U-135 – niemiecki okręt podwodny typu VIIC z okresu II wojny światowej. Wyporność U-Boota wynosiła 769 ton w położeniu nawodnym i 871 ton pod wodą, a jego główną bronią było 14 torped o kalibrze 533 mm, wystrzeliwanych z pięciu wewnętrznych wyrzutni. Jednostka rozwijała na powierzchni maksymalną prędkość 17 węzłów, jej zasięg przy prędkości 10 węzłów wynosił 8500 Mm.
Okręt został zwodowany 12 czerwca 1941 roku w stoczni w Vegesack, a 16 sierpnia 1941 roku wcielono go do służby w Kriegsmarine. Pływając w składzie 7. Flotylli U-Bootów, U-135 odbył siedem patroli bojowych, podczas których zatopił trzy statki o łącznej pojemności BRT i uszkodził jeden o pojemności 4762 BRT. U-Boot został zatopiony przez brytyjskie eskortowce i amerykańską łódź latającą 15 lipca 1943 roku na wschód od Wysp Kanaryjskich.
Projekt i budowa
Jednostki typu VIIC były kolejnym ewolucyjnym ulepszeniem najliczniej budowanych w Niemczech okrętów typu VII. Poprzednik – typ VIIB – miał zbyt mały zasięg i za mało miejsca pod pokładem, by można było zainstalować sonar. Opracowany w 1938 roku projekt nowego okrętu różnił się od poprzedniej wersji m.in. zwiększoną grubością blach kadłuba sztywnego (z 16 do 18,5 mm, co zwiększyło maksymalną głębokość zanurzenia z 200 metrów do 250–280 metrów), przedłużeniem kadłuba o 60 cm i kiosku o 30 cm oraz powiększeniem zbiorników paliwa o 5,4 m³, co poprawiło zasięg. Powiększone rozmiary pozwoliły na instalację aktywnego sonaru , który uzupełniał pasywny Gruppenhorchgerät (GHG). Do zakończenia wojny do służby weszło 568 okrętów typu VIIC.
U-135 zamówiono 7 sierpnia 1939 roku. Został zbudowany w stoczni w Vegesack jako jeden z 52 okrętów typu VIIC zamówionych w tej wytwórni. U-135 otrzymał numer stoczniowy 14 (Werk 14). Stępkę okrętu położono 16 września 1940 roku, a zwodowany został 12 czerwca 1941 roku. Koszt budowy okrętu wyniósł 4 mln 760 tys. marek.
Dane taktyczno-techniczne left|thumb|Wnętrze przedziału silników wysokoprężnych U-135 był średniej wielkości okrętem podwodnym o konstrukcji dwukadłubowej. Długość całkowita wynosiła 67,1 metra, szerokość 6,2 metra i zanurzenie 4,74 metra. Wysokość (od stępki do szczytu kiosku) wynosiła 9,6 metra. Wykonany ze stali pancernej CM 351 o grubości 18,5 mm kadłub sztywny miał 50,5 metra długości i 4,7 metra szerokości. Podzielony był grodziami na sześć przedziałów wodoszczelnych: (od dziobu): I – przedział torpedowy ze sterami głębokości oraz GHG, II – przedział akumulatorów wraz z pomieszczeniami załogi, magazynem amunicji i toaletą, III – centrala z pomieszczeniem wielofunkcyjnym (mieszczącym drugą baterię akumulatorów, pomieszczenia załogi i kambuz), IV – przedział silników spalinowych, V – przedział silników elektrycznych, VI – rufowy przedział torpedowy ze sterami kierunku i głębokości. Kadłub ciśnieniowy otoczony był kadłubem lekkim wykonanym z blach o grubości 4–8 mm. Wyporność w położeniu nawodnym wynosiła 769 ton, a w zanurzeniu 871 ton.
Okręt napędzany był na powierzchni przez dwa 6-cylindrowe, czterosuwowe silniki wysokoprężne MAN M6V40/46 z doładowaniem o łącznej mocy 2800 KM przy 470 obr./min, a pod wodą poruszał się dzięki dwóm silnikom elektrycznym prądu stałego BBC GG UB720/8 o łącznej mocy 560 kW (750 KM) przy 295 obr./min. Dwa wały napędowe obracały dwie śruby, zapewniając maksymalną prędkość 17 węzłów na powierzchni i 7,6 węzła w zanurzeniu. Zasięg wynosił 8500 Mm przy prędkości 10 węzłów w położeniu nawodnym (3250 Mm przy prędkości maksymalnej) oraz 80 Mm przy prędkości 4 węzłów pod wodą (130 Mm przy 2 węzłach). Zbiorniki mieściły 113,47 tony paliwa, a energia elektryczna magazynowana była w dwóch bateriach akumulatorów AFA 33 MAL 800 W po 62 ogniwa o łącznej pojemności 9160 Ah, masie 62 tony i czasie rozładowania 20 godzin. Dopuszczalna głębokość zanurzenia okrętu wynosiła 100 metrów, a głębokość zgniecenia 250–280 metrów.
