Niszczyciele typu Ikazuchi – japońskie niszczyciele z przełomu XIX i XX wieku, pierwsze jednostki tej klasy w Cesarskiej Marynarce Wojennej Japonii. W latach 1898–1900 w angielskiej stoczni Yarrow zbudowano na zamówienie Japonii sześć okrętów tego typu. Jednostki wzięły udział w wojnie rosyjsko-japońskiej oraz I wojnie światowej. Trzy okręty zatonęły z przyczyn niebojowych, a pozostałe trzy wycofano w 1921 roku.

Projekt i budowa Na skutek doświadczeń wojny chińsko-japońskiej, która potwierdziła wartość okrętów torpedowych, Cesarstwo Wielkiej Japonii przyjęło w 1896 roku dziesięcioletni program rozbudowy marynarki, przewidujący budowę nie tylko 63 torpedowców, ale też 23 niszczycieli. Niszczyciele były wówczas nową klasą okrętów, toteż Japonia zwróciła się ku wiodącym stoczniom brytyjskim, przede wszystkim stoczni Yarrow, która w 1893 roku zbudowała pierwsze niszczyciele na świecie dla marynarki brytyjskiej („Havock” i „Hornet”). Royal Navy nie zamawiała jednak dalszych niszczycieli w tej stoczni, poza jeszcze trzema zbudowanymi w 1894 roku, wobec czego szukała ona kontraktów eksportowych. W 1895 roku stocznia Yarrow zbudowała niszczyciel „Sokoł” dla Rosji (na wzór którego rozpoczęto tam ich budowę seryjną), a od 1896 roku budowała serię niszczycieli typu dla Argentyny. Wszystkie wymienione niszczyciele miały wyporność poniżej 300 ton i uzbrojenie z czterech dział uzupełnianych przez wyrzutnie torped, lecz w ciągu zaledwie kilku lat zaczęły powstawać coraz większe i szybsze okręty tej klasy (pierwsze brytyjskie niszczyciele rozwijały prędkość 26 węzłów, późniejsze 27 węzłów, a „Sokoł” – 29 węzłów).

W drugiej połowie lat 90. XIX wieku marynarka brytyjska zaczęła zamawiać większe niszczyciele o szybkości 30 węzłów i uzbrojeniu w sześć dział (tzw. 30-knotters), lecz firma Yarrow została pominięta w zamówieniach z powodu konfliktu z Admiralicją. W tej sytuacji Japonia zamówiła u niej pierwsze sześć niszczycieli nowego typu dla swojej marynarki, określonych od pierwszego okrętu jako typ Ikazuchi, zaś sześć dalszych zamówiła w firmie (typ ). Wysoko postawione były wymagania dotyczące prędkości: 31 węzłów utrzymywanej przez trzy godziny. W literaturze spotyka się informację, że stanowiły one rozwinięcie argentyńskiego typu Corrientes; jednakże okręty dla Japonii były od nich znacznie większe, szybsze i lepiej uzbrojonePor. , odpowiadając brytyjskim niszczycielom 30-węzłowymTwierdzenie, że niszczyciele dla Japonii stanowiły rozwinięcie argentyńskiego typu Corrientes budzi wobec tego wątpliwości lub jest zbytnim uproszczeniem – zapewne wywodziły się z opracowanych przez firmę Yarrow dla Royal Navy niszczycieli 30-węzłowych (por. ), które swoją drogą stanowiły rozwinięcie wcześniejszych konstrukcji stoczni..

Okręty + Niszczyciele typu Ikazuchi Okręt Położenie stępki Wodowanie Wejście do służby Uwagi, los Ikazuchi 09.1897 15.11.1898 23.02.1899 zatonął 09.10.1913 Inazuma 11.1897 28.01.1899 25.04.1899 zatonął 16.12.1909Akebono 02.1898 25.04.1899 03.07.1899 wycofany w 1921Sazanami 06.1897 08.08.1899 28.08.1899 wycofany w 1921Oboro 01.1899 05.10.1899 01.11.1899 wycofany w 1921 Niji 01.1899 17.12.1899 01.01.1900 zatonął 03.08.1900

Opis thumb|Sylwetka „Akebono” w 1918 thumb|„Sazanami” w 1901 – widoczne pierwotne uzbrojenie Okręty typu Ikazuchi były czterokominowymi niszczycielami z gładkopokładowym kadłubem i pionową dziobnicą. Krótki pokład dziobowy był nakryty wypukłym pokładem w formie „skorupy żółwia”, bezpośrednio za którym była umieszczona mała niska nadbudówka ze sterówkąNa podstawie . Na platformie nad sterówką umieszczone było działo dziobowe. Charakterystyczne dla okrętów Yarrowa były cztery cienkie lekko pochylone kominy na śródokręciu, z których drugi i trzeci były umieszczone nieco bliżej siebie. Między nadbudówką a pierwszym kominem był na pokładzie maszt dziobowy; później dodawano także maszt rufowy. Ster był nawieszony na stewie rufowej.

