mały|Płaskie miejsce thumb|Dźwięk ruszającego podkutego pociąguPłaskie miejsce, podkucie – uszkodzenie powierzchni tocznej koła pojazdu szynowego, z powodu poślizgu koła po szynie i zeszlifowana okrągłego profilu koła. Najczęstszą przyczyną jest usterka układu hamulcowego, zamarznięte hamulce lub śliska szyna. Płaskie miejsce typowo ma długość 50 mm, zdarza się jednak, że długość wzrasta do nawet 100 mm. W podobnym procesie, w wyniku nagromadzenia zeszlifowanego materiału, powstają nalepy. mały|Pojedyncze płaskie miejsce oraz długie i wąskie spłaszczenie ciągłe - powstające gdy koło ślizga się wzdłuż szyny, ale koła nie są jeszcze zablokowane. Płaskie miejsca na zestawach kołowych powodują duże obciążenie dla infrastruktury kolejowej oraz są przyczyną nieplanowych i awaryjnych wymian kosztownych szyn na liniach kolejowych. Przy płaskich miejscach największe przeciążenia osiągane są w okolicach prędkości 40km/h, a dla modelowanego płaskiego miejsca o grubości 1 i 2mm przeciążenia mogą sięgać nawet 400kN. Wysokie temperatury podczas poślizgu oraz szybkie wychłodzenie materiału może spowodować przy niektórych rodzajach stali stworzenie kruchego martenzytu w strukturze koła, co grozi wyłamaniem znacznych kawałków zestawu kołowego. Przykładowe płaskie miejsce przy prędkości 100 km/h o długości 60 mm wywołuje nadwyżkę dynamiczną (zwiększenie siły względem normalnego nacisku osi) o sile uderzenia około 250 kN, przy sile uderzenia ok. 350 kN w Australii i w USA stwierdzano zarysowania i pękania podkładów kolejowych. Za wartość graniczną, której przekroczenie może spowodować pęknięcie szyny, uznaje się całkowitą siłę wywieraną na szynę nie większą, niż około 400 kN.

Płaskie miejsca wykrywają pokładowe i przytorowe urządzenia detekcji stanów awaryjnych taboru (dSAT), różne zarządy kolei przyjmują odmienne wartości graniczne wykrywania, oraz odmienne procedury postępowania. W Europie zazwyczaj przyjmuje się wartości ok 200-350 kN tzw. "nadwyżki dynamicznej".

W polskich systemach tramwajowych nie ma regulacji dotyczących układów przeciwpoślizgowych, co pozostawia kwestię zabezpieczenia przed poślizgiem kół w trakcie hamowania, i płaskimi miejscami, w gestii producenta.

Przypisy

Bibliografia

Kategoria:Pojazdy szynowe