Henryk Zbierski (ur. 22 września 1925, zm. 19 lipca 1995) – polski anglista, szekspirolog, którego kariera naukowa i dydaktyczna na Uniwersytecie im. Adama Mickiewicza w Poznaniu przyczyniła się do rozwoju badań nad literaturą angielskiego renesansu, ze szczególnym uwzględnieniem twórczości Williama Shakespeare’a.
Życiorys Henryk Zbierski urodził się w 1925 roku w Poznaniu. Szkołę powszechną ukończył w 1939 roku we Wrześni. Okres okupacji spędził w Marzelewie koło Wrześni, gdzie pracował jako przymusowy robotnik rolny i leśny. Po wojnie kontynuował edukację, kończąc w 1946 roku I Liceum Ogólnokształcące dla Dorosłych. Następnie podjął studia polonistyczne oraz anglistyczne na Uniwersytecie im. Adama Mickiewicza w Poznaniu. Po zamknięciu Seminarium Filologii Angielskiej w 1952 roku przeniósł się do Katedry Literatury Polskiej, by w 1957 roku wrócić na anglistykę, którą tworzył od podstaw. W 1960 roku uzyskał stopień doktora nauk humanistycznych na podstawie monografii Shakespeare and the ‘War of the Theatres’. A Reinterpretation (druk: Poznań, PWN, 1957). W latach 1966–1978 i 1981–1984 pełnił funkcję zastępcy dyrektora do spraw dydaktycznych Instytutu Filologii Angielskiej UAM, a także kierownika Studium Zaocznego Filologii Angielskiej UAM (1970–1974). Od 1991 profesor zwyczajny. Od 1966 do śmierci w 1995 roku pełnił funkcję Kierownika Zakładu Literatury Angielskiej w Instytucie Filologii Angielskiej UAM.
Córką Henryka Zbierskiego jest dr Anna Zbierska, językoznawczyni.
Profesor Zbierski był czynnie uczestniczył w międzynarodowym życiu naukowym: należał do International Shakespeare Association; ; European Association of University Professors of English. Przez całe życie naukowe był związany z Poznańskim Towarzystwem Przyjaciół Nauk (PTPN), w którym pełnił szereg funkcji i publikował swoje prace, umacniając pozycję Poznania jako ośrodka naukowego.
Henryk Zbierski jest pochowany na Cmentarzu Junikowo w PoznaniuNekropolie w Poznaniu..
Działalność naukowa i dydaktyczna Wśród publikacji naukowych Henryka Zbierskiego wymienić należy: Shakespeare and the ‘War of the Theatres’. A Reinterpretation (Poznań: PWN, 1957) – monografia doktorska Zbierskiego analizuje konflikty teatralne w Londynie elżbietańskim z perspektywy politycznej i społecznej. Praca analizę literacką łączy z kontekstem historycznym, wprowadzając metody nowego historyzmu zanim zaczęto się posługiwać narzędziami tego rodzaju. Literatura angielska (w serii „Dzieje literatur europejskich”, Tom 2, red. Władysław Floryan, Warszawa: PWN, 1982; wznowienie jako Historia literatury angielskiej, Poznań: Wydawnictwo Atena, 2002) – kompendium dające szeroki obraz literatury Anglii, osadzone jednak w specyfice polskiego doświadczenia literackiego i historycznego. Publikacja ukazuje literaturę angielską w szerszym europejskim kontekście. William Shakespeare (Warszawa: Wiedza Powszechna, 1988) – biografia Shakespeare;a obejmująca również dyskusję nad jego twórczością, konstruująca sylwetkę dramatopisarza na tle społecznym i historycznym Anglii poreformacyjnej.
Działalność dydaktyczna Profesora Zbierskiego była drugim z filarów jego działalności: wypromował około 150 magistrów i 14 doktorów, wychowując kolejne pokolenia naukowców. Do grona jego wychowanków zaliczają się m.in. Jerzy Limon, Jacek Fabiszak i Anna Cetera-Włodarczyk.
