Nagroda Donga, także Dziecięcy Bestseller Roku – polska nagroda literacko-wydawnicza przyznawana w latach 1991–2013 wydawcom książek dla dzieci i młodzieży (za pozycje wydane w roku poprzednim, tj. 1990–2012). Jej celem była promocja najbardziej wartościowych pozycji ukazujących się na rynku polskim, zarówno oryginalnych, jak i tłumaczonych, ocenianych pod względem literackim, merytorycznym, graficznym oraz edytorskim.

Do wielokrotnie nagrodzonych wydawnictw należały m.in. wydawnictwa: Wydawnictwo PAX, Arkady, Nasza Księgarnia, Egmont, Świat Książki, Znak, oraz Podsiedlik-Raniowski i S-ka. W edycji z 2008, jako jedyny raz w historii nagrody, obydwie nagrody (jury dorosłego i dziecięcego, tzw. Duży i Mały Dong) trafił do tego samego wydawnictwa (Naszej Księgarnii, za pozycję Złodziejka książek Markusa Zusaka).

Historia Nagroda została zainicjowana w 1990 roku przez Fundację „Świat Dziecka”, której prezesem był ilustrator Bohdan Butenko; pierwsze nagrody przyznano w roku 1991. Fundacja, powołana przez osoby zawodowo związane z książką dla dzieci, miała na celu popularyzację wartościowych dokonań sztuki dziecięcej w Polsce i za granicą, a także wspieranie dzieci w trudnej sytuacji życiowej, m.in. wychowanków domów dziecka i małych pacjentów szpitali. Po zawieszeniu działalności przez Fundację, od 2008 roku, organizację konkursu przejęło Stowarzyszenie Przyjaciół Książki dla Młodych – Polska Sekcja IBBY, które kontynuowało inicjatywę w dotychczasowej formule i pod obecną nazwą. Nagrody przyznawane były połowie danego roku, za pozycje wydane w roku poprzednim. Konkurs został zawieszony w 2014 (ostatnie nagrody przyznano w roku 2013, za pozycje wydane w 2012).

Wyróżnienie funkcjonowało pod nazwą „Dziecięcy Bestseller Roku”, przy czym, zwłaszcza w latach późniejszych, częściej używano także nazwy Nagroda Donga, od przyznawanej zwycięzcom Statuetki Donga (Dong to postać literacka stworzona przez Edwarda Leara w wierszu „Dong, co ma świecący nos” i zilustrowana przez Bohdana Butenkę). Statuetki były wykonywane z różnych materiałów, m.in. były ceramiczne, drewniane, z papier maché.

Według Zofii Ożóg-Winiarskiej, konkurs odegrał znaczącą rolę w popularyzacji wartościowych książek dla dzieci. W 2016 Łucja Abalar zaliczyła tę nagrodę do najważniejszych nagród polskich w dziedzinie książek dla dzieci i młodzieży.

Zasady przyznawania Nagroda Donga była konkursem przeznaczonym dla wydawców, a nie dla autorów tekstu czy ilustracji. Zgłoszenia przyjmowano od oficyn zainteresowanych oceną swoich publikacji, nie brano natomiast pod uwagę całej oferty rynkowej. Każdy wydawca mógł zgłosić trzy książki lub serie.

Oceny dokonywały dwa niezależne gremia:

jury ekspertów – w jego skład wchodzili pisarze, krytycy literaccy, redaktorzy, graficy i poligrafowie. Przyznawało ono Dużego Donga; jury dziecięce – złożone z młodych czytelników, które decydowało o przyznaniu Małego Donga.

Oprócz nagrody głównej (statuetki) wręczano także dyplomy honorowe i wyróżnienia.

