Manitoba – prowincja Kanady leżąca w środkowej części kraju. Od wschodu graniczy z Ontario, od zachodu z Saskatchewan, od północy z terytorium Nunavut oraz na południu ze stanami USA Minnesota i Dakota Północna. Największym miastem prowincji i zarazem jej stolicą jest Winnipeg.

Nazwa Manitoba pochodzi od zniekształconych słów w języku odżibwe – manito-bah lub języku kri – manito-wapow, znaczących „cieśnina duchów”. Odnosi się do przewężeń na jeziorze Manitoba, gdzie wartko przepływający nurt wśród głazów wydawał dudniące dźwięki. Według indiańskich wierzeń miały to być odgłosy magicznego bębna Manitou – ducha Algonkinów.

Geografia Ukształtowanie powierzchni Trzy piąte terenów Manitoby leży na Tarczy Kanadyjskiej. Ten falisty teren, poprzecinany licznymi wąwozami, rzekami i usiany jeziorami jest niemal całkowicie porośnięty lasami, a na północy tundrą. Zawiera także większość złóż mineralnych znajdujących się w prowincji. Jedynym wyższym pasmem górskim są Baldy Mountains z najwyższym szczytem wznoszącym się 831 m n.p.m. Duża część południowej Manitoby jest terenem zalewowym i bagnistym. Pod uprawę nadaje się jej południowo-zachodnia część poniżej Jeziora Winnipeg w trójkącie pomiędzy nim a granicami z Saskatchewan i USA.

Wody śródlądowe Udział wód śródlądowych w powierzchni Manitoby jest bardzo wysoki i sięga 9%. Obok tysięcy małych jezior rozsianych na całej jej powierzchni dominuje olbrzymie jezioro Winnipeg, które swoją wielkością dorównuje mniejszym z Wielkich Jezior.

Klimat Ze względu na rozciągłość równoleżnikową Manitoby można wyróżnić w niej dwie strefy klimatyczne. W strefie południowej panuje klimat kontynentalny, z ciepłym latem o średniej temperaturze w czerwcu +18 °C, a dla lipca +18 °C. Mroźne zimy ze średnimi temperaturami stycznia -18 °C i obfitymi opadami śniegu dochodzącymi do 140 cm.

W terenach północnych prowincji panuje klimat subarktyczny z krótkim, chłodnym latem – średnia temperatura czerwca +12 °C i bardzo mroźną zimą ze średnimi temperaturami stycznia -27 °C. W środkowych terenach panuje klimat pośredni.

Zasoby naturalne Ponad 50% lądowej powierzchni Manitoby stanowią lasy. Drewno należy do podstawowych bogactw naturalnych Manitoby. W prowincji znajdują się także eksploatowane pokłady takich cennych minerałów jak: nikiel, cynk, miedź, srebro, złoto, kadm oraz skały wapienne używane do produkcji cementu. W Manitobie występują także pokłady ropy naftowej. Lasy Manitoby bogate są w zwierzynę łowną, a wody śródlądowe w ryby.

Miejscowości

Największe skupiska ludności (, ) w 2021 roku (w nawiasach liczba ludności):

Historia

Teren Manitoby od tysiącleci zamieszkany był przez liczne plemiona indiańskie. Pojawienie się Europejczyków po 1670, w związku z rozpoczęciem działalności Kompanii Zatoki Hudsona, wciągnęło Indian tworzony przez nią w system gospodarczy. Pierwsze osiedla powstały na mocy tak zwanej Koncesji Selkirka w dolinie Red River (Rivière Rouge). Z czasem z osiedleńców, głównie pochodzących ze Szkocji i frankofonów z Quebecu, powstała bardzo charakterystyczna, kresowa społeczność, w której najdynamiczniejszą grupą byli Metysi. Kultura ta łączyła w sobie pierwiastki szkockie, frankofońskie i indiańskie. W 1867 r. włączono ten obszar, jako część Terytoriów Północno-Zachodnich, do Kanady, a w roku następnym – wskutek rebelii Metysów nad Red River – utworzono w południowej części jej obecnych terenów nową miniaturową prowincję pod nazwą „Manitoba”. Obszar prowincji został następnie kilkakrotnie powiększony, osiągając ostateczny rozmiar w 1912.

Podział administracyjny Manitoba podzielona jest na 8 regionów, które dzielą się na mniejsze jednostki samorządowe: miasta, wsie oraz obszary wiejskie.

Struktura polityczna Gubernator porucznik Gubernator porucznik jest przedstawicielem głowy państwa w prowincji. Mianuje go Gubernator Generalny na wniosek premiera Kanady złożony zwyczajowo w uzgodnieniu z premierem prowincji. Gubernator posiada szerokie uprawnienia, z których korzysta co do zasady za radą premiera prowincji. W sytuacji kryzysu konstytucyjnego Gubernator ma prawo samodzielnie podjąć wszelkie decyzje niezbędne dla przywrócenia stabilności rządu.

Parlament Parlament Manitoby składa się z Gubernatora porucznika i Zgromadzenia Legislacyjnego (The Legislative Assembly of Manitoba) składającego się współcześnie w 57 deputowanych Members of Legislative Assembly w skrócie MLA. Wybierani są oni w 57 jednomandatowych okręgach wyborczych. Partia posiadająca większość w parlamencie tworzy rząd prowincjonalny, a jej przewodniczący zostaje Premierem Manitoby. Druga co do liczebności partia w parlamencie otrzymuje status oficjalnej opozycji.

