Antoni Cieszkowski (ur. 6 lutego 1898 w Tobolsku, zm. w 1972 w ) – pułkownik piechoty Wojska Polskiego, działacz niepodległościowy, kawaler Orderu Virtuti Militari.

Życiorys Urodził się 6 lutego 1898 w Tobolsku, ówczesnej stolicy guberni tobolskiej, w rodzinie Antoniego, powstańca styczniowego, i Anny z Przewłockich. Ukończył siedem klas gimnazjum w Permie. 13 stycznia 1915 wstąpił do armii rosyjskiej. 1 kwietnia 1916 został mianowany oficerem. W czasie służby frontowej był czterokrotnie ranny.

5 lipca 1918 wstąpił do 5 Dywizji Strzelców Polskich na Syberii i został przydzielony do 1 pułku strzelców polskich na stanowisko dowódcy kompanii karabinów maszynowych. W grudniu 1918 został awansowany na kapitana. Po kapitulacji 5 Dywizji Strzelców Polskich (11 stycznia 1920) dostał się do bolszewickiej niewoli, z której zbiegł. 1 maja 1920 pod Kijowem przeszedł przez linię frontu na stronę polską. W lipcu 1920 został przydzielony do 2 syberyjskiego pułku piechoty, późniejszego 83 pułku piechoty. Na wojnie z bolszewikami dowodził III batalionem. Wyróżnił się 16 sierpnia 1920 w bitwie o Nasielsk. 28 sierpnia 1920 dowódca pułku, kapitan Józef Werobej sporządził „wniosek na odznaczenie orderem «Virtuti Militari»”, w którym napisał:

Po zakończeniu działań wojennych pozostał w wojsku jako oficer zawodowy i kontynuował służbę w 83 pułku piechoty. 3 maja 1922 został zweryfikowany w stopniu kapitana ze starszeństwem od 1 czerwca 1919 i 1283. lokatą w korpusie oficerów piechoty. Później został przeniesiony do 55 pułku piechoty w Lesznie. W marcu 1926 został zatwierdzony na stanowisku oficera Przysposobienia Wojskowego w 55 pp. Później został komendantem obwodu PW 55 pp. 18 lutego 1928 prezydent RP nadał mu stopień majora w korpusie oficerów piechoty z dniem 1 stycznia 1928 i 92. lokatą. W listopadzie 1928 został przeniesiony do kadry oficerów piechoty z równoczesnym przeniesieniem służbowym do Dowództwa Okręgu Korpusu Nr VI we Lwowie na stanowisko referenta Okręgowego Urzędu Wychowania Fizycznego i Przysposobienia Wojskowego. W grudniu 1929 został przeniesiony do 3 pułku piechoty Legionów w Jarosławiu na stanowisko dowódcy batalionu. W marcu 1932 został przeniesiony do 63 pułku piechoty w Toruniu na stanowisko kwatermistrza. W kwietniu 1934 został przesunięty na stanowisko dowódcy batalionu. W kwietniu 1935 został przeniesiony do Korpusu Ochrony Pogranicza na stanowisko dowódcy batalionu KOP „Snów”. Na stopień podpułkownika został awansowany ze starszeństwem z 19 marca 1939 i 9. lokatą w korpusie oficerów piechoty. W tym czasie dowodził I batalionem 11 pułku piechoty w Tarnowskich Górach.

W czasie kampanii wrześniowej ewakuował się do Francji. Od listopada 1939 do 1 kwietnia 1940 dowodził 4 pułkiem strzelców pieszych. W tym samym miesiącu został wyznaczony na stanowisko dowódcy 2 pułku piechoty Brygady Strzelców Karpackich, organizowanej w Homs w Syrii. Imponował swoim żołnierzom wyjątkową sprawnością fizyczną (umiał chodzić po linie). Po reorganizacji brygady, przeprowadzonej w styczniu 1941, objął dowództwo batalionu ckm, a po kolejnej reorganizacji, przeprowadzonej w sierpniu tego roku, został dowódcą nowo powstałego dywizjonu artylerii przeciwpancernej. Na czele dywizjonu walczył w bitwie o Tobruk, w której został ranny. Od listopada 1942 dowodził 7 pułkiem artylerii przeciwpancernej. W latach 1944–1945 na czele wspomnianego pułku walczył w kampanii włoskiej. Po zakończeniu II wojny światowej i demobilizacji pozostał na emigracji. W czerwcu 1946 został awansowany na pułkownika.

Zmarł w 1972 w Dunnville, w kanadyjskiej prowincji Ontario.

Był żonaty z Marią Januszewską, z którą miał syna Witolda Romualda (1924–2004).

Ordery i odznaczenia Krzyż Srebrny Orderu Wojskowego Virtuti Militari nr 561 – 26 marca 1921 Krzyż Niepodległości – 28 grudnia 1933 „za pracę w dziele odzyskania niepodległości”, w zamian za nadany uprzednio (2 sierpnia 1931) Medal Niepodległości Krzyż Walecznych czterokrotnie (po raz trzeci i czwarty „za czyny orężne w bojach b. 5-ej Dywizji Wojsk Polskich na Syberii”) Złoty Krzyż Zasługi Krzyż Pamiątkowy Monte Cassino nr 34983 Medal Zwycięstwa

Zobacz też Jeńcy polscy w niewoli sowieckiej (1919–1922)

Uwagi

Przypisy

Bibliografia

Kategoria:Dowódcy batalionów 11 Pułku Piechoty (II RP) Kategoria:Dowódcy batalionów 63 Toruńskiego Pułku Piechoty Kategoria:Dowódcy batalionu KOP „Snów” Kategoria:Jeńcy polscy w niewoli sowieckiej (1919–1922) Kategoria:Kwatermistrzowie oddziałów piechoty II Rzeczypospolitej Kategoria:Ludzie urodzeni w Tobolsku Kategoria:Obrońcy Tobruku (1941) Kategoria:Obwodowi komendanci Przysposobienia Wojskowego (1928–1939) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Niepodległości Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Pamiątkowym Monte Cassino Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Walecznych (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Walecznych (czterokrotnie) Kategoria:Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi (II Rzeczpospolita) Kategoria:Oficerowie 3 Pułku Piechoty Legionów Kategoria:Oficerowie 55 Poznańskiego Pułku Piechoty Kategoria:Oficerowie 83 Pułku Strzelców Poleskich Kategoria:Oficerowie piechoty Wojska Polskiego we Francji (1939–1940) Kategoria:Podpułkownicy piechoty II Rzeczypospolitej Kategoria:Polacy odznaczeni Medalem Zwycięstwa Kategoria:Polacy – oficerowie Imperium Rosyjskiego Kategoria:Polacy – żołnierze Armii Imperium Rosyjskiego w I wojnie światowej Kategoria:Pułkownicy piechoty Polskich Sił Zbrojnych Kategoria:Uczestnicy kampanii wrześniowej (strona polska) Kategoria:Uczestnicy wojny polsko-bolszewickiej (strona polska) Kategoria:Urodzeni w 1898 Kategoria:Zmarli w 1972 Kategoria:Żołnierze Wojska Polskiego na emigracji w Kanadzie po II wojnie światowej