Język maltański (malt. ) – język z grupy semickiej w ramach rodziny afroazjatyckiej. Maltański jest używany m.in. przez około 400 tys. osób na Malcie, gdzie od 1964 jest językiem urzędowym.

Maltański jest spokrewniony z językiem arabskim, a dokładniej z dialektami zachodnimi języka arabskiego, szczególnie z dialektem tunezyjskim. Wiele zapożyczeń czerpał z języków włoskiego i angielskiego. Jest to jedyny język semicki zapisywany wyłącznie alfabetem łacińskim. Niektórzy lingwiści sądzą, że maltański może być potomkiem wymarłego języka fenickiego. Najstarszym znanym tekstem zapisanym po maltańsku jest Il-Kantilena (malt. Xidew il-Qada), wiersz pochodzący z XV wieku, pióra .

Maltański bardzo długo pozostawał językiem wyłącznie mówionym. W piśmiennictwie początkowo używano alfabetu arabskiego, a dopiero później łacińskiego.

Alfabet Alfabet maltański składa się z 5 samogłosek (a, e, i, o, u) i 23 spółgłosek (b, ċ, d, f, g, ġ, h, ħ, j, k, l, m, n, p, q, r, s, t, v, w, x, ż, z). Zawiera on także 1 dyftong (ie) i 1 dwuznak (għ). Pomimo istnienia litery ċ nie ma litery c. Ponadto, odwrotnie niż w alfabecie polskim, litera ż stoi przed literą z.

Wymowa Litera Nazwa IPA Odpowiednik arabski A a a – anġlu (anioł) ـَ ، ـَا B b be – ballun (piłka) ب Ċ ċ ċe – ċavetta (klucz) (چ) D d de – dar (dom) د E e e – envelopp (koperta) (ـَ ، ـَي) F f effe – fjura (kwiat) ف Ġ ġ ġe – ġelat (lody) ج G g ge – gallettina (biszkopt) (ج ، گ) GĦ għ ajn – għasfur (ptak) , ع ، ح H h akka – hu (on) ه Ħ ħ ħe – ħanżir (świnia) ح I i i – ikel (jedzenie) ـِ IE ie ie – ieqaf (stop) , ـِي J j je – jott (jacht) ي K k ke – kelb (pies) ك L l elle – libsa (sukienka) ل M m emme – mara (kobieta) م N n enne – nanna (babka) ن O o o – ors (niedźwiedź) (ـُ ، ـَو) P p pe – paġna (strona) (پ) Q q qe – qattus (kot) ء ، ق R r erre – reġina (królowa) ر S s esse – salib (krzyż) س T t te – tieqa (okno) ت، ة U u u – uviera (skorupka) ـُ ، ـُو V v ve – vjola (fiolet) (ڤ) W w we – widna (ucho) و X x exxe – xadina (małpa) / ش Ż ż że – żarbun (buty) ز Z z ze – zalza (sos) / (تْس)

Język maltański jako język urzędowy Unii Europejskiej Język maltański od dnia przystąpienia Malty do Unii Europejskiej jako język urzędowy tego kraju stał się jednym z języków urzędowych i roboczych Unii. Jednak na mocy Rozporządzenia Rady (WE) nr 930/2004 z dnia 1 maja 2004 w ciągu trzech lat od tego dnia (tj. do 30 kwietnia 2007) w języku maltańskim nie były sporządzane ani publikowane wszystkie akty prawne UE, lecz tylko najważniejsze. Pod koniec tego okresu zaległe akty musiały być jednak opublikowane. Przyczyną tego wyjątku były problemy ze znalezieniem odpowiedniej liczby tłumaczy potrzebnych do publikacji Wydania Specjalnego Dziennika Urzędowego Unii Europejskiej oraz jego wydań bieżących. Opisany wyjątek nie naruszał charakteru języka urzędowego i roboczego języka maltańskiego w UE.

Przykładowe zwroty cześć – bonġu [bondżiu] dzień dobry – l-għodwa t-tajba [l’odła ttajba] dobry wieczór – bonswa [bonsła] do widzenia – saħħa [sah’ha] Jak się masz? – Kif Inti? proszę – jekk jogħġbok [jek jodżbok] dziękuję – grazzi [gracci] dziękuję bardzo – grazzi ħafna [gracci hafna] przepraszam – skużi [skuzi] tak – iva [iwa] nie – le [le] dobranoc – Il-lejl It-tajjeb [il lejl it tajeb] Jak się nazywasz? – X’jismek? [szijsmek] nie rozumiem – mhux qed nifhem [musz ed nifem] nazywam się... – jisimni [jisimni] Czy mówisz po angielsku? – Titkellem bl-Ingliż? [titkellem blingliz?] na razie – ċaw [cział] pa – narak

Liczebniki maltańskie 0 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 30 100 101 200 1000 2000

Zapożyczenia z języków europejskich maltański sycylijski włoski angielski polski szkoła republika natura policja centrum teatr

Zapożyczenia z języka angielskiego maltański angielski polski piłka nożna / futbol koszykówka telefon komórkowy / winda lodówka zamrażarka kelner bilard strajk gracz ramka bielić folder

Uwagi

Przypisy

Linki zewnętrzne Rozporządzenie Rady (WE) nr 930/2004 z dnia 1 maja 2004 r. w sprawie tymczasowych środków stanowiących odstępstwa odnoszących się do sporządzania aktów prawnych instytucji Unii Europejskiej w języku maltańskim (Dz. Urz. UE L 169 z 1.05.2004, s. 1–2)

Kategoria:Języki semickie Kategoria:Języki Malty Kategoria:Języki Kanady Kategoria:Języki Australii