thumb|Kasztel Kubínyich (Dolny) w Vyšným Kubínie

Kasztel Kubínyich (słow. Kaštieľ Kubínyi; dolný Kubínyiovský kaštieľ) – historyczny, zabytkowy dwór w Vyšným Kubínie na słowackiej Orawie. Nazwę wziął od władającej nim przez kilka wieków rodziny Kubínyich, jednej z najstarszych orawskich rodzin ziemiańskich. Często nazywany Dolnym Kasztelem, dla odróżnienia od młodszego Kasztelu Kubínyich w tej samej miejscowości, zwanego Górnym.

Dwór i park wpisane są do rejestru zabytków Republiki Słowackiej pod numerami ÚZPF č. 2765/1 i 2765/2.

Kasztel położony jest w zachodniej części wsi, przy ważnej drodze nr 59, łączącej Rużomberk na Liptowie z Dolnym Kubinem na Orawie. Od strony wschodniej wznoszą się nad nim charakterystyczne Wyżniokubińskie Skały: Ostrá i Tupá skala.

Pochodzi z pierwszej połowy XVII wieku. Wtedy to Beňadik Kubínyi zdecydował się postawić na miejscu jakiegoś starszego budynku renesansowy dwór, otoczony dużym parkiem. Jednakże obecną formę obiekt uzyskał podczas przebudowy w stylu barokowym w XVIII wieku. Ówcześni właściciele, Jozef Kubínyi i jego żona Amalia de Adda, której rodzina pochodziła z Mediolanu, rozbudowali renesansowy budynek. Wzbogacili dwór o charakterystyczne narożne alkierze w formie wież, nakrytych cebulastymi dachami, a także dodali piękne malowidła sufitowe wewnątrz. Dwór Kubínyich został odnowiony w XIX wieku w stylu klasycystycznym, a na fasadzie dworu dodano herby rodzin Kubínyi i de Adda. W burzliwym okresie połowy XX wieku dwór został odebrany Kubínyim i stał się własnością spółdzielni rolniczej. Dopiero w 1989 roku rodzinie Kubínyich udało się odzyskać jej własność. Nie mając jednak funduszy na utrzymanie rezydencji, byli zmuszeni ją sprzedać. Pod rządami kilku kolejnych właścicieli popadała ona w coraz większą ruinę, aż w 2010 r. została kupiona w opłakanym stanie przez obecnych właścicieli.

Cały kompleks przeszedł gruntowną i bardzo staranną przebudowę, której celem było zachowanie jego wartości historycznej i kulturowej. M. in. odsłonięte zostały dawne malowidła sufitowe, o których istnieniu dotąd nie wiedziano. Oprócz barokowego dworu w jego skład wchodzi dawny budynek gospodarczy i 3-hektarowy park w stylu angielskim, w którym dominuje ponadstuletni drzewostan. Obecnie całość tworzy zespół hotelowo-restauracyjny. Część pokoi hotelowych znajduje się na poddaszu samego dworu, a kolejne mieszczą się w dawnym budynku gospodarczym (tzw. Domu de Adda), w którym znajduje się również centrum odnowy biologicznej i restauracja Amalia.

Na terenie dworu nakręcone zostały niektóre sceny czechosłowackiego filmu „Plac świętej Elżbiety” z 1966 r. oraz międzynarodowej produkcji „Michał Strogow - kurier carski” z 1970 r.

Przypisy Hencovský Ján a kolektív: Orava. Turistický sprievodca ČSFR, č. 29, wyd. Šport, slovenské telovýchovné vydavateľstvo, Bratislava 1990, s. 234-235

Kategoria:Vyšný Kubín