Stankoprom () – rosyjski holding utworzony w 2013 roku pod auspicjami państwowej korporacji Rostiech jako systemowy integrator przedsiębiorstw krajowej branży obrabiarkowej i narzędziowej. Spółka pełni funkcję jednostki nadrzędnej w ramach Rostiechu odpowiedzialnej za rozwój i konsolidację przemysłu maszynowego w Federacji Rosyjskiej.
Historia Stankoprom powstał w 2013 roku na bazie spółek OAO „RT-Stankoinstrumient” () i OAO „RT-Maszynostrojenije” (), które przekazały swoje aktywa nowo utworzonemu holdingowi. Jego zadaniem była odbudowa rosyjskiego przemysłu obrabiarkowego, rozproszonego po rozpadzie ZSRR, oraz zwiększenie udziału produkcji krajowej w sektorze maszyn precyzyjnych. Inicjatywa wpisywała się w strategię państwową mającą na celu zmniejszenie zależności od importu technologicznego i realizację państwowego programu Federacji Rosyjskiej dotyczącego zastępowania importu (). Od 2013 roku dyrektorem generalnym był Sergiej I. Makarow, a w 2014 roku objął on stanowisko przewodniczącego rady dyrektorów.
Według danych Ministerstwa Przemysłu i Handlu Federacji Rosyjskiej, całkowite inwestycje w utworzenie holdingu wyniosły około 30 miliardów rubli, z czego 5,5 miliarda stanowiły środki własne, a 11 miliardów – kredyty i prywatne inwestycje w równych proporcjach. Szacunkowa wartość konsolidowanych aktywów wyniosła około 15 miliardów rubli. W styczniu 2014 roku Gleb Nikitin, pierwszy zastępca ministra, poinformował o zakończeniu procedur korporacyjnych oraz o planowanym utworzeniu wspólnego centrum inżynieryjnego na bazie Stankopromu i Moskiewskiego Państwowego Uniwersytetu Technologicznego „Stankin” ().
W tym samym roku rząd Federacji Rosyjskiej wyznaczył Stankoprom na centralny ośrodek kompetencji technicznych w zakresie produkcji obrabiarek i urządzeń przemysłowych. Spółka przejęła nadzór nad audytem technologicznym zakupów sprzętu przemysłowego realizowanych przez zakłady należące do Rostiechu oraz rozpoczęła konsolidację krajowych instytutów badawczo-rozwojowych, tj. NIPTI „Mikron” () czy WNIIInstrumient ().
Do kluczowych zadań holdingu należy wprowadzenie nowoczesnych technologii w rosyjskim przemyśle obrabiarkowym, opracowywanie narzędzi i części zamiennych oraz organizacja dostaw dla zakładów produkcyjnych związanych z sektorem zbrojeniowym. W skład Stankopromu weszły przedsiębiorstwa produkcyjne, instytuty naukowe i ośrodki inżynieryjne działające w ramach programu modernizacji krajowej bazy przemysłowej.
Mimo ambitnych założeń, rozwój holdingu napotkał istotne problemy strukturalne. Według raportu rosyjskiej Prokuratury Generalnej z 2018 roku Stankoprom w ciągu czterech lat działalności nie wyprodukował ani jednej w pełni rosyjskiej obrabiarki seryjnej, mimo znacznych nakładów finansowych z budżetu państwa. W prasie branżowej i ekonomicznej pojawiały się krytyczne analizy wskazujące na brak przejrzystości w zarządzaniu środkami oraz nieefektywność restrukturyzacji sektora.
W latach 2020–2024 spółka kontynuowała działalność integracyjną w ramach Rostiechu, skupiając się na konsolidacji zakładów oraz uruchamianiu nowych linii montażowych obrabiarek o zwiększonym udziale komponentów krajowych. Pomimo trudności gospodarczych i ograniczeń wynikających z sankcji, Stankoprom pozostaje jednym z filarów rosyjskiej polityki przemysłowej w obszarze produkcji obrabiarek. 14 lipca 2025 roku stanowisko dyrektora generalnego objął Wadim Pietrowicz Fisienko.
Przypisy
Kategoria:Przedsiębiorstwa w Moskwie