Michał Panek Paryski (ur. 27 września 1872 w Urzeczu, zm. 7 września 1969 w Zakopanem) – polski nauczyciel, księgarz, dziennikarz i wydawca.
Życiorys Urodził się jako syn Mikołaja Panka (1840–1910) i Agnieszki z domu Gałajów (1842–1917). Został ochrzczony 1872 roku. Jego brat, Antoni Alfred Paryski, był działaczem polonijnym i wydawcą w Stanach Zjednoczonych, natomiast jego syn, Edwin Roman Paryski, został lekarzem bakteriologiem, dyrektorem Sanatorium im. Tytusa Chałubińskiego w Zakopanem oraz żołnierzem Armii KrajowejA. Starczewski, „Paryscy w Zakopanem”, „Tatry”, 2014, nr 1, s. 112..
Dorastał na wsi, a następnie kontynuował naukę w Seminarium Nauczycielskim w Łęczycy, które ukończył w 1893 roku, zdobywając kwalifikacje nauczyciela. Następnie pracował jako nauczyciel ludowy. W wyniku posiadania zakazanych książek polskich został aresztowany przez władze carskie; po przeprowadzonym śledztwie zwolniono go, lecz utracił prawo do wykonywania zawodu.Polski Słownik Biograficzny, t. XXV, s. 237 W obawie przed poborem do armii rosyjskiej wyemigrował w 1895 roku do Brazylii, gdzie w kolonii Muricy prowadził szkołę początkową dla dzieci polonijnych.R. Biernacka, „Między Zakopanem a Ohio”, „Nasza Ojczyzna”, 1965, nr 7, s. 28
W 1896 roku przeniósł się do Toledo w stanie Ohio w USA, gdzie pracował u brata, zajmując się korektą i składaniem tekstów, a później współredagując polonijne czasopisma „Ameryka” i „Ameryka-Echo”. Od 1902 roku był agentem oświatowym wydawnictwa „Ameryka-Echo”. W tym samym roku założył własną księgarnię – Księgarnię Polską Importową – jedną z największych polonijnych księgarni w USA. Sprzedawał książki w lokalu, wysyłkowo oraz za pośrednictwem agentów, dystrybuując polskie publikacje w całym kraju i poza jego granicami. Wydrukował samodzielnie około dziesięciu tytułów.Polski Słownik Biograficzny, t. XXV, s. 238
W 1926 roku, jako reemigrant, powrócił do Polski. W Zakopanem podjął pracę w Hotelu „Bristol” jako główny kasjer i buchalter, zajmując się rachunkowością i korespondencją handlową.A. Starczewski, „Paryscy w Zakopanem”, „Tatry”, 2014, nr 1, s. 113
Zmarł 7 września 1969 roku w Zakopanem, mając 97 lat. Pozostawił w rękopisie Niektóre wspomnienia z mej przeszłości oraz notatki uzupełniające.Polski Słownik Biograficzny, t. XXV, s. 238
Przypisy
Bibliografia A. Starczewski, „Paryscy w Zakopanem”, „Tatry”, 2014, nr 1. R. Biernacka, „Między Zakopanem a Ohio”, „Nasza Ojczyzna”, 1965, nr 7. Polski Słownik Biograficzny, t. XXV, s. 237–238.
Kategoria:Polscy nauczyciele Kategoria:Polscy wydawcy Kategoria:Polscy księgarze Kategoria:Polacy w Stanach Zjednoczonych Kategoria:Urodzeni w 1872 Kategoria:Zmarli w 1969 Kategoria:Ludzie związani z Zakopanem