Śmierć Chattertona (, Chatterton) – obraz olejny autorstwa Henry’ego Wallisa z 1856 roku, przedstawiający scenę samobójstwa XVIII-wiecznego poety Thomasa Chattertona. Jest przechowywany w Tate Britain w Londynie.
Historia Według Heinza Kurta Henischa XVIII-wieczny poeta Thomas Chatterton miał popełnić samobójstwo poprzez zażycie arszeniku w wieku 17 lat, po oskarżeniu go o fałszowanie średniowiecznych rękopisów. Nick Groom, badacz twórczości poety, jest przekonany jednak, że Chatterton nie popełnił samobójstwa.
Obraz poświęcony rzekomemu samobójstwu Chattertona został namalowany przez Henry’ego Wallisa w 1856 roku. Do obrazu pozował poeta George Meredith (jego żona (ur. 1821, zm. 1861), zostawiła go w 1857 roku i wyjechała z Wallisem na Capri w 1858 roku).
Płótno zaprezentowano publicznie po raz pierwszy w 1856 roku w Akademii Królewskiej, opatrzone cytatem ze sztuki Tragiczne dzieje doktora Fausta Christophera Marlowe’a (; w tłumaczeniu Juliusza Kydryńskiego: Odcięty konar, który mógł wzróść mocno, / spłonęła gałąź laurowa Apolla) i wzbudziło ono wówczas sensację; bardzo przychylnie o obrazie wypowiedział się krytyk John Ruskin. W 1859 roku wykonano stereogram na podstawie obrazu. Dzieło zaprezentowano na w Paryżu w 1867 roku. Obraz znajduje się w Tate Britain w Londynie. Dwie mniejsze wersje dzieła autorstwa Henry’ego Wallisa znajdują się w Birmingham Museum oraz w Yale Center for British Art, w Dove Cottage znajduje się zaś obraz namalowany na podstawie oryginału przez nieznanego malarza.
Scena przedstawiona na obrazie pojawia się w filmie Stanleya Kubricka pt. Barry Lyndon.
Charakterystyka Obraz o wymiarach 62 na 93 cm (23 i 3/4 na 35 i 3/4 cala) przedstawia domniemane samobójstwo Thomasa Chattertona, poety i fałszerza. O poranku, na poddaszu londyńskiego domu przy Brooke Street 30, na wymiętej pościeli leży martwy młody człowiek. Ma na sobie brudną koszulę, niebieskie pantalony oraz pończochy. Ma faliste rude włosy, jego twarz jest posiniała. Z ręki wypadła fiolka barwy brązowej.
Na podłodze leży but, brązowa marynarka leży niedbale na krześle. W pobliżu wezgłowia znajduje się otwarta skrzynia z pomiętymi rękopisami, a u stóp łóżka znajduje się dogasająca świeca, której dym ulatuje w kierunku okna. Przez okno lukarny wpada blade światło i oświetla twarz zmarłego. Za oknem widać zabudowę Londynu, w tym katedrę św. Pawła.
Przedstawienie przypomina obrazy z wizerunkiem zmarłego Jezusa Chrystusa, co można odebrać jako ukazanie poety w roli męczennika społeczeństwa (zob. ). John Nicoll określił dzieło mianem portretu zwłok człowieka, który odmówił spełnienia w społeczeństwie. Migotająca świeca i roślina doniczkowa na parapecie, z której opadają liście, mają wymiar symboliczny – świeca symbolizuje koniec życia (zob. motyw vanitas), natomiast roślina dążąca do światła symbolizuje życie.
Obraz został namalowany w stylu prerafaelitów. Na tle dokonań tego ruchu dzieło wyróżnia się pięknem koloru i detalicznością, oderwaną od przedstawianego tematu.
Galeria
Przypisy
Kategoria:Portrety postaci historycznych Kategoria:Obrazy w Tate Britain Kategoria:Obrazy grupy prerafaelitów Kategoria:Obrazy o samobójstwie