thumb Włośnianka kremowa (Hebeloma eburneum Malençon) – gatunek grzybów należący do rodziny pierścieniakowatych (Strophariaceae).
Systematyka i nazewnictwo Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Hebeloma, Strophariaceae, Agaricales, Agaricomycetidae, Agaricomycetes, Agaricomycotina, Basidiomycota, Fungi.
Po raz pierwszy opisał go w 1970 r. Georges Jean Louis Malençon w Maroku. Wskazał holotyp. Synonim: Hebelomatis eburneum (Malençon) Locq. 1979. Polska nazwa na podstawie rekomendacji Komisji ds. Polskiego Nazewnictwa Grzybów przy Polskim Towarzystwie Mykologicznym.
Morfologia Kapelusz O średnicy 35–80 mm, początkowo półkulisty, potem wypukły. Brzeg podwinięty i falisty. Skórka lekko śluzowata, powierzchnia gładka, biaława do kremowoochrowej, na środku bardziej ochrowa, okazy starsze lub po potarciu brązowawoochrowe. Blaszki Przyrośnięte do nieco wykrojonych, początkowo kremowe, ostatecznie ciemnobrązowe. Ostrza u młodych okazów pokryte wodnistymi kropelkami mleczka, początkowo bezbarwnymi, a ostatecznie opalizującymi. Brak resztek osłony. Trzon Trzon o wysokości 50–85 mm i grubości 10–25 mm, cylindryczny, u podstawy poszerzony i nieco bulwiasty. Powierzchnia w 1/3 wierzchołkowej części grudkowata, biaława, u podstawy żółtawoochrowa. Miąższ Zwarty, białawy, nieco rzodkwiowy. Ma łagodny smak, początkowo słodki, po dłuższym czasie lekko cierpki. Cechy mikroskopowe Zarodniki (9,8–)10,4–3,2(–13,8) x (5,6–)5,8–6,8(–7,3) μm, Qe = 1,9, migdałowate, z wgłębieniem nad wyrostkiem wnęki i ściętym wierzchołkiem, drobno brodawkowate, w wodzie żółtawe, w odczynniku Melzera słabo lub umiarkowanie dekstrynoidalne. Podstawki 26,4–34,4 × 7,1–11,9 μm, cylindryczne do maczugowatych, 4-zarodnikowe. Cheilocystydy 26,8–72,5 × 5,7–11 μm gładkie, zgrubiałe, zgrubiało-szypułkowe, główkowato-szypułkowe, często zatokowate, czasami ze sprzążką na przegrodzie podstawy. Kaulocystydy o zróżnicowanych kształtach; jeden typ podobny do cheilocystyd, o wymiarach 39,6–77,9 × 7,1–14,7 μm, pozostałe są główkowato-szypułkowe, o wymiarach 32,8–61,5 × 10,8–23,5 μm. Epikutis w postaci galaretowatej warstwy cylindrycznych, nitkowatych strzępek o szerokości 1,7–5,7 μm i końcami lekko poszerzonymi na wierzchołkach. Subkutis zbudowany z szerszych strzępek. Sprzążki liczne we wszystkich częściach grzyba. Gatunki podobne Włośnianka kremowa ze względu na brak osłony, niewybrzuszone cheilocystydy o długości większej od 40 μm oraz słabo dekstrynoidalne zarodniki, włączona została do sekcji Denudata, a ze względu na związek między wymiarami cheilocystyd, umieszczono ją w podsekcji Crustuliniformia. Makroskopowo podobna jest włośnianka rosista (Hebeloma crustuliniforme). Odróżnia się od niej jaśniejszym kapeluszem, miąższem o zapachu rzodkiewki i gorzkim smakiem.
Występowanie i siedlisko Występuje w Europie, Ameryce Północnej, Afryce Północnej i na obszarach Azji o umiarkowanym klimacie. Występuje również w Polsce, a najbardziej aktualne stanowiska podaje internetowy atlas grzybów. Znajduje się w nim na liście gatunków zagrożonych i wartych objęcia ochroną.
Naziemny grzyb mykoryzowy. Występuje w różnego typu lasach pod wieloma gatunkami drzew, najczęściej z rodzin wierzbowatych (Salicaceae), sosnowatych (Pinaceae), brzozowatych (Betulaceae), bukowatych (Fagacea) i ślazowatych (Malvaceae).
Przypisy
Kategoria:Mykobiota Polski Kategoria:Pierścieniakowate