Jakub Poznański (hebr. יעקב פוזננסקי, ur. 26 lipca 1890 w Łodzi, zm. 11 sierpnia 1959) – doktor chemii i inżynier agronom. Autor wspomnień z getta łódzkiego.
Życiorys Pochodził z rodziny robotniczej, był synem robotnika Towarzystwa Akcyjnego Zawiercie. W 1905 wraz z bratem Józefem uczestniczył w strajku szkolnym, uzyskując wilczy bilet, uniemożliwiający im naukę w szkołach na terenie Królestwa Polskiego. W 1906 Poznańscy przenieśli się do Kijowa, gdzie ukończył szkołę średnią (1909), kontynuując naukę na Wydziale Rolniczym Instytutu Gospodarstwa Wiejskiego i Leśnictwa w Puławach oraz Wydziale Chemicznym Politechniki w Charkowie. Studia ukończył w 1918, w międzyczasie odbywając służbę wojskową. W latach 1918–1920 pracował w Głównym Instytucie Cukrownictwa w Kijowie. W 1920 wraz z rodziną wyjechał do Niemiec, gdzie obronił doktorat z na Politechnice w Charlottenburgu. W 1924 powrócił do Łodzi, gdzie w latach 1924–1934 pracował w fabryce włókienniczej, w międzyczasie poślubiając Felicję z domu Torończyk, z którą miał córkę – Hanna Poznańska-Linde (1927–2008). Rodzina zamieszkała przy ul. Andrzeja 35 (późn. ul. Andrzeja Struga 35). Następnie w latach 1935–1940 pracował w przedsiębiorstwie Alfreda Haesslera.
Pobyt w getcie W 1940, Poznański wraz z żoną i córką, zostali osadzeni w getcie łódzkim. Tam Poznański zorganizował hachszarę, celem przygotowywania Żydów do pracy na roli po emigracji do Palestyny. Następnie został kierownikiem wydziału rolnego, a następnie wydziału papierniczego Rady Żydów. W sierpniu 1944 Poznańscy ukryli się na terenie getta, unikając wywózki do obozu zagłady. 19 stycznia 1945 zostali wyzwoleni przez Armię Czerwoną. Podczas pobytu i po uwolnieniu z getta, Poznański prowadził dziennik od 4 października 1941 roku do 2 czerwca 1945 roku.
Okres po II wojnie światowej Po wojnie Poznański powrócił do pracy w dawnej fabryce Haesslera, zostając jej dyrektorem. Ponadto został kierownikiem wydziału Centralnego Zarządu Przemysłu Włókienniczego, a następnie Przemysłu Włókien Sztucznych. Został pochowany na nowym cmentarzu żydowskim w Łodzi.
Relacja z getta Podczas pobytu w getcie łódzkim, Poznański prowadził dziennik, na łamach którego opisywał życie swojej rodziny, pracę w wydziale rolnictwa Rady Żydów, a także wydarzenia w getcie, ludzi i jego atmosferę. Na łamach dziennika komentował wydarzenia polityczne oraz omawiał przebieg wojny. Obok heroicznych postaw, opisywał nieuczciwość administracji getta, szabrownictwo po wyzwoleniu getta, a także antysemityzm.
Pamiętnik z getta został zapisany w trzynastu zeszytach. Po raz pierwszy został wydany w 1960, z inicjatywy żony Poznańskiego – Felicji, Jako Pamiętnik z getta łódzkiego. Redaktor Wydawnictwa Łódzkiego – Horacy Safrin – wielokrotnie zmienił oryginalny tekst zeszytów, cenzurując niektóre fragmenty. Po śmierci Felicji Poznańskiej zeszyty zaginęły. W 2000 zostało odnalezionych sześć z nich. W 2002 dziennik Poznańskiego wydano po raz drugi, pod nazwą Dzienniki z łódzkiego getta, opierając się na sześciu oryginalnych zeszytach oraz w związku z brakiem siedmiu zaginionych zeszytów, częściowo na pierwszym wydaniu z 1960. W 2002 ukazała się recenzja publikacji na łamach „Słowa Żydowskiego”, autorstwa Janusza Kozłowskiego. W 2005 córka Poznańskiego, wraz z rodziną, przekazała dzienniki ojca do United States Holocaust Memorial Museum.
W 2010 Dziennik... wydano w języku hebrajskim, a w 2011 w niemieckim.
Publikacje Poznański J., Pamiętnik z getta łódzkiego, red. Horacy Safrin, Wydawnictwo Łódzkie, Łódź 1960. Poznański J., Dziennik z łódzkiego getta, Bellona, 2002, ISBN 978-83-11-09489-5. יעקב פוזננסקי, מיכל אונגר, 13 מחברות: יומנו של יעקב פוזננסקי מגטו לודז׳ 1945־1941, יד ושם, המכון הבינלאומי לחקר השואה, 2010, ISBN 978-965-308-359-2. Poznański J., Tagebuch aus dem Ghetto Litzmannstadt. (tłum., red. ) Metropol Verlag, Berlin 2011, ISBN 978-3-86331-015-8.
Przypisy
Kategoria:Ludzie urodzeni w Łodzi Kategoria:Urodzeni w 1890 Kategoria:Zmarli w 1959 Kategoria:Mieszkańcy getta łódzkiego Kategoria:Polscy autorzy pamiętników i dzienników Kategoria:Polscy chemicy Kategoria:Polscy inżynierowie agronomowie Kategoria:Polacy pochodzenia żydowskiego Kategoria:Uczestnicy strajków szkolnych w Królestwie Kongresowym (1905–1908) Kategoria:Pochowani na nowym cmentarzu żydowskim w Łodzi Kategoria:Absolwenci Uniwersytetu Charkowskiego Kategoria:Absolwenci Uniwersytetu Technicznego w Berlinie Kategoria:Absolwenci i studenci Instytutu Gospodarstwa Wiejskiego i Leśnictwa w Puławach Kategoria:Ludzie związani z Kijowem Kategoria:Polscy Żydzi ocalali z Zagłady