Dąbrówka Leśna

Dąbrówka Leśna (pol. hist. ‘’ Dąbrówka Miejska’’) – wieś sołecka w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie obornickim, w gminie Oborniki.

Położenie Przez miejscowość przebiega droga wojewódzka nr 178.

Nazwa Miejscowość pierwotnie związana była z Wielkopolską i ma metrykę średniowieczną. Istnieje co najmniej od pierwszej połowy XV wieku. Kiedyś nazywała się inaczej i notowano ją w źródłach „Dąbrówka” lub „Dąbrówka Miejska”. Wymieniona została w łacińskojęzycznym dokumencie z 1405 pod staropolską nazwą „Dambrowka”, 1421 „Dambrowka”, 1423 „Myeszczka Dąbrowka”, 1487 „Dambrowa”, 1532 „Myeyska Dambrowka”, 1580 „Dambrowka”.

Nazwa miejscowości pochodzi od polskiej nazwy dąbrowy czyli lasu z przewagą drzewostanu dębowego. Dodawano do niej dla odróżnienia od innych Dąbrówek człony „Miejska”, „Borowa” od nazwy bór zastąpionej później przez człon „Leśna” od nazwy las. Dawniej wśród ludu używano także gwarowej nazwy „Dombrufka Leśno”.

Po rozbiorach Polski w okresie zaborów w XIX i pierwszej połowie XX wieku Prusacy używali także zgermanizowanej nazwy niemieckiej. W latach 1802-1803 odnotowano nazwę „Heide Dombrowka”, w 1880 polską nazwę „Dąbrówka Leśna” oraz niemiecką „Heidedombrowka”. Po traktacie wersalskim i odzyskaniu niepodległości przez Polskę przywrócono polską nazwę. Po II wojnie światowej miejscowość nazywała się „Dąbrówka Leśna”.

Historia Początkowo miejscowość była królewszczyzną czyli własnością należącą do królów polskich i zarządzana była przez tenutariuszy wywodzących się z polskiej szlachty, a część należała do wójta obornickiego. Od 1320 wieś leżała w Zjednoczonym Królestwie Polskim, a od 1380 w Koronie Królestwa Polskiego. W 1449 odnotowano ją w powiecie poznańskim województwa poznańskiego Korony Królestwa Polskiego. W 1508, 1510 należała do parafii Oborniki.

Pierwszy historyczny zapis pochodzi z łacińskiego dokumentu wystawionego przez kancelarię królewską w 1405, w którym król polski Władysław II Jagiełło stwierdził, że Dąbrówka, dana niegdyś w zastaw zmarłemu Sędziwojowi Szamotulskiemu, została przez tegoż Sędziwoja zwrócona królowi w zamian za spłatę 100 grzywien zastawu. W 1421 król Władysław Jagiełło w nagrodę za zasługi dał we wsi Chemce z Dąbrówki dwa łany wolne zwane „Nyerzandowskye” wraz z siedliskami oraz rolami dodatkowymi zwanymi po staropolsku „zbytky”.

W 1449 tenutariusz w Dąbrówce Domarat z Chojnicy (zwany też Domaratem z Mościsk) zapisał swojej żonie Dorocie po 50 grzywien posagu oraz wiana na swoich sumach zapisanych na Dąbrówce. W 1456 król polski Kazimierz IV Jagiellończyk w zastępstwie miecznika poznańskiego i tenutariusza w Wałczu Jana Wedla dał Jarosławowi z Mościc (obecnie to Mościska w powiecie nakielskim) 100 grzywien w formie zapisu na wsi Dąbrówka w Wielkopolsce. W 1480 tenutariusz dąbrowicki Szymon Boguniewski toczył spór z Andrzejem Górskim z Góry koło Bnina, w powiecie pyzdrskim. Miał on okazać swoje prawa w postaci dokumentów własności dotyczących wsi Dąbrówka. 1482 podkomorzy poznański Andrzej Górski zapisał Maciejowi Sierosławskiemu czynsz 3 grzywny z prawem wykupu za 30 grzywien na wsi królewskiej Dąbrówka. W 1485 Kazimierz IV Jagiellończyk zezwolił Andrzejowi Górskiemu swemu dworzaninowi na sprzedaż Dąbrówki Maciejowi Gościejewskiemu za tę samą sumę, za jaką ją trzymał w zastawie.