Prace Prof. Zbierskiego ukazywały się w Shakespeare Survey, Shakespeare Jahrbuch czy Times Literary Supplement. Twórczość Shakespeare’a była centralnym punktem zainteresowań Henryka Zbierskiego, ale jego dorobek naukowy obejmuje także przekład literacki, poezję angielskiego romantyzmu, komparatystykę literacką, teatrologię i teorię dramatu.
Wybrane prace Zbierski, Henryk. Joseph Conrad content World wide and His Polish footprints (1995)Joseph Conrad content World wide and His Polish footprints. „Studia Anglica Posnaniensia” 29 (1995), s. 211–213 (1995).. Zbierski, Henryk. Notes on Polish Translations of Shakespeare’s Plays: Past and Present (1994)Notes on Polish Translations of Shakespeare’s Plays: Past and Present, „Studia Anglica Posnanesia” 25 (1994), s. 209–217.. Zbierski, Henryk. Some Aspects of Development and Decline of Shakespearean Tragedy (1978)Some Aspects of Development and Decline of Shakespearean Tragedy. Studia Anglica Posnaniensia, vol. 10 (1978), s. 229–240.. Zbierski, Henryk. „Benefit of Clergy”. New Light on the Denouement of Shakespeare’s „Romeo and Juliet” (1970)Friar Lawrence’s „Benefit of Clergy”. New Light on the Denouement of Shakespeare’s „Romeo and Juliet” „Studia Anglica Posnaniensia” 2 (1970), s. 91–102..
Zbierski, Henryk. Possible Echoes of Boccaccio’s” Decameron” in the Balcony Scene of” Romeo and Juliet” (1971)Echoes of Boccaccio’s” Decameron” in the Balcony Scene of” Romeo and Juliet”. (1971).. Zbierski, Henryk. Droga do Werony: studium historycznoliterackie „Romeo i Julia” Szekspira. Poznań: Powielarnia i Introligatornia Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, 1966. Zbierski, Henryk. „Shakespeare in Poland: A Survey”. Theatre Research 2 (1960), s. 193–203. Zbierski, Henryk. „Mickiewiczowskie przekłady drobnych utworów Byrona i Moore’a”. Przegląd Zachodni 1.2 (1956), s. 71–113.
Przekłady Madurowicz-Urbańska, Helena. The Significance of Regional Historical Research for the Development of Historiography, przeł. H. Zbierski. Poznań: Uniwersytet im. Adama Mickiewicza, 1978. Landau, Zbigniew. The Basic Trends of the Labour Market and Wages in Poland in the Years of Inflation (1918–1932), przeł. Henryk Zbierski. Poznań: [s.n.], 1968. Webb, Mary Gladys Meredith. Otchłań ziemi, przeł. Leonarda i Henryk Zbierscy. Poznań: Wydawnictwo Poznańskie, 1959.
Przypisy
Bibliografia Cetera-Włodarczyk, Anna. „Professor Henryk Zbierski (1925-1995). A scholar from behind the curtain". Litteraria Copernicana, T. 51., nr 1-2 (2025), s. 99-105. DOI: 10.12775/LC.2025.009. Cetera-Włodarczyk, Anna, Jacek Fabiszak. „Profesor Henryk Zbierski (1925–1995)”, [dostęp 2025-09-17] Cetera-Włodarczyk, Anna, Jacek Fabiszak. „Henryk Zbierski”. Uniwersytet Poznański 1919–2019. Luminarze nauki Uniwersytetu Poznańskiego w latach 1919–2019, red. Zbigniew Pilarczyk, Poznań 2019, s. 812–815. Cetera, Anna. "Liberalny humanista. Wspomnienie o prof. Henryku Zbierskim". Poznańskie Studia Polonistyczne, Seria Literacka, XIII (XXXIII) (2006), s. 193-199. Studia nad literaturami europejskimi: księga poświęcona pamięci Profesora dr. hab. Henryka Zbierskiego [Studies in European Literatures: Essays in Memory of Professor Henryk Zbierski], red. Jerzy Świdziński, Jacek Fabiszak. Poznań: Motivex, 1999.
Kategoria:Polscy angliści Kategoria:Polscy literaturoznawcy Kategoria:Polscy poloniści Kategoria:Polscy historycy literatury angielskiej Kategoria:Urodzeni w 1925 Kategoria:Zmarli w 1995