Okręt wyposażony był w pięć wyrzutni torped kalibru 533 mm (cztery na dziobie i jedną rufową), z łącznym zapasem 14 torped (wymiennie okręt mógł przenosić 26 min typu TMA lub 39 min typu TMB). Uzbrojenie artyleryjskie stanowiło umieszczone przed kioskiem działo pokładowe kalibru 88 mm SK C/35 L/45, z zapasem amunicji wynoszącym 220–250 naboi oraz pojedyncze działko przeciwlotnicze kalibru 20 mm C/38 L/65. Jednostka wyposażona też była w pasywny sonar GHG i aktywny , a do obserwacji służyły dwa peryskopy Zeissa: bojowy i nocny.
Załoga okrętu składała się z czterech oficerów oraz 40 podoficerów i marynarzy.
Służba U-135 został wcielony do służby w Kriegsmarine 16 sierpnia 1941 roku. Dowództwo okrętu objął por. mar. (niem. Oberleutnant zur See) . U-Boot otrzymał numer poczty polowej M 00 150. Do 1 grudnia 1941 roku załoga jednostki przechodziła szkolenie w składzie , operując z Kilonii.
Pierwszy rejs bojowy 1 grudnia 1941 roku okręt został przyporządkowany 7. Flotylli U-Bootów. 24 grudnia U-Boot wyszedł z Kilonii, udając się na swój pierwszy wojenny patrol na Atlantyk. 1 stycznia 1942 roku dowódca U-135, por. mar. Friedrich-Hermann Praetorius otrzymał awans na stopień kpt. mar. (niem. Kapitänleutnant). Od 6 do 20 stycznia okręt wchodził w skład wilczego stada . 22 stycznia o godzinie 22:21 w odległości około 420 Mm na wschód od przylądka Cape Race U-Boot storpedował marudera z konwoju ON-56, zbudowany w 1907 roku belgijski parowiec „Gandia” o pojemności 9626 BRT, płynący z ładunkiem 500 ton potażu z Liverpoolu do Saint John. Trafiony w rufę jedną z dwóch wystrzelonych torped statek zatonął po 10 minutach na przybliżonej pozycji , a z jego załogi składającej się z 79 osób uratowanych zostało zaledwie 14, wyłowionych z morza 5 lutego przez amerykański niszczyciel (ośmiu marynarzy i dwóch artylerzystów) oraz 17 lutego przez portugalski trawler motorowy „João Corte Real” (cztery osoby). 31 stycznia U-135 dopłynął do bazy w Saint-Nazaire, spędzając w morzu 39 dni.
Drugi rejs bojowy 22 lutego okręt wyszedł z Saint-Nazaire na drugi patrol, udając się na wody Morza Norweskiego. 1 marca w odległości 240 Mm na zachód od Hebrydów U-Boot wystrzelił cztery niecelne torpedy w kierunku nierozpoznanego alianckiego konwoju ON. Od 2 do 12 marca U-135 operował w wilczym stadzie , a następnie (12–25 marca). Po bezowocnym rejsie U-Boot dopłynął do Brestu 3 kwietnia, spędzając w morzu 41 dni.
Trzeci rejs bojowy 26 kwietnia U-Boot wyszedł z Brestu na swój trzeci wojenny patrol, udając się ku wybrzeżom Ameryki Północnej. 17 maja o godzinie 4:54 na północ od Bermudów okręt podwodny wykonał skuteczny atak torpedowy na płynący samotnie w swoim dziewiczym rejsie zbudowany w 1942 roku brytyjski parowiec „Fort Qu’Appelle” o pojemności 7127 BRT, transportujący ładunek 9200 ton drobnicy (w tym 500 ton acetonu) na trasie Vancouver – Seattle – Panama – Kingston – Halifax – Wyspy Brytyjskie. Statek nadał sygnał SOS, po czym zatonął na pozycji ; z jego liczącej 47 osób załogi zginęło 13 (kapitan, jedenastu marynarzy i jeden artylerzysta), a pozostałych 34 zostało uratowanych przez kanadyjski trałowiec . Od 21 do 27 maja U-135 wchodził w skład wilczego stada . 8 czerwca o godzinie 3:16 w odległości około 200 Mm na północny zachód od Bermudów U-Boot trafił torpedą G7e zbudowany w 1929 roku norweski motorowiec „Pleasantville” o pojemności 4549 BRT, płynący bez eskorty z Nowego Jorku przez Cape Town do Aleksandrii z ładunkiem 3000 ton fosforanów oraz zaopatrzenia wojskowego (m.in. samochody, samoloty i dwie lokomotywy). Załoga i pasażerowie (10 żołnierzy wojsk inżynieryjnych US Army) opuścili statek, który został o 3:46 trafiony drugą torpedą w okolicy maszynowni i po 34 minutach zatonął na pozycji . W wyniku ataku zginął trzeci oficer i jeden marynarz, a pozostałych 45 rozbitków zostało uratowanych przez statki „Chickasaw City” (9 czerwca podjął ośmiu załogantów i dwóch żołnierzy) i „Paderewski” (11 czerwca przyjął na pokład 35 osób). Po 71 dniach spędzonych w morzu U-135 5 lipca dopłynął do Saint-Nazaire.