W 1510 Dąbrówka leżała w starostwie Oborniki, a tenutariuszami obornickimi byli Skórowie z Gaju (obecnie to Gaj Wielki, koło Buku) z rodu Awdańców herbu Abdank. W 1525 król polski Zygmunt I Stary zezwolił Tomaszowi Kiszewskiemu na wykup wsi królewskiej Dąbrówka z rąk Bogumiły Redeckiej oraz jej syna Feliksa wywodzących się z Redecza w powiecie gnieznieńskim (obecnie to Recz). W 1532 król zezwolił mieszczanom z Obornik na wykup wsi Dąbrówka z rąk Marcina Goślińskiego noszącego odmiejscowe nazwisko z Gośliny Długiej i zapisał na wsi burmistrzowi i rajcom miasta Oborniki 100 grzywien, wyłożone na wykup wsi Dąbrówka od Marcina Goślińskiego zezwalając tymże mieszczanom zastawić tę wieś za 100 grzywien Błażejowi mieszczaninowi poznańskiemu oraz Feliksowi Wittiberg. W 1540 Zygmunt I Stary zezwolił Janowi Grabskiemu na wykup wsi Dąbrówka w starostwie Oborniki z rąk Feliksa Wittiberg mieszczanina z Obornik i zezwolił Dorocie z Łekna, wdowie po Feliksie z Gaju, żonie Jana Grabskiego, na wykup Dąbrówki z rąk rajców miasta Oborniki. W 1555 król polski Zygmunt II August zezwolił Maciejowi Sierosławskiemu na wykup Dąbrówki od obecnych jej posiadaczy za tę samą sumę, za jaką dotąd była ona zastawiona.

W 1459 właścicielką części wójtowskiej wsi była wdowa po Wierzbięcie Anna wójtowa wraz z synem Rutgarzem (zwanym też Ludgerzem). Posiadali oni na zasadzie niedziału część wójtowską wsi Dąbrówka, a także byli posiadaczami Uścikowa, Bogdanowa, Słanowa (obecnie to Słonawy) oraz młyna zbożowego w Obornikach. W 1487 Ludgerz z Dąbrówki był wójtem obornickim. W 1487 król polski Kazimierz IV Jagiellończyk odnowił szlachcicowi Ludgerzowi przywilej na wójtostwo w Obornikach. Odnotowano, że do tego wójtostwa należało po 4 kmieci i 4 zagrodników we wsiach królewskich starostwa obornickiego, m. in. w Dąbrówce.

W historycznych księgach podatkowych zachowały się także zapisy dotyczące wsi, pochodzące z XVI wieku. W 1475 wieś Dąbrówka nie zapłaciła podatku. W 1508 zapłaciła wiardunki wojenne z 9 półłanków. W 1510 miał miejsce pobór z 10 półłanków. W 1510 tenutariusz w Dąbrówce Redecki posiadał folwark, a ponadto odnotowano także we wsi 11 półłanków osiadłych, 9 półłanków opuszczonych oraz 3 łany należące do wójtostwa w Obornikach. W 1563 miał miejsce pobór podatkowy we wsi zapłaciło miasto Oborniki od dwóch łanów. Odnotowano, że „dwóch kmieci pogorzało” czyli uległo pożarowi. Kasztelan krzywiński Stanisław Spławski zapłacił od jednego łana oraz od osadnika (łac. „colonus”) osiadłego na jednym łanie, który z powodu pożaru był opuszczony. Natomiast Maciej Sierosławski zapłacił podatek od jednego łana. W 1577 pobór ze wsi zapłacił Stanisław Bobolecki. W 1580 Wojciech Radecki lub Redecki zapłacił pobór od dwóch półłanków, a miasto Oborniki od dwóch łanów osiadłych, dwóch opuszczonych oraz od 1/4 łana roli karczmarskiej.

Wskutek II rozbioru Polski w 1793, miejscowość przeszła pod władanie Prus i jak cała Wielkopolska znalazła się w zaborze pruskim.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa poznańskiego.

Zabytki Do rejestru zabytków wpisana jest szkoła murowana z początku XX wiekupraca zbiorowa, Zabytki architektury i budownictwa w Polsce, Województwo poznańskie 32, cz. 2, Ośrodek Dokumentacji Zabytków, Warszawa, 1998, s.447, .

Przypisy

Bibliografia

Linki zewnętrzne

Kategoria:Oborniki (gmina)