Cmentarz ewangelicki w Płóczkach Górnych – utworzony w 1836 roku cmentarz ewangelicki w miejscowości Płóczki Górne, w gminie Lwówek Śląski, w powiecie lwóweckim, w województwie dolnośląskim. Na jego terenie znajduje się okazała wolnostojąca wieża. Obecnie obiekt jest znacząco zdegradowany.
Kościół Pierwszy kościół ewangelicki w Płóczkach Górnych został zbudowany w latach 1741–1742. Była to świątynia o konstrukcji szachulcowej, wzniesiona na planie prostokąta o ściętych narożach i nakryta wielospadowym dachem z lukarnami. Z zewnątrz prowadziły do niej schody na empory obiegające wnętrze, co było charakterystyczne dla ówczesnych kościołów protestanckich na Śląsku.
Kościół pozostawał czynny do 1945 roku. Po zakończeniu II wojny światowej i wysiedleniu ludności niemieckiej obiekt został opuszczony. Uszkodzony podczas działań wojennych, przez kolejne lata ulegał dewastacji. W 1960 roku, z powodu bardzo złego stanu technicznego, podjęto decyzję o jego rozbiórce, którą przeprowadzono w 1962Zabytek.pl. Ocalała jedynie XIX-wieczna wieża.
Wieża W pierwszej połowie XIX wieku, w 1836 rokuPłóczki Górne - Dzwonnica kościoła ewangelickiego - stare zdjęcia, mapa, zakończono budowę nowej, wolnostojącej, zbudowana na planie czworoboku, wieży kościelnej. Wyposażono ją w biforia, gzyms kostkowy oraz stromy hełm iglicowy kryty łupkiem. Jej cechą charakterystyczną są również otwory po dawnym zegarze wieżowym, z zachowanymi tarczami pozbawionymi wskazówekhttps://giap3.miastoceramiki.eu/lwowek_slaski/zabytki?baseMap=758&checkedLayers=158660%2C127911%2C127912%2C158661%2C158662%2C127916%2C127918%2C127919%2C127920%2C127917&composition=7194&lat=51.08161001933499&lng=15.533865334395285&popup=51.08161001933499,15.533865334395285&zoom=14. Wieża ta zastąpiła pierwotną dzwonnicę z XVIII wieku i funkcjonowała jako integralny element zespołu. W pobliżu wieży znajduje się skrytka do geocachingu.
Cmentarz Położony na zboczu cmentarz, w części zorganizowany został tarasowo. Groby znajdują się na umocnionych kamieniem tarasachhttps://edzienniki.duw.pl/WDU_D/2024/6574/akt.pdf. Cmentarz ewangelicki powstał prawdopodobnie na przełomie XVII i XVIII wieku, choć pierwsze pochówki mogły mieć miejsce już wcześniej. W latach 1741–1742, w bezpośrednim sąsiedztwie wzniesiono kościół, a cały teren nekropolii został starannie zaplanowany. W trakcie przebudowy około 1836, wytyczone zostały aleje obsadzone lipami i klonami, zaś od wschodu umiejscowiono (obecnie zrujnowaną) kaplicę cmentarnąPłóczki Górne - Dawny Cmentarz Ewangelicki - stare zdjęcia, mapa.
Po wysiedleniu ludności niemieckiej cmentarz zaczął popadać w zapomnienie. W latach 70. XX wieku lokalnym zakładom kamieniarskim wydano zgodę na demontaż nagrobków, co doprowadziło do niemal całkowitego zniszczenia nekropolii. Współcześnie w całości zachowało się jedynie kilka małych grobów. Liczne grobowce zostały rozbite, część stanowiła niegdyś lokalne wysypisko śmieci. W wielu otwartych komorach grobowych widoczne były ludzkie szczątki.
Pomniki
Pomnik ofiar wojny prusko-francuskiej Najstarszy z pomników, wzniesiony pod koniec XIX wieku, upamiętniał poległych w wojnie prusko-francuskiej (1870–1871). Stał przy cmentarzu, w pobliżu dzwonnicy. Składał się ze smukłej kolumny zwieńczonej orłem i otoczonej kutym ogrodzeniem. Do dziś zachował się jedynie zniszczony cokół. mały|Pomnik pamięci ofiar I wojny światowej sprzed renowacji
Pomnik ofiar I wojny światowej Drugi monument, wykonany z śląskiego granitu, odsłonięto 4 września 1921 roku. Upamiętniał 54 mieszkańców Płóczek Górnych, Nagórza i Górnego Gradówka poległych w latach 1914–1918. Pomnik posiada formę połowy sześcioboku i udekorowano go motywem Krzyża Żelaznego. Odrestaurowany przed 2020 rokiemPłóczki Górne - Pomnik poległych w I wojnie światowej - stare zdjęcia, mapa.
Działania konserwatorskie W marcu 2023 roku inspektorzy Dolnośląskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków przeprowadzili oględziny obiektu, stwierdzając liczne nieprawidłowości oraz konieczność pilnych prac zabezpieczających. Wśród zaleceń znalazły się m.in.: ponowne pochowanie odsłoniętych szczątków ludzkich, uprzątnięcie śmieci i zabezpieczenie elementów kamiennych, usunięcie samosiewów i drzew kolizyjnych, montaż tablicy informacyjnej i monitoringu, tymczasowe zabezpieczenie wieży poprzez pokrycie jej prowizorycznym dachem i inwentaryzację detali architektonicznych.
Pomimo zapowiedzi i planów, nie wpisano cmentarza do wojewódzkiego rejestru zabytków.
Zobacz też
Cmentarz ewangelicki w Lwówku Śląskim (Płakowicach) Cmentarz ewangelicki w Gaszowie
Przypisy
Linki zewnętrzne
Cmentarz ewangelicki w Płóczkach Górnych w serwisie YouTube, w obiektywie Marcina Korola
Płóczki Górne Płóczki Górne Cmentarz ewangelicki w Płóczkach Górnych Kategoria:Obiekty wpisane do gminnej ewidencji zabytków