Laureaci Zwycięzcy konkursu: Rok Edycja Duży Dong (jury ekspertów) Mały Dong (jury dziecięcego) 1991 1 PAX – Skrzaty PAX – Opowieści z Narnii C. S. Lewis 1992 2 Wydawnictwo Tenten – seria Zwierzęta świata Wydawnictwo Dolnośląskie – Konik Garbusek 1993 3 WSiP – zestaw słowników szkolnych (m.in. Geometria) Wydawnictwo Łódzkie – Linnea w ogrodzie Moneta 1994 4 Arkady – za całokształt oferty Rytm i Waza – seria klasyki dziecięcej 1995 5 WSiP – Encyklopedia Szkolna – Literatura i nauka o języku oraz seria Plays for children Nasza Księgarnia – Lustro Pana Grymsa Dorota Terakowska 1996 6 Jacek Santorski & Co – Przepowiednia Dżokera Jostein Gaarder Arkady – album Stroje 1997 7 Świat Książki – Zabawy plastyczne Anny Jabłońskiej Arkady – Naukowy zawrót głowy 1998 8 Podsiedlik-Raniowski i S-ka – seria Klucz do ojczyzny Egmont – Dzionek Szalonek i inne przygody Kubusia Puchatka 1999 9 Podsiedlik-Raniowski i S-ka – seria Sławni Polacy Prószyński i S-ka – Piątka z Zakątka Krystyna Drzewiecka 2000 10 Świat Książki – Ni pies, ni wydra… Marcin Brykczyński (z przedmową Jana Miodka) Świat Książki – Mały książę odnaleziony 2001 11 Akapit Press – Kalamburka Małgorzata Musierowicz Podsiedlik-Raniowski i S-ka – Gry i zabawy Justyny Święcickiej 2002 12 Egmont – Nawet nie wiesz, jak bardzo cię kocham Egmont – Mały domek na drzewie 2003 13 Muchomor – za cenne inicjatywy wydawnicze Egmont Niezwykła księga hipnotyzmu Molly Moon 2004 14 MAG – Wilki w ścianach Neil Gaiman (il. Dave McKean) Jacek Santorski & Co – Dziewczyna z pomarańczami Jostein Gaarder 2005 15 Wydawnictwo Kowalska/Stiasny – Nie każdy umiał się przewrócić Egmont – Mali Darlingowie 2006 16 Znak – Sztuka nie tylko dla dzieci Nasza Księgarnia – Bery, gangster i góra kłopotów Małgorzata Strękowska-Zaremba 2007 17 Znak – Szukając Alaski John Green (tłum. Anna Sak) Powergraph – Felix, Net i Nika oraz Pułapka Nieśmiertelności Rafał Kosik 2008 18 Nasza Księgarnia – Złodziejka książek Markus Zusak (zarówno Duży, jak i Mały Dong) jak Duży Dong (ten sam zwycięzca) 2009 19 Bajka – Zielony i Nikt Małgorzata Strzałkowska (il. Piotr Fąfrowicz) MAG – LonNiedyn China Miéville oraz Dary Anioła Cassandra Clare 2010 20 Instytut Wydawniczy Latarnik – Za niebieskimi drzwiami Marcin Szczygielski Znak – Jaśki (il. Dominique Corbasson, tłum. Joanna Schoen) 2011 21 Media Rodzina – Dwa serca anioła Wojciech Widłak (il. Paweł Pawlak) Egmont – Trylogia czasu Kerstin Gier (tłum. Agata Janiszewska) 2012 22 Wydawnictwo Czarna Owieczka – Doktor Proktor i koniec Świata. Być może Jo Nesbø Wydawnictwo Dwie Siostry – Książka wszystkich rzeczy Guus Kuijer.

Nagrody dla czasopism dziecięcych W latach 1993–1994 przyznawano także nagrody dla czasopism dla dzieci. RokDuży Dong (jury ekspertów)Mały Dong (jury dziecięcego)1993Wydawnictwo „Kobieta i Mężczyzna” – czasopismo PentliczekPrószyński i S-ka – cykl czasopism przyrodniczych o zwierzętach: Kwak, Zwierzaki i Zwierzaki-plakat1994Prószyński i S-ka – cykl czasopism przyrodniczych o zwierzętach: Kwak, Zwierzaki i Zwierzaki-plakatNasza Księgarnia – czasopismo Świerszczyk

Zobacz też Konkurs Książka Roku Polskiej Sekcji IBBY Przecinek i Kropka

Przypisy

Kategoria:Polskie nagrody literackie w dziedzinie literatury dziecięcej i młodzieżowej