Kozioł weselny (także: kozioł biały) – rodzaj dud występujących w zachodniej Wielkopolsce.
thumb|Kozioł weselny
Budowa Kozioł weselny składa się z: wora rezerwuarowego - ze zszywanej skóry całej kozy lub kozła z pozostawionym białym włosiem; ręcznego mieszka mechanicznego (tzw. dymka) - do wdmuchiwania powietrza do wora, zamieszony w lewej nodze kozła; piszczałki melodycznej - z siedmioma otworami palcowymi wierzchnimi i jednym otworem kciukowym; piszczałki bordunowej - grającą jednostajny dźwięk, zamieszczona w prawej nodze kozła.
Strój i skala Strój kozła wyznaczony jest przez brzmienie bordunu - historycznie wahał się od D do F, obecnie na ogół w Es.
Zasięg występowania w I połowie XX wieku kozioł weselny był w użyciu na obszarze między Zbąszyniem, Wolsztynem, a także w Nowym Kramsku, Dąbrówce i Podmoklu.
Historia Przed 1914 kozioł weselny występował w kapelach razem ze skrzypcami. Po 1918 kapele te były rozbudowywane o klarnet i trąbkę.
W czasie II wojny światowej praktyka gry na koźle zamarła z powodu zakazu urządzania zabaw przez okupanta niemieckiego.
Praktyka wykonawcza Obecnie podstawową kapela koźlarska składa się z kozła weselnego, skrzypiec i klarnetu. W wersji podstawowej w zespole tym jest kozioł i skrzypce, a w wersji rozbudowanej - obok klarnetu jest trąbka.
Znani koźlarze i wytwórcy kozłów Tomasz Kotkowiak (1909-1996) – budowniczy i koźlarz
Przypisy
Kategoria:Aerofony stroikowe Kategoria:Dudy Kategoria:Polskie instrumenty ludowe