Wyporność normalna wynosiła 305 ton, a pełna 410 ton. Długość całkowita wynosiła 68,43 metra, a na linii wodnej 67,3 m. Szerokość wynosiła 6,27 m, a zanurzenie 1,58 m. Załoga liczyła 55 osób.

Okręty napędzane były przez dwie pionowe 4-cylindrowe maszyny parowe potrójnego rozprężania o mocy indykowanej 6000 KM (maksymalnie 7000 KM), poruszające dwie śruby. Parę dostarczały cztery kotły typu Yarrow. Prędkość maksymalna wynosiła 31 węzłów. Normalny zapas węgla wynosił 40 ton, a maksymalny 110 ton.

Uzbrojenie artyleryjskie stanowiło początkowo pojedyncze działo kalibru 76 mm o długości lufy L/40 (40 kalibrów) umieszczone na rufie oraz pięć dział kalibru 57 mm. Jedno działo kalibru 57 mm było umieszczone na platformie nad sterówką na dziobie, para na pokładzie po bokach nadbudówki dziobowej, strzelająca do przodu i na boki, oraz druga para na pokładzie na śródokręciu (prawoburtowe między drugim a trzecim kominem, a lewoburtowe obok czwartego komina). Na przełomie 1904/1905 roku po doświadczeniach bojowych wzmocniono uzbrojenie, zastępując dziobowe działo kalibru 57 mm na platformie przez drugie działo kalibru 76 mm. Uzbrojenie torpedowe obejmowało dwie pojedyncze obrotowe wyrzutnie torped kalibru 450 mm, umieszczone w osi podłużnej na pokładzie w części rufowejPublikacje podają kaliber wyrzutni torped 18 cali = 457 mm (np. ), lecz torpedy nominalnego kalibru 18 cali miały w rzeczywistości kaliber 450 mm ()..

Służba Okręty weszły do służby w Cesarskiej Marynarce Wojennej Japonii na przestrzeni 1899 roku, z wyjątkiem ostatniego „Niji”, który wszedł do służby 1 stycznia kolejnego roku. Od razu w 1900 roku część została wysłana na wody chińskie w związku z powstaniem bokserów片桐大自『聯合艦隊軍艦銘銘伝<普及版> 全八六〇余隻の栄光と悲劇』潮書房光人社、2014年4月（原著1993年）。ISBN 978-4-7698-1565-5。 p.408. 29 lipca 1900 roku „Niji” wszedł u wybrzeży chińskich na mieliznę, z której nie mógł zejść, wobec czego 3 sierpnia został opuszczony przez załogę, a później zatonął『日本海軍史』第7巻、285頁。.

Pozostałe okręty wzięły aktywny udział w wojnie rosyjsko-japońskiej. „Ikazuchi”, „Inazuma”, „Akebono” i „Oboro” tworzyły 2. dywizjon niszczycieli, wchodzący w skład 1 Eskadry Floty Połączonej, a „Sazanami” wchodził w skład 3. dywizjonu tej samej eskadry. Okręty te wzięły udział w otwierającym wojnę ataku torpedowym w nocy z 8 na 9 lutego 1904 roku na okręty rosyjskie na redzie Port Artur; z wyjątkiem „Akebono”, który po drodze uległ uszkodzeniu w kolizji. Następnie na przestrzeni 1904 roku uczestniczyły w dalszych działaniach pod Port Arturem. 27-28 maja 1905 roku wzięły udział w bitwie pod Cuszimą.

Po wojnie, „Inazuma” zatonął 16 grudnia 1909 roku w kolizji z cywilnym szkunerem, zaś „Ikazuchi” zatonął 9 października 1913 roku na skutek wybuchu kotła. Pozostałe trzy okręty, przeklasyfikowane w 1912 roku na niszczyciele 3. klasy, zostały wycofane w 1921 roku.

Uwagi

Przypisy

Bibliografia

[Японский флот. Корабли русско-японской войны 1904-1905 гг.]