Danuta Małecka

Danuta Anna Małecka z domu Auterhoff (ur. 8 czerwca 1929 w Zamczysku koło Krzemieńca, zm. 10 czerwca 2010 w Warszawie) – polska geolog, profesor nauk przyrodniczych, specjalistka w zakresie hydrogeologii regionalnej, w szczególności hydrogeologii regionalnej Karpat fliszowych i Podhala. Współtwórczyni warszawskiej uniwersyteckiej szkoły hydrogeologicznej.

Życiorys Urodziła się w rodzinie ziemiańskiej. Jej matka Józefa Auterhoff z Rossowskich była nauczycielką, a ojciec Jerzy Auterhoff był wójtem gminy Szumsk w powiecie krzemienieckim. Naukę w szkole podstawowej w Szumsku przerwała wojna. W 1939 r. ojciec, jako oficer rezerwy został powołany do wojska, a matka wraz z córką zostały 13 kwietnia 1940 roku deportowane przez NKWD do północnego Kazachstanu, gdzie spędziły sześć lat pracując w Kołchozie. Po powrocie do Polski w 1946 zamieszkała w Łodzi. W 1952 uzyskała świadectwo dojrzałości, a następnie podjęła studia na Uniwersytecie Łódzkim. Po dwóch latach przeniosła się na Uniwersytet Warszawski, gdzie w 1959 ukończyła studia geologiczne na kierunku geologia czwartorzędu.

W 1968 uzyskała stopień doktora nauk przyrodniczych, a w 1979 habilitację na podstawie rozprawy Rejonizacja hydrogeologiczna Karpat fliszowych oraz Hydrogeologia Podhala. W 1991 otrzymała tytuł profesora nauk przyrodniczych nadany przez prezydenta Lecha Wałęsę.

Działalność naukowa Specjalizowała się w hydrogeologii Karpat, Tatr i Podhala. Prowadziła wieloletnie badania terenowe, m.in. sieć stacjonarnych obserwacji hydrologicznych i hydrogeologicznych w Tatrzańskim Parku Narodowym. Była to sieć wodowskazów kontrolujących reżim hydrogeologiczny i hydrologiczny wszystkich wywierzysk i potoków tatrzańskich. W celu umożliwienia szczegółowych badań terenowych, zwłaszcza monitoringowych, zorganizowała — przy poparciu Dyrekcji Tatrzańskiego Parku Narodowego — stację badawczą oraz laboratorium na Łysej Polanie, działające przez ponad 20 lat. Wyniki badań pozwoliły na stwierdzenie, że tak różne pod względem geologicznym Tatry, Podhale i Pieniny stanowią jedną jednostkę hydrogeologiczną.

Jest autorką i współautorką licznych opracowań, m.in. Rejonizacji Hydrogeologicznej Karpat Fliszowych (1978), Hydrogeologii Podhala (1981), The thermal waters of Podhale, southern Poland: history of research, genesis and utility (2003), współautorką Słownika hydrogeologicznego (2002), Hydrogeologii regionalnej Polski - Rejon górnej Wisły (2007) licznych opracowań kartograficznych m.in. Mapy głównych jednostek geologicznych Podhala (1982), Mapy hydrogeologicznej Podhala i obszarów przyległych (1982), Mapy hydrogeologicznej Polski w skali 1:50 000. Arkusz Tatry Zachodnie i Wysokie (2003)

W 1992 zainicjowała powstanie Stacji Badawczej Ochrony Środowiska i Wpływów Antropogenicznych na Wody Podziemne przy Uniwersytecie Warszawskim. Odbyła staże naukowe, m.in. na Uniwersytecie Łomonosowa w Moskwie (1971–1972), na Uniwersytecie im. Komeńskiego w Bratysławie (1986), w Instytucie Geochemii i Geofizyki Akademii Nauk Białorusi oraz w Kent State University w USA (1993).

Zorganizowała współpracę naukową pomiędzy Uniwersytetem Warszawskim, Akademią Górniczo-Hutniczą w Krakowie i Uniwersytetem Stanowym w Kent, dotyczącą „neutralizacji kwaśnych deszczów w czasie migracji przez profile glebowe i strefę aeracji o różnym składzie mineralnym”.

Działalność dydaktyczna i organizacyjna Od ponad 50 lat związana jest z Uniwersytetem Warszawskim. Jest promotorką 125 prac magisterskich oraz pięciu rozpraw doktorskich. Uczestniczyła także w działalności dydaktycznej poza macierzystą uczelnią – przez wiele lat wykładała hydrogeologię i ochronę wód podziemnych na Uniwersytecie Łódzkim oraz na Uniwersytecie Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie. Brała również udział jako wykładowczyni w międzynarodowych kursach UNESCO. W latach 1981–1987 pełniła funkcję zastępcy dyrektora Instytutu Hydrogeologii i Geologii Inżynierskiej ds. dydaktycznych.

Brała udział w pracach wielu gremiów naukowych, m.in. w Polskim Towarzystwie Geologicznym, Komisji Hydrogeologicznej PAN, Komitecie Gospodarki Wodnej PAN oraz w Narodowym Komitecie . Działała także społecznie, m.in. była wieloletnim członkiem prezydium ZNP, a w latach 1972–1976 wiceprzewodniczącą Związku Nauczycielstwa Polskiego na Uniwersytecie Warszawskim. Pracowała również w Społecznym Komitecie Budowy Pomnika Juliusza Słowackiego w Warszawie.

Odznaczenia i nagrody Złota Odznaka ZNP (1972) Złoty Krzyż Zasługi (1980) Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski (1990) Medal Komisji Edukacji Narodowej (1999) Krzyż Zesłańców Sybiru (2005)

Była także wielokrotnie nagradzana przez rektora Uniwersytetu Warszawskiego. Trzykrotnie otrzymała Nagrodę Ministra Edukacji Narodowej.

Zmarła 10 czerwca 2010 w Warszawie. Została pochowana na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach.

Wybrane publikacje

Przypisy

Bibliografia

Linki zewnętrzne

Kategoria:Polscy geolodzy Kategoria:Absolwenci Uniwersytetu Warszawskiego Kategoria:Nauczyciele akademiccy Uniwersytetu Warszawskiego Kategoria:Urodzeni w 1929 Kategoria:Zmarli w 2010 Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski Kategoria:Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi Kategoria:Odznaczeni Medalem Komisji Edukacji Narodowej Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Zesłańców Sybiru Kategoria:Pochowani na Powązkach-Cmentarzu Wojskowym w Warszawie