Państwowa Rada Ochrony Przyrody (PRL) – organ doradczy i opiniodawczy władz państwowych w sprawach ochrony przyrody.

Powołanie Rady W ramach ustawy z 1949 r. o ochronie przyrody powołano Radę Ustawa z dnia 7 kwietnia 1949 r. o ochronie przyrody. Dz. U. 1949 nr 25 poz. 180. W 1950 r. ukazało się rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie organizacji Państwowej Rady Ochrony PrzyrodyRozporządzenie Rady Ministrów z dnia 1 kwietnia 1950 r. w sprawie organizacji Państwowej Rady Ochrony Przyrody. Dz. U. 1950 nr 13 poz. 127.

Zakres działania Rady Państwowa Rada Ochrony Przyrody pełniła funkcję centralnego, eksperckiego i opiniodawczego organu w zakresie ochrony przyrody w Polsce.  Do zakresu działania Rady w szczególności należałoHistoria PROP. https://prop.gov.pl/historia/:

inicjowanie i przedstawianie wniosków dotyczących ochrony przyrody. Rada była uprawniona do formułowania wniosków, postulatów i propozycji odnoszących się do całokształtu ochrony przyrody w kraju. Oznaczało to zarówno inicjowanie nowych kierunków polityki ochroniarskiej, jak i wskazywanie potrzeb w zakresie ochrony poszczególnych gatunków, obiektów przyrodniczych czy obszarów naturalnych. Rada mogła występować z