Ruiny opactwa w Romie – ruiny dawnego klasztoru cysterskiego, znajdujące się w centralnej części Gotlandii. Historia Opactwo zostało wzniesione w XII wieku. Po reformacji, około 1531 roku, ziemie klasztorne zostały skonfiskowane przez Koronę Duńską (ponieważ Gotlandia należała wówczas do Danii), a następnie zamienione w majątek duńskiego namiestnika. Budynki, które nie służyły już żadnemu celowi, popadały w ruinę. Po pokoju w Brömsebro w 1645 roku, kiedy Gotlandia stała się szwedzka, majątek przeszedł w ręce Korony Szwedzkiej. W praktyce zmiana właściciela niewiele wniosła w historię posiadłości. Oprócz ruin klasztoru, znajduje się tu dwór wybudowany w 1733 roku dla gubernatora Gotlandii, znany jako Roma kungsgård. Cały obszar tej posiadłości jest unikalny w skali wyspy.
Podczas II wojny światowej w pobliżu opactwa utworzono lotnisko wojskowe, a sam dwór wraz z oficynami użytkowany był przez wojsko aż do lat 90. XX wieku. W tym czasie opactwo dalej popadało w ruinę. Aktualnie całość jest własnością państwa szwedzkiego. Latem wśród ruin wystawiane są przedstawienia teatralne. Praktyka ta została zapoczątkowana w 1989 roku i przyciąga obecnie 25 tys. widzów rocznie.
Opactwo założono praktycznie w samym środku Gotlandii, w miejscu ważnym dla miejscowej ludności już od wieków, prawdopodobnie nawet w epoce wikingów. Zwykle w średniowieczu podobne opactwa zakładano na gruntach podarowanych przez arystokratów będących posiadaczami ziemskimi. Na Gotlandii jednak nie było żadnego rodu należącego do tej klasy społecznej. Usytuowanie zatem opactwa w środku wyspy mogło być właśnie tym spowodowane. Teren wokół klasztoru był własnością wspólną i dlatego mógł być wykorzystany do założenia opactwa.
Powołali je do istnienia cystersi z w Smalandii, w południowej Szwecji. Łacińska nazwa klasztoru brzmiała Sancta Maria de Gutnalia. Z czasem opactwo zyskało na znaczeniu i zdobyło ziemie zarówno na Gotlandii, jak i na terenie dzisiejszych państw bałtyckich (szczególnie dużo ziemi cystersi posiadali na Saremie i kontynentalnej części Estonii). Architektura lewo|mały|Wnętrze ruin (2007) Choć kościół klasztorny przez kilka stuleci był rujnowany i całkowicie zaniedbany, wciąż bardzo dobrze w jego ruinach widoczne są cechy architektury cysterskiej. Częściowo został zrekonstruowany. Spełnia architektoniczne założenia reprezentowane najpełniej przez opactwo Fontenay we Francji. Kościół był trzynawową bazyliką z transeptem. Zamiast absydy posiadał na wschodzie prostą ścianę. W każdym z ramion transeptu znajdowały się po dwie kaplice. Wystrój świątyni charakteryzował się powściągliwością.
Materiał ze zrujnowanego opactwa został użyty jako budulec dla późniejszego dworu, który powstał w pobliżu. W nowym budynku umieszczono także kilka średniowiecznych portali. Przypisy
Kategoria:Świątynie luterańskie w Szwecji Kategoria:Kościoły na Gotlandii Kategoria:Klasztory cysterskie w Szwecji Kategoria:Architektura romańska w Szwecji Kategoria:Architektura gotyku w Szwecji