Antonina Felicja Grybosiowa z d. Łęgowska (ur. 17 października 1932 w Stanisławowie, obecnie: Ukraina, zm. 14 grudnia 2016 w Gliwicach) – polska lingwistka, profesor polonistyki, związana z Uniwersytetem Śląskim.
Życiorys Maturę zdała w Gorlicach. W latach 1951– 1952 rozpoczęła studia polonistyczne na Uniwersytecie Łódzkim, studia kontynuowała na Uniwersytecie Jagiellońskim w Krakowie. Po obronie pracy magisterskiej napisanej pod kierunkiem Zenona Klemensiewicza na temat spójników w zdaniu złożonym w XVIII wieku została asystentką profesorów Witolda Taszyckiego i Zenona Klemensiewicza w Katedrze Języka Polskiego UJ (1955–1959). Po zamążpójściu zmieniła miejsce zamieszkania na Gliwice i w 1959 rozpoczęła pracę w Zakładzie Historii Języka Polskiego w Wyższej Szkole Pedagogicznej w Katowicach (w 1968 przekształconej w Uniwersytet Śląski). W roku 1972 uzyskała stopień doktora – na podstawie rozprawy o funkcjach składniowych imiesłowów, napisanej pod kierunkiem Ireny Bajerowej. Habilitowała się w 1991 roku.
Współpracowała z językoznawcami i slawistami z Lublany (w latach 1975–1982) i Greifswaldu. W latach 1990–1993 pracowała na Uniwersytecie w Greifswaldzie jako visiting profesor i kierownik sekcji polskiej w Instytucie Slawistyki.
Na polonistyce Uniwersytetu Śląskiego powołała Poradnię Języka Polskiego. Kierowała grantem na temat: Zmiany w świadomości językowej współczesnych Polaków. Pełniła funkcję prezesa Towarzystwa Miłośników Języka Polskiego. W roku 2003 przeszła na emeryturę.
Badania naukowe Jej zainteresowania naukowe i popularnonaukowe obejmowały różne dziedziny językoznawstwa polskiego i slawistycznego: historię i współczesność składni języka polskiego, słowotwórstwo, leksykologię, w tym onomastykę, a również kulturę języka, kulturowe aspekty języka, pragmatykę, język mediów, nauczanie języka. Badała utrwaloną w strukturach językowych wiedzę o świecie i człowieku. Wśród jej publikacji znajdują się prace kontrastywne, porównujące język polski z językiem niemieckim oraz z innymi językami słowiańskimi.
Publikacje (wybór)
1975: Rozwój funkcji składniowej imiesłowów nieodmiennych 1994: Polsko-niemieckie paralele słowotwórczo-stylistyczne, w: „Prace Językoznawcze” 1996: Dualis we współczesnym języku polskim i słoweńskim. Zanik – trwanie. Próba interpretacji, w: „Studia historycznojęzykowe” 1996: Zmiany w świadomości językowej współczesnych Polaków, w: „Poradnik Językowy” 1998: Przyczyny zmian w polskim systemie adresatywnym, w: „Folia Linguistica” 1998: Wartościowanie gwary śląskiej. Mity i rzeczywistość, w: „Prace Językoznawcze” 1999: O współczesnym stosunku do normy językowej (uwagi dyskusyjne), w: „Poradnik Językowy” 2001: Zmienność stereotypu mieszkańca pogranicza wschodniego a rok mediów, w: „Studia Językoznawcze” 2002: Obce kulturowo formuły nawiązania kontaktu we współczesnej polszczyźnie – geneza, recepcja, wartościowanie, w: Język trzeciego tysiąclecia 2003: Język wtopiony w rzeczywistość 2010: Wskrzesić świat, który doszczętnie nie przeminął: o analizie najstarszych tekstów staropolskich (do r. 1543), w: Językoznawstwo: współczesne badania, problemy i analizy językoznawcze
Nagrody i odznaczenia
Medal Komisji Edukacji Narodowej Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski Złoty Krzyż Zasługi
Przypisy
Bibliografia
Aleksandra Niewiara: Językoznawczy mariaż tradycji z nowoczesnością. Profesor Antonina Grybosiowa (1932–2016), [w:] Forum Lingwistyczne 5, 2018,Uniwersytet Śląski w Katowicach, s. 139–142.
Linki zewnętrzne
Cudzoziemiec wobec języka i kultury polskiej Poradnik Językowy – archiwum cyfrowe
Kategoria:Polscy językoznawcy Kategoria:Polscy poloniści Kategoria:Urodzeni w 1932 Kategoria:Zmarli w 2016 Kategoria:Nauczyciele akademiccy Uniwersytetu Śląskiego Kategoria:Ludzie urodzeni w Stanisławowie Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski