Agabus pseudoclypealis – gatunek wodnego chrząszcza z rodziny pływakowatych i podrodziny Agabinae. Zamieszkuje wschodnią część Europy, Syberię Zachodnią i północną Azję Środkową.
Taksonomia Gatunek ten opisany został po raz pierwszy w 1933 roku przez Richarda Scholza na łamach „Entomologische Blätter”. Jako miejsce typowe wskazano Berdiczino w rosyjskim obwodzie jarosławskim. Epitetem gatunkowym nawiązano do podobnego A. clypealis. W tym samym roku niezależnie opisany został przez Håkana Lindberga na łamach pod nazwą Agabus haraldi, nadaną na cześć ojca autora opisu, biologa Haralda Lindberga. W tym przypadku miejscem typowym było jezioro Karhujärvi na terenie Peczengi w rosyjskim obwodzie murmańskim. Stosownej synonimizacji dokonał w Anders Nilsson 1984 roku.
Morfologia larwy Opisane zostało tylko trzecie stadium larwalne. Osiąga ono od 7,8 do 9,8 mm długości ciała i do 2 mm szerokości. Kształt ciała jest wąski, wrzecionowaty, najszerszy pośrodku. Ubarwienie jest jednolicie białawożółte, jedynie z przyciemnionymi krawędziami tergitów i przetchlinkami oraz białawymi, niemal przejrzystymi czułkami i głaszczkami.
Głowa jest prawie kwadratowa, długości od 1,5 do 1,6 mm i szerokości około 1,3 mm. Na przednim brzegu frontoklipeusa występują maczugowate szczecinki w dwóch lub trzech nieregularnych szeregach. Na każdej skroni znajduje się ukośny szereg od czterech do pięciu kolców. Długość czteroczłonowych czułków jest mniejsza niż szerokość głowy. Kształt żuwaczek jest sierpowaty. Szczęki cechują się prawie prostokątnymi pieńkami. Warga dolna ma prawie prostokątny, nieco szerszy niż dłuższy przedbródek. Głaszczki wargowe są mniej więcej tak długie jak szczękowe, które to krótsze są od czułków. Otwór wielki jest na spodzie wcięty.
Prawie prostokątne przedplecze ma wykształcone poprzeczne żeberko tylne, a śródplecze i zaplecze także poprzeczne żeberko przednie. Wierzch tułowia jest bardzo skąpo porośnięty delikatnymi szczecinkami wtórnymi. Spód tułowia jest błoniasty. Spośród odnóży tylne są najdłuższe. Na spodnich brzegach przednich ud oraz wszystkich goleni i stóp wyrastają drobne kolce. Na tylnych i środkowych goleniach brak jest kolców tylno-brzusznych. Stopy są krótsze od innych członów z wyjątkiem krętarzy, zwieńczone dwoma pazurkami, z których u stóp przednich i środkowych tylny jest krótszy niż przedni. Brak jest na odnóżach szczecinek pływnych.
Odwłok ma segmenty od pierwszego do piątego zesklerotyzowane grzbietowo i błoniaste brzusznie, zaś od szóstego do ósmego zesklerotyzowane w całości; ten ostatni jest prawie walcowaty i za nasadą urogomfów zwężony. Wszystkie tergity mają wykształcone poprzeczne żeberka przednio-grzbietowe. Urogomfy są stosunkowo długie, dwuczłonowe, z bardzo słabo zaznaczonym szwem przynasadowym i o członie pierwszym około półtorakrotnie dłuższym od ósmego segmentu odwłoka. Bliższe szczecinki urogomfalne pierwotne od drugiej do czwartej są wyraźnie odseparowane, acz rozstawione mniej szeroko niż u A. zetterstedti i A. confinis, ograniczone do nasadowej połowy pierwszego członu; odległości pomiędzy tymi szczecinkami są niemal jednakowe.
Ekologia i występowanie Chrząszcz wodny, spotykany m.in. w kałużach, płytkich sadzawkach, mokradłach na podmokłych łąkach, w rowach melioracyjnych oraz na mulistych pobrzeżach rzek, strumieni i zbiorników wodnych.
Gatunek palearktyczny, znany z wschodniej Polski, Finlandii, Łotwy, Białorusi, Ukrainy, europejskiej i zachodniosyberyjskiej części Rosji i Kazachstanu. W Polsce po raz pierwszy odnaleziony został w 1977 roku w Puszczy Augustowskiej. W XXI wieku wykazano go jeszcze z Puszczy Białowieskiej, Nadwieprzańskiego Parku Krajobrazowego oraz wschodu powiatu chełmskiego. Jedyne znane stanowisko łotewskie znajduje się we wsi Vabole w Górnej Dźwinie. Na Białorusi wykazany został tylko z pobrzeży Szewinki w obwodzie witebskim.
Przypisy
Kategoria:Pływakowate Kategoria:Chrząszcze Azji Środkowej Kategoria:Chrząszcze Europy Kategoria:Chrząszcze Rosji Kategoria:Gatunki i podgatunki zwierząt nazwane w 1933 roku