Kościuszko nad Sekwaną – dwuaktowa komedioopera skomponowana przez do słów Konstantego Majeranowskiego, miała premierę 24 czerwca 1821 roku w Krakowie; jest oparta na wydarzeniu z życia Tadeusza Kościuszki z 1814 roku; pochodzi z niej popularny krakowiak Albośmy to jacy, tacy…

Historia Dzieło to pierwsza w historii z pięciu oper, w których Tadeusz Kościuszko stanowi postać pierwszoplanową. Autorem muzyki do słów Konstantego Majeranowskiego jest Franciszek Salezy Dutkiewicz, dyrygent krakowskiej orkiestry teatralnej, uczeń Josepha Haydna. Premiera opery odbyła się w Krakowie 24 czerwca 1821 roku (według innego źródła: 25 czerwca) w Starym Teatrze. Ukazała się drukiem nakładem redakcji czasopisma „Pszczółka Krakowska” w tymże roku u J. Mateckiego; wydanie liczyło 60 stron. W tym samym roku ukazało się także pirackie wydanie w Warszawie, co wywołało niesmak i odebrano to jako naganne zachowanie, nawoływano do nieprzyjmowania tego druku. Opera była grana w 1822 roku w Siedlcach, 8 października 1822 roku oraz 20 lipca 1826 roku w Poznaniu; we wrześniu 1822 roku w Kaliszu, 22 września 1822 roku w Łowiczu, 27 grudnia 1830 roku w Warszawie (stołeczny Teatr Rozmaitości zagrał operę 11 razy podczas powstania listopadowego), około 1831 roku we Freiburgu (cały dochód przeznaczono dla polskich emigrantów) i 22 maja 1848 roku we Lwowie, a następnie została zakazana. W rolę Tadeusza Kościuszki wcielił się m.in. Szymon Włodek. Krakowiak z opery pt. Albośmy to jacy, tacy… stał się popularną pieśnią ludu; utwór przyjęto do „Szopki Krakowskiej”.

W zbiorach Biblioteki Poznańskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk znajdują się rysunki Teofila Mielcarzewicza do opery. Fabuła Dzieło ma charakter komedioopery, jej pełny tytuł brzmi: Kościuszko nad Sekwaną: opera narodowa w dwóch aktach: oryginalnie wierszem napisana. Składa się z dwóch aktów; jej fabuła jest oparta na motywie spotkania Tadeusza Kościuszki z żołnierzami w Berville w 1814 roku, podobnie jak późniejszy wodewil Stary wódz (błędnie sądzono, że Majeranowski oparł się na nim, co obalił m.in. Piotr Mitzner), a dokładnie ocalenia wsi Cugny od rekwizycji wojennej.

Przypisy

Bibliografia

Linki zewnętrzne Skany wydania z 1821 roku w Wojewódzkiej Bibliotece Publicznej w Lublinie Skany rękopisu opery z 1821 roku w Wielkopolskiej Bibliotece Cyfrowej

Kategoria:Tadeusz Kościuszko Kategoria:Opery w języku polskim Kategoria:Opery XIX wieku