thumb Rizoktonioza marchwi () – grzybowa choroba marchwi. Należy do grupy chorób zwanych rizoktoniozami, a nazwa tych chorób pochodzi od tego, że wywołujące je patogeny roślin dawniej zaliczano do rodzaju Rhizoctonia. Rizoktoniozę marchwi wywołują dwa gatunki mikroskopijnych grzybów: skrętniczka purpurowa (Helicobasidium purpureum (Tul.) Pat.), dawniej znana pod nazwą Rhizoctonia dauci Rabenh. i Athelia arachnoidea, dawniej znana pod nazwą Rhizoctonia carotae.
Objawy i szkodliwość Choroba rozwija się na korzeniach głównie po zbiorze, w okresie jej przechowywania. Pierwsze objawy to niewielkie wklęsłości pokryte białą, zwartą grzybnią. Stopniowo powiększają się, a grzybnia żółknie. W porażonych miejscach tworzą się brązowoczarne sklerocja o średnicy 1–3 mm. Są to przetrwalniki grzybów. Wskutek porażenia przez H. purpureum na korzeniach marchwi tworzą się purpurowoczarne plamy, a korzenie zazwyczaj ulegają zgniliźnie i całkowicie tracą wartość użytkową.
Zwalczanie Korzenie marchwi ulegają infekcji już w glebie, podczas wzrostu marchwi. Patogeny mogą dostać się do przechowalni także w postaci grzybni i form przetrwalnikowych. Rozwojowi choroby sprzyja duża wilgotność gleby, dlatego też marchew należy uprawiać na glebach lekkich i przepuszczalnych. Istotne jest zmianowanie, gdyż formy przetrwalnikowe grzyba mogą w glebie przetrwać kilka lat. Z tego względu na polu, na którym wystąpiła rizoktonioza marchwi przez dwa lata nie należy uprawiać roślin korzeniowych, takich jak: burak, seler, marchew, pietruszka, nie zalecane są także ziemniaki, pomidory, papryka, groch, fasola, łubin, wyka, peluszka. Bardzo ważne jest staranne planowanie zabiegów ochrony, chodzi tu o wybranie optymalnego terminu opryskiwań fungicydami uwzględniając progi szkodliwości. Należy unikać przenawożenia azotem oraz uprawiania marchwi na polu w pierwszym roku po oborniku. Bardzo ważny jest zbiór marchwi. Należy go przeprowadzać, gdy gleba jest sucha, tak, by korzenie uległy jak najmniejszemu zniszczeniu; uszkodzenia są bowiem wrotami do zakażeń. Zebrane i suche korzenie należy jak najszybciej umieścić w przechowalni, a przechowalnia i skrzynki powinny być odkażone konwencjonalnymi środkami dezynfekującymi. Należy zdezynfekować także powietrze w przechowalni, gdyż znajdują się w nim liczne zarodniki patogennych grzybów. Stosowany jest do tego ozon – jego skuteczność w ograniczaniu grzybów pleśniowych może wynosić do 99%. Działa powierzchniowo i ulega szybkiemu rozkładowi nie pozostawiając produktów ubocznych. Ponadto ozon likwiduje nieprzyjemne zapachy, mykotoksyny i pozostałości pestycydów.
Przypisy
Kategoria:Grzybowe choroby roślin