Paraliż postępowy, porażenie postępujące () lub choroba Bayle’a – zespół otępienny w przebiegu przewlekłego kiłowego zapalenia mózgu z typowym obrazem psychopatologicznym, neurologicznym i zmianami swoistymi we krwi i płynie mózgowo-rdzeniowym.
Historia W 1822 roku psychiatra francuski, (1799–1858) wyodrębnił porażenie postępujące jako osobną jednostkę chorobową, powstałą na podłożu kiłowym. Jednak dopiero prace badaczy z początku XX wieku posunęły naprzód wiedzę o porażeniu postępującym. Stwierdzenie obecności krętka bladego w korze mózgowej przez Hideyo Naguchiego i badania anatomopatologiczne Franza Nissla i Aloisa Alzheimera pozwoliły ściśle zdefiniować tę jednostkę chorobową.
W 1889 roku paraliż postępowy został zdiagnozowany u Nietzschego.
Obraz kliniczny Charakteryzstyczny jest postępujący charakter zaburzeń neurologicznych i psychicznych. W psychiatrii wyróżnia się ponadto około tuzina postaci zespołów psychopatologicznych związanych z porażeniem postępującym: postać otępienna postać ekspansywna postać depresyjna postać naprzemienna postać splątaniowa postać amnestyczna postać Lissauera (porażenie ogniskowe, opisane przez Heinricha Lissauera) postać Wicherta (zespół parkinsonoidalny, opisany przez Franciszka Wicherta) postać schizofrenoidalna wiądoporażenie (taboparalysis) porażenie postępujące okresu młodzieńczego.
Etiologia W przypadkach porażenia postępującego spostrzegano krętki w ogromnych nieraz ilościach w zwojach mózgu, lecz nigdy w oponach. Dane z histo-mikrobiologii potwierdziły fakt, że paraliż postępujący jest to encephalitis kory, a towarzyszące zapalenie opon jest tylko procesem przypadkowym, procesem zapalnym.
Rozpoznanie Rozpoznanie opiera się na danych z wywiadu, dość charakterystycznym obrazie klinicznym (neurologiczno-psychiatrycznym) i na wynikach badań dodatkowych. O rozpoznaniu decydują odczyny serologiczne, które dzielą się na niekrętkowe (tzw. reaginowe, klasyczne, nieswoiste) i krętkowe (swoiste). Odczyny Wassermanna, Bordeta oraz Kolmera straciły na znaczeniu. Z czasem test Wassermana został zastąpiony łatwiejszymi technicznie i stosowanymi powszechnie do dziś odczynami VDRL i RPR.
Leczenie Wiedeński lekarz, prof. Julius Wagner von Jauregg wymyślił, że wstrzyknięcie krwi chorych na malarię wywołuje u osób z parezą łagodzącą porażenie. W 1917 r. zaszczepił zimnicą pierwszych swoich chorych z porażeniem postępującym. W ciągu kolejnych kilkunastu lat stosowania tej metody, uzyskał bardzo dobre wyniki leczenia, które zostały rozpowszechnione w Europie Zachodniej i w Ameryce. Terapia nie leczyła kiły, lecz jedynie łagodziła jej niektóre objawy. Zastosowanie penicyliny spowodowało zakończenie eksperymentów. Obecnie w leczeniu objawów późnej kiły nie stosuje się już tzw. terapii malarycznej.
Leczenie kiły ośrodkowego układu nerwowego, zwłaszcza porażenia postępującego w psychiatrii, przed wprowadzeniem penicylin opierało się na wstrzykiwaniu bizmutu, , a także na (zimnica). Od lat czterdziestych XX wieku stosowanie penicyliny wyeliminowało te metody. Powikłania psychiatryczne leczy się w zależności od rodzaju zespołu psychopatologicznego.
Zobacz też Kiła układu nerwowego
Przypisy
Bibliografia
Linki zewnętrzne
Kategoria:Choroby układu nerwowego Kategoria:Kiła