Dołęga (Sospita vigintiguttata) – gatunek chrząszcza z rodziny biedronkowatych (Coccinellidae). Jedyny żyjący przedstawiciel rodzaju Sospita. Zamieszkuje Europę i Azję Mniejszą.
Taksonomia Gatunek ten opisany został po raz pierwszy w 1758 roku przez Karola Linneusza w dziesiątym wydaniu Systema Naturae pod dwiema nazwami, Coccinella vigintiguttata i Coccinella tigrina. Tę drugą z tą pierwszą zsynonimizował w 1808 roku Guillaume-Antoine Olivier. W 1846 roku Étienne Mulsant przeniósł omawiany takson do nowego rodzaju Sospita, dla którego stanowi gatunek typowy.
Morfologia lewo|mały|253x253px|Rudopomarańczowa odmiana barwna Ciało imago wypukłe, szerokie i owalne, o długości 5–6 mm. Ubarwienie może być czarne lub rudopomarańczowe. Na przedpleczu pięć białych plam, dwie największe, przypominające nieco rozmazaną literę „C”, rozlewają się po jego bokach, za to trzy pozostałe znajdują się w jego środku, z czego jedna obecna jest zaraz nad głową, a dwie kolejne, podłużne, w okolicach niemal niewidocznej tarczki. Na każdej z pokryw dziesięć plam, często ze sobą połączonych, o białawym, żółtawym bądź intensywnie żółtym ubarwieniuSospita vigintiguttata – Dołęga [online], Insektarium, 5 maja 2018 [dostęp 2025-09-12]..
Biologia mały|Polowanie na miodówkę olchową (Psylla alni)|237x237px|lewo Dołęgi zamieszkują tereny wilgotne, na przykład podmokłe łąki, brzegi rzek i jezior czy lasy łęgowe. Obserwowane są od wczesnej wiosny do jesieni, najczęściej pojedynczo, na liściach i gałęziach olch i wierzb. Imagines i larwy żerują na mszycach i psyllach. Zimują wyłącznie postacie dorosłe, zagrzebane w suchej ściółce wśród opadłych liściSospita vigintiguttata (Linnaeus, 1758) [online], Baza BioMap [dostęp 2025-09-12]..
Występowanie Gatunek palearktyczny. W Europie znany jest z Francji, Belgii, Holandii, Niemiec, Szwajcarii, Austrii, Włoch, Szwecji, Litwy, Polski, Czech, Słowacji, Białorusi, Ukrainy, Węgier, Rumunii, Bułgarii, Słowenii oraz europejskich części Rosji i Turcji, a w Azji z anatolijskiej części Turcji. W Polsce biedronka obserwowana rzadko. Notowana z różnych krain rozproszonych po całym kraju.
Przypisy
Kategoria:Biedronkowate Kategoria:Chrząszcze Europy Kategoria:Chrząszcze Rosji Kategoria:Chrząszcze Turcji Kategoria:Gatunki i podgatunki zwierząt nazwane w 1758 roku Kategoria:Taksony opisane przez Karola Linneusza