 grudnia 1922, wówczas głową państwa został Gabriel Narutowicz, wybrany dwa dni wcześniej na to stanowisko przez Zgromadzenie Narodowe. Uroczystość zaprzysiężenia rozpoczęła się parę minut po godzinie dwunastej w gmachu Sejmu, prezydent elekt miał utrudnienia z dojazdem ze względu na liczne protesty, w wyniku których zginęła jedna osoba, natomiast dwadzieścia sześć zostało rannych. Uroczystości przewodniczył marszałek Sejmu Maciej Rataj, który zapytał Narutowicza o przyjęcie urzędu i odebrał od niego przysięgę. Drugim punktem objęcia urzędu była uroczystość przekazania władzy przez Naczelnika Państwa Józefa Piłsudskiego nowemu prezydentowi, która odbyła się 14 grudnia 1922 w Belwederze. Wydarzeniu towarzyszyło odebranie defilady oddziałów wojska na dziedzińcu Belwederu, wspólne śniadanie marszałka z prezydentem, a następnie oficjalna uroczystość oddania władzy.

Po zabójstwie Narutowicza prezydentem został wybrany 20 grudnia 1922 Stanisław Wojciechowski, po czym tego samego dnia wieczorem objął urząd w gmachu Sejmu i wygłosił swoje pierwsze orędzie do narodu Polskiego. 4 czerwca 1926 po uprzednim wyborze zaprzysiężony został na Zamku Królewskim w Warszawie Ignacy Mościcki. Do inauguracji drugiej kadencji Mościckiego doszło 9 maja 1933.

22 grudnia 1990, po uprzednich powszechnych wyborach, odbyła się inauguracja prezydentury Lecha Wałęsy. Uroczystość rozpoczęła się od posiedzenia Zgromadzenia Narodowego, które pod przewodnictwem marszałka Sejmu Mikołaja Kozakiewicza po godzinie dziewiątej odebrało przysięgę od prezydenta elekta. Następnie w dziedzińcu Zamku Królewskiego nowy prezydent przejął zwierzchnictwo nad siłami zbrojnymi, a następnie w Sali Wielkiej odebrał insygnia władzy prezydenckiej od Ryszarda Kaczorowskiego. Ostatnim punktem uroczystości była msza święta w Bazylice Archikatedralnej w Warszawie pod przewodnictwem prymasa Polski Józefa Glempa. mały|Uroczystość zaprzysiężenia prezydenta Ignacego Mościckiego. 4 czerwca 1926

W 1995 ustępujący prezydent nie brał udziału w uroczystościach zaprzysiężenia Aleksandra Kwaśniewskiego. Przysięga mały|Zaprzysiężenie Lecha Kaczyńskiego. 22 grudnia 2005 Odebranie przysięgi od prezydenta przez Zgromadzenie Narodowe zostało po raz pierwszy opisane w Konstytucji marcowej (art. 54). Treść ślubowania była następująca:

Słowa z konstytucji marcowej zostały użyte przez Gabriela Narutowicza (11 grudnia 1922), Stanisława Wojciechowskiego (20 grudnia 1922) i Ignacego Mościckiego (4 czerwca 1926 oraz 9 maja 1933). W Konstytucji kwietniowej (art. 19) treść przysięgi została zmodyfikowana następująco:

Powyższa treść została złożona przez prezydentów RP na uchodźstwie, począwszy od Władysława Raczkiewicza (30 września 1939), a skończywszy na Ryszardzie Kaczorowskim (19 lipca 1989). Ostatnie prezydenckie ślubowanie przed zniesieniem urzędu w 1952 na rzecz Rady Państwa odbyło się 5 lutego 1947 i zostało dokonane przez Bolesława Bieruta. Słowa zaprzysiężenia brzmiały następująco (Ustawa Konstytucyjna z dnia 4 lutego 1947 art. 11): mały|Bronisław Komorowski podczas zaprzysiężenia przed Zgromadzeniem Narodowym. 6 sierpnia 2010

W 1989 na podstawie noweli kwietniowej do Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej przywrócono urząd prezydenta oraz sformułowano następującą treść przysięgi (art. 32c), którą złożył Wojciech Jaruzelski 19 lipca1989:

Lech Wałęsa, pierwszy prezydent Polski wybrany w wyborach powszechnym został zaprzysiężony przez Zgromadzenie Narodowe 22 grudnia 1990. Przed posłami i senatorami ślubował słowami zawartymi w Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej (wcześniej Rzeczypospolitej Polskiej Ludowej) po noweli z września 1990 (art. 32c): mały|Andrzej Duda składający przysięgę przed Zgromadzeniem Narodowym. 6 sierpnia 2015 Aleksander Kwaśniewski 22 grudnia 1995 ślubował treścią zawartą w Małej konstytucji (art. 30) z 1992 roku:

Aleksander Kwaśniewski (22 grudnia 2000), Lech Kaczyński (22 grudnia 2005), Bronisław Komorowski (6 sierpnia 2010), Andrzej Duda (6 sierpnia 2015 oraz 6 sierpnia 2020) oraz Karol Nawrocki (6 sierpnia 2025) ślubowali na podstawie Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z 1997 (art. 130), która zawiera następujące słowa roty przysięgi:

Tak mi dopomóż Bóg Konstytucja dopuszcza dodanie do słów przysięgi słów „Tak mi dopomóż Bóg”, zrobili to prawie wszyscy Prezydenci: Wojciech Jaruzelski, Lech Wałęsa, Lech Kaczyński, Bronisław Komorowski, Andrzej Duda i Karol Nawrocki, jedynie Aleksander Kwaśniewski zdecydował się nie wypowiadać tych słów.

Przebieg ceremonii Opracowano na podstawie źródeł: Budynek Sejmu i Senatu mały|Andrzej Duda wraz z małżonką witany w budynku Sejmu przez ówczesną marszałek izby niższej Elżbietę Witek oraz marszałka Senatu Tomasza Grodzkiego w dniu zaprzysiężenia na drugą kadencje. 6 sierpnia 2020 Prezydent elekt witany jest w gmachu parlamentu przez marszałka sejmu oraz marszałka senatu (jeśli w uroczystościach bierze udział, ustępujący prezydent jest witany przed jego następcą). Następnie dochodzi do złożenia przysięgi przewidzianej w konstytucji przed Zgromadzeniem Narodowym, po czym nowa głowa państwa wygłasza orędzie. Po ceremonii zaprzysiężenia dochodzi do złożenia przez pierwsze trzy osoby w państwie kwiatów pod: tablicą upamiętniającą prezydenta Lecha Kaczyńskiego, tablicą upamiętniającą wizytę Jana Pawła II w Parlamencie Narodowym, tablicą upamiętniającą Marszałka Sejmu Macieja Płażyńskiego, tablicą upamiętniającą posłów na Sejm RP poległych podczas II wojny światowej oraz tablicą upamiętniającą posłów i senatorów zmarłych w wyniku katastrofy smoleńskiej.

Bazylika Archikatedralna Po uroczystości w budynku parlamentu dochodzi do uroczystej mszy świętej. W nabożeństwie, odbywającym się w bazylice archikatedralnej św. Jana Chrzciciela uczestniczy nowy prezydent oraz przedstawiciele władz. Wydarzeniu przewodniczy prymas Polski bądź przewodniczący Konferencji Episkopatu Polski.

Zamek Królewski mały|Karol Nawrocki w czasie inauguracyjnego orędzia, 6 sierpnia 2025 Po mszy prezydent przechodzi z bazyliki do Zamku Królewskiego w Warszawie, gdzie w Sali Wielkiej dochodzi do inwestytury Prezydenta RP na Wielkiego Mistrza Orderu Orła Białego i Orderu Odrodzenia Polski. Podczas tej uroczystości kanclerz kapituły Orderu Orła Białego oraz kanclerz kapituły Orderu Odrodzenia Polski, odczytują proklamację ustanawiającą nowego prezydenta kawalerem oraz kanclerzem tych odznaczeń. Pod koniec uroczystości dochodzi do oficjalnych gratulacji składanych głowie państwa przez: marszałków obydwu izb, premiera, byłych prezydentów i premierów, prymasa Polski i przedstawicieli innych związków wyznaniowych oraz przedstawicieli najważniejszych instytucji państwowych.

Pałac Prezydencki Po obchodach w Zamku Królewskim dochodzi do uroczystego wejścia pary prezydenckiej do rezydencji głowy państwa Polskiego. Na dziedzińcu pałacu prezydent odbiera meldunek dowódcy garnizonu miasta stołecznego Warszawy oraz szefa Służby Ochrony Państwa.

Plac Marszałka Józefa Piłsudskiego Na Placu im. Marszałka Józefa Piłsudskiego dochodzi do odebrania honorów przez nowego prezydenta od wszystkich rodzajów sił zbrojnych RP. Na maszt przed Grobem Nieznanego Żołnierza zostanie wciągnięty Proporzec Prezydenta RP, po czym odbywa się zwyczajowa defilada wojsk.

Przypisy