Wasilij Lewocki

Wasilij Jakowlewicz Lewocki (ros. Василий Яковлевич Левоцкий, ur. 1894 w Szczigrach, zm. 6 października 1941 w łagrze w Magadanie) – funkcjonariusz radzieckich służb specjalnych, major bezpieczeństwa państwowego.

Życiorys Urodził się w rodzinie robotnika fabrycznego. W 1911 r. ukończył trzyklasową szkołę w Kursku, a w 1912 kursy techniczne w Kursku. Pracował jako monter w warsztacie tramwajowym w Kursku i w Kijowie. W 1914 r. został powołany do rosyjskiej armii, z której zdezerterował, następnie związał się z anarchistami-komunistami w Kursku, w 1915 został aresztowany. Wcielony ponownie do armii, jako gefrajter pułku piechoty został skierowany na Front Zachodni i Rumuński. W 1916 r. został ranny i wysłany do szpitala, skąd ponownie zdezerterowa. Następnie pracował dorywczo w Kursku, w marcu 1916 wstąpił do partii bolszewickiej SDPRR(b)Krótka biografia na stronie Stowarzyszenia Memoriał (ros.) [dostęp 2025-09-23].. W lipcu 1917 ponownie wcielony do armii, w sierpniu został przewodniczącym komitetu pułkowego, a w listopadzie 1917 po raz trzeci zdezerterował. Następnie przez miesiąc ukrywał się pod Odessą, po czym został szefem łączności w oddziale komunistycznej partyzantki, a następnie dowódcą oddziału partyzanckiego przy Rumczerodzie w Odessie i Tyraspolu. Od marca 1918 był żołnierzem Armii Czerwonej, początkowo jako szeregowiec 1 kurskiego czerwonego pułku, następnie pracownik komisariatu wojskowego w Kursku. W maju 1919 przewodniczący komitetu partyjnego garnizonu w Odessie, a od maja do czerwca 1919 kierownik wydziału agitacji i oświaty Odeskiego Okręgu Wojskowego. W lipcu i sierpniu 1919 organizował podziemny komitet gubernialny KP(b)U w Odessie, następnie został komisarzem batalionu i potem komisarzem pułku w grupie wojsk Jony Jakira.

W grudniu 1919 został tymczasowym przewodniczącym wołyńskiej gubernialnej Czeki i jednocześnie członkiem Kolegium wołyńskiej gubernialnej Czeki w Żytomierzu. W 1920 r. był przez krótki czas zastępcą przewodniczącego wołyńskiej gubernialnej Czeki, a od lipca do sierpnia 1920 szefem biura politycznego Czeki powiatu rówieńskiego (zajętego wówczas przez Armię Czerwoną podczas wojny z Polską). Od 23 października do 22 grudnia 1920 był instruktorem Wydziału Specjalnego wołyńskiej gubernialnej Czeki, następnie ponownie członkiem kolegium wołyńskiej gubernialnej Czeki i tymczasowym szefem Wydziału Specjalnego wołyńskiej gubernialnej Czeki oraz szefem jej wydziału ogólnego i sekretarzem. Od października 1921 do maja 1922 stał na czele 6 Oddziału Pogranicznego Czeki/GPU w Szepetówce, po czym został przeniesiony do połtawskiego gubernialnego oddziału GPU jako pełnomocnik, a od 31 stycznia do 7 marca 1932 szef jednego z wydziałów. Od 8 czerwca do 13 lipca 1923 był pomocnikiem szefa gubernialnego oddziału GPU w Połtawie, następnie do 26 lipca 1925 szefem jego Sekcji Tajno-Operacyjnej. Od 26 lipca 1925 do 29 listopada 1926 był szefem okręgowego oddziału GPU w Krzemieńczuku, od 29 listopada 1926 do 20 lipca 1928 szefem okręgowego oddziału GPU w Szepetówce, od 20 lipca 1928 do 15 września 1930 szefem okręgowego oddziału GPU w Chersoniu, a od 15 września 1930 do grudnia 1931 szefem sumskiego sektora operacyjnego GPU. Od 14 lutego do 21 września 1932 był szefem obwodowego oddziału GPU w Winnicy, od grudnia 1932 do 8 marca 1933 pełnomocnikiem Grupy Specjalnej GPU Ukraińskiej SRR, od 1 kwietnia do 28 sierpnia 1933 szefem Miejskiego Oddziału GPU w Połtawie i jednocześnie szefem Wydziału Specjalnego 25 Dywizji Piechoty, a od 28 sierpnia 1933 do 10 lipca 1934 szefem Mołdawskiego Obwodowego Oddziału GPU i jednocześnie (do 27 lutego 1935) naczelnikiem Mołdawskiego Oddziału Pogranicznego GPU/NKWD.

Od 15 lipca 1934 do 27 lutego 1935 był szefem Zarządu NKWD Mołdawskiej ASRR, od 27 lutego 1935 do 9 marca 1936 szefem Wydziału Transportowego Zarządu Bezpieczeństwa Państwowego (UGB) NKWD Ukraińskiej SRR, od 9 marca 1936 do 13 września 1937 pomocnikiem szefa i jednocześnie od maja 1937 tymczasowym zastępcą szefa Zarządu NKWD obwodu odeskiego, a od 13 września 1937 do czerwca 1938 szefem Miejskiego Oddziału NKWD w Permie. 13 grudnia 1935 otrzymał stopień majora bezpieczeństwa państwowego. Był nagrodzony Odznaką Honorowego Funkcjonariusza Czeki/GPU (1930).

W czerwcu 1938 został aresztowany, 31 maja 1939 skazany przez Izbę Wojskową Sądu Najwyższego ZSRR na 20 lat pozbawienia wolności. Zmarł w łagrze w Magadanie. Nie został zrehabilitowany.

Przypisy

Kategoria:Bolszewicy Kategoria:Czerwoni (wojna domowa w Rosji) Kategoria:Funkcjonariusze Czeki Kategoria:Funkcjonariusze NKWD Kategoria:Ofiary radzieckich łagrów Kategoria:Urodzeni w 1894 Kategoria:Zmarli w 1941