Roman Małachowski (ur. 1 listopada 1887 w Łodzi, zm. 5 sierpnia 1944 w Warszawie) – polski chemik organik, profesor Uniwersytetu Jana Kazimierza we Lwowie. thumb|Grobowiec Romana Małachowskiego na cmentarzu Powązkowskim w Warszawie
Życiorys Ukończył naukę w V Klasycznym Gimnazjum w Warszawie, następnie chemię na Politechnice w Zurychu (1905–1909), uzyskując dyplom inżyniera chemika i specjalizując się u Richarda Martina Willstättera. W 1911 obronił doktorat w oparciu o pracę o próbie syntezy . Do 1914 pracował jako chemik-analityk w Szwajcarii, następnie w Mińsku i Bobrojsku, a w latach 1914–1918 w Królestwie Polskim. W latach 1918–1922 pracował jako asystent zakładu technologii organicznej na Politechnice Warszawskiej u Kazimierza Smoleńskiego, a następnie w latach 1922–1926 jako asystent zakładu chemii organicznej u Jana Bieleckiego. W 1926 dokonał habilitacji z chemii organicznej na Politechnice Warszawskiej. W latach 1926–1929 był kierownikiem katedry chemii ogólnej Politechniki Warszawskiej. W latach 1929–1941, początkowo jako profesor nadzwyczajny, a od 1938 zwyczajny, kierował katedrą chemii organicznej Uniwersytecie Jana Kazimierza we Lwowie. W roku akademickim 1938–1939 był dziekanem Wydziału Matematyczno-Przyrodniczego Uniwersytetu Lwowskiego. Podczas II wojny światowej, w 1941 po zajęciu Lwowa przez Niemców, nauczał chemii w zawodowej szkole chemicznej we Lwowie. W 1942 przeniósł się do Warszawy, gdzie wykładał chemię organiczną na tajnych kompletach chemików i farmaceutów.
W latach 1928–1929 i 1929–1930 był stypendystą Funduszu Kultury Narodowej. Był członkiem francuskiego i niemieckiego towarzystwa chemicznego. Prowadził badania dotyczące stereochemii i mechanizmów reakcji organicznych, posługując się także metodami fizykochemicznymi. Prowadził badania teoretyczne dotyczące struktury przestrzennej związków organicznych i mechanizmu ich przemian. Zajmował się m.in. stereoizomerią , kwasu akonitowego, kwasów trój- i czterokarboksylowych, reakcją pentachlorku fosforu z kwasem etylenoczterokarbonowym, zajmował się także pochodnymi i cykloheksanu, badaniem reakcji Michaela oraz reakcji tlenocyjanku węgla z drobinami organicznymi.
Życie prywatne Był synem Aleksandra Małachowskiego i Florentyny z domu Witkowskiej. Brat Wandy Krakowskiej – pionierki ludowego przemysłu artystycznego, Janiny Małkowskiej – botaniczki, żony Stanisława Małkowskiego.
Zginął w czasie powstania warszawskiego, prawdopodobnie rozstrzelany w grupie zakładników. Ma symboliczny grób na Cmentarzu Powązkowskim (kwatera: 62, rząd: 1, miejsce: 1).
Publikacje Untersuchungen über Aconitsäuren, w: „Berichte der deuschen chemischen Gesellschaft” 1928 (wspólnie z Marianem Masłowskim), Untersuchungen über Aconitsäuren, II. Konstitution und Bildungsart der Aconitsäuren–anhydride, w: „Berichte der deuschen chemischen Gesellschaft” 1928 (wspólnie z Marią Giedroyć i Zofią Jerzmanowską); Über die Einwirkung von Phosphorpentachlorid auf Äthylentetracarbonsäure, w: „Berichte der deuschen chemischen Gesellschaft”, 1935 (wspólnie z Z. Jerzmanowską-Sienkiewiczową); Über einige neue Abkömmlinge der Krokonsäure, w: „Berichte der deuschen chemischen Gesellschaft” 1938 (wspólnie ze Stanisławem Prebendowskim); O działaniu tlenocyanku węgla na węglowodory nienasycone, „Roczniki Chemii” 1950 (wspólnie z J. Jurkiewiczem)
Uwagi
Przypisy
Kategoria:Urodzeni w 1887 Kategoria:Zmarli w 1944 Kategoria:Upamiętnieni symbolicznym grobem na cmentarzu Powązkowskim w Warszawie Kategoria:Ludzie urodzeni w Łodzi Kategoria:Absolwenci Politechniki Federalnej w Zurychu Kategoria:Nauczyciele akademiccy Politechniki Warszawskiej Kategoria:Nauczyciele akademiccy Wydziału Matematyczno-Przyrodniczego Uniwersytetu Jana Kazimierza we Lwowie Kategoria:Stypendyści Funduszu Kultury Narodowej Kategoria:Uczestnicy tajnego nauczania na ziemiach polskich 1939–1945 Kategoria:Polscy chemicy Kategoria:Ofiary zbrodni niemieckich w powstaniu warszawskim 1944