W 42. kadencji parlamentu podział miejsc jest następujący: Konserwatywna Partia Manitoby – 36 Nowa Demokratyczna Partia Kanady – 17 Liberalna Partia Manitoby – 3

Zobacz więcej w artykule głównym: Zgromadzenie Legislacyjne Manitoby.

Rząd Ministry of Aboriginal and Northern Affairs – Ministerstwo do spraw Indian i spraw północy Ministry of Advanced Education and Training – Ministerstwo szkolnictwa wyższego Ministry of Agriculture, Food and Rural Initiatives – Ministerstwo rolnictwa, gospodarki żywnościowej i rozwoju terenów wiejskich Ministry of Conservation – Ministerstwo ochrony środowiska Ministry of Culture, Heritage & Tourism – Ministerstwo kultury, spuścizny kulturowej i turystyki Ministry of Energy, Science and Technology – Ministerstwo Energetyki, nauki i technologii Ministry of Education, Citizenship and Youth – Ministerstwo edukacji, obywatelstwa i spraw młodzieży Ministry of Family Services & Housing – Ministerstwo do młodzieży i spraw mieszkaniowych Ministry of Finance – Ministerstwo finansów Ministry of Industry, Economic Development & Mines – Ministerstwo przemysłu, rozwoju gospodarczego i górnictwa Ministry of Health – Ministerstwo zdrowia Ministry of Healthy Living – Ministerstwo zdrowego życia Ministry of Intergovernmental Affairs – Ministerstwa do kontaktów międzyrządowych Ministry of Justice and Attorney General – Ministerstwo sprawiedliwości i prokurator generalny Ministry of Labour and Immigration – Ministerstwo pracy i imigracji Ministry of Transportation & Government Services – Ministerstwo transportu i usług wewnątrz rządowych Ministry of Water Stewardship – Ministerstwo nadzoru wód śródlądowych

Premier Premier Manitoby jest szefem rządu prowincjonalnego w Manitobie. Posiada on bardzo szerokie uprawnienia, pozwalające prowadzić skuteczne rządy, jeśli tylko ma zapewnione poparcie w parlamencie. Premierem zostaje lider partii zdobywającej większość w parlamencie. Jeśli z jakichś powodów, w czasie trwania sesji parlamentu przewodniczący rządzącej partii zostaje zmieniony, następuje automatyczna zmiana na stanowisku premiera prowincji.

Demografia Według spisu powszechnego z roku 2001 największą grupą narodowościową w Manitobie są Anglicy (22,1%), następnie Niemcy (18,2%), Szkoci (17,7%), Ukraińcy (14,3%), Irlandczycy (13,0%), Indianie (9,9%), Polacy (6,7%), Metysi (5,2%), Frankokanadyjczycy (5,1%), Holendrzy (4,7%), Islandczycy (2,0%). Jako Kanadyjczycy określiło się 22,9% ogółuMożliwe było wybranie więcej niż jednej narodowości, ilość procentowa jest więc większa niż 100%.

Populacja Manitoby od 1871 RokPopulacja – Manitoba Population trendRanking według prowincji1871 25 228 81881 62 260 61891 152 506 51901 255 211 51911 461 394 51921 610 118 41931 700 139 51941 729 744 61951 776 541 61956 850 040 61961 921 686 61966 963 066 51971 988 245 51976 1 021 505 51981 1 026 241 51986 1 063 015 51991 1 091 942 51996 1 113 898 52001 1 119 583 52006 1 177 765 5

Religia thumb|220px|Kościół ewangelikalny w Dauphin Struktura religijna (2011): protestanci: Zjednoczony Kościół Kanady – 11,1%, anglikanie – 5,7%, mennonici – 3,8%, luteranie – 3,5%, zielonoświątkowcy – 1,9%, baptyści – 1,7%, kalwini – 1,1%, brak religii – 26,5%, katolicy – 26,35%, pozostali chrześcijanie – 11,5% (w tym nieokreśleni i mniejsze grupy protestanckie), prawosławni – 1,25%, muzułmanie – 1,05%, żydzi – 0,95%, sikhowie – 0,9%, hinduiści – 0,66%, buddyści – 0,58%, świadkowie Jehowy – 0,33%, mormoni – 0,16%, pozostałe religie – 1,0%.

Gospodarka Głównymi gałęziami gospodarki Manitoby są: rolnictwo, którego zasadniczymi produktami są: jęczmień, żyto, kukurydza i słonecznik, oraz hodowla zwierząt. Całkowita produkcja rolnictwa w Manitobie przekracza 2,7 miliarda dolarów przemysł wytwórczy – głównie drzewny, żywnościowy i lekki. Całkowita produkcja przemysłowa wynosi prawie 10 miliardów dolarów. leśnictwo – w leśnictwie Manitoby zatrudnionych jest blisko 9 tysięcy osób produkujących ponad 2,15 milionów metrów sześciennych surowego drewna. przemysł wydobywczy – głównie minerałów (82% udziału), generuje ponad miliard dolarów. rybołówstwo i łowiectwo – współcześnie głównie sportowe, generuje 32 miliony dolarów dochodu.

Uwagi

Przypisy

! Kategoria:Prowincje Kanady