Czwarty rejs bojowy Na czwarty wojenny patrol U-135 wyszedł z Saint-Nazaire 8 sierpnia, kierując się na środkowy Atlantyk. 10 sierpnia o godzinie 18:25 na północ od Ferrol płynący na powierzchni okręt został zaatakowany przez bombowiec Vickers Wellington H z czechosłowackiej , pilotowany przez F/O J. Nývlta. Samolot najpierw ostrzelał U-Boota i zrzucił cztery bomby głębinowe, a ten odpowiedział ogniem z działka przeciwlotniczego i zanurzył się, stając się celem kolejnych sześciu bomb głębinowych. W wyniku ostrzału na pokładzie zginęło dwóch marynarzy: matrosenobergefreiter Emil Hafner i matrosenobergefreiter Erhard Pömpner, a okręt odniósł niewielkie uszkodzenia. Między 17 sierpnia a 20 września U-135 znajdował się w składzie stada . 24 sierpnia podczas próby przechwycenia wykrytego konwoju U-Boot został o godzinie 1:51 wykryty za pomocą radaru, a następnie oświetlony i ostrzelany przez norweską korwetę , która wraz z brytyjskim niszczycielem od godziny atakowała bombami głębinowymi . U-135 wykonał manewr zanurzenia i stał się celem ataku obu eskortowców, które zrzuciły na dwa U-Booty łącznie 57 bomb głębinowych, a „Viscount” użył także miotacza Hedgehog. Lekko uszkodzony okręt podwodny powrócił do bazy w Saint-Nazaire 3 października, spędzając w morzu 57 dni.
Piąty rejs bojowy W listopadzie 1942 roku nastąpiła zmiana dowódcy okrętu – kpt. mar. Friedricha-Hermanna Praetoriusa zastąpił por. mar. rez. . 21 listopada U-Boot wyszedł z Saint-Nazaire na swój piąty patrol, udając się na wody północnego Atlantyku. W dniach 23 listopada – 11 grudnia okręt wchodził w skład stada „Panzer”, a następnie „Raufbold” (od 11 do 19 grudnia). 26 grudnia U-135 powrócił do Saint-Nazaire, po 36 dniach w morzu.
Szósty rejs bojowy 24 stycznia 1943 roku okręt wyszedł z Saint-Nazaire na szósty patrol, udając się na północny Atlantyk. Od 3 do 8 lutego U-Boot operował w wilczym stadzie . 8 lutego o godzinie 14:45 na zachód od wybrzeża Kornwalii U-135 został zaatakowany czterema bombami głębinowymi przez patrolujący w pobliżu konwoju bombowiec Consolidated B-24 Liberator K ze , pilotowany przez Bryana W. Turnbulla. Okręt zanurzył się i jego załoga naprawiła odniesione w walce uszkodzenia, po czym kontynuował patrol, lecz w wyniku pojawiających się przecieków musiał zawrócić. W dniach 18–28 lutego okręt wchodził w skład stada „Neptun”. Jednostka dotarła do portu w Lorient 10 marca, spędzając w morzu 46 dni.
Siódmy rejs bojowy i utrata okrętu mały|lewo|alt=Widok z amerykańskiej łodzi latającej Catalina na wynurzonego po ataku bombami głębinowymi U-Boota i brytyjską korwetę HMS Mignonette (K38), 15 lipca 1943 roku|Widok z Cataliny na wynurzonego po ataku bombami głębinowymi U-Boota i brytyjską korwetę , 15 lipca 1943 roku 4 czerwca nowym dowódcą okrętu został mianowany por. mar. . 7 czerwca U-Boot wyszedł z Lorient na swój siódmy wojenny patrol, udając się na wody środkowego Atlantyku. Od 22 do 29 czerwca U-135 operował w wilczym stadzie „Trutz 2”. 15 lipca na wschód od Wysp Kanaryjskich około godziny 10:20 okręt wystrzelił trzy torpedy G7e w kierunku płynących w konwoju OS-51 statków, uzyskując trafienie w zbudowany w 1940 roku brytyjski parowiec „Twickenham” o pojemności 4762 BRT, transportujący węgiel z Kingston upon Hull do Buenos Aires (na pozycji ). Statek został uszkodzony i nie poniósł strat w ludziach; 31 lipca dotarł do Dakaru, gdzie został rozładowany i następnie naprawiony.
Wkrótce U-Boot stał się celem ataku eskortujących konwój brytyjskich okrętów: slupu oraz korwet i , a także amerykańskiej łodzi latającej Consolidated PBY Catalina P-6 z eskadry . Między 11:58 a 13:56 alianckie okręty użyły do ataku na U-315 97 bomb głębinowych, których eksplozje spowodowały uszkodzenie jednostki i konieczność alarmowego wynurzenia. Na powierzchni U-Boot został ostrzelany zarówno przez okręty, jak i Catalinę, a na koniec staranowany przez HMS „Mignonette”. Ostatecznie U-315 zatonął na pozycji , a z jego liczącej w tym rejsie 46 osób załogi zginęło pięciu marynarzy, a 41 zostało uratowanych i wziętych do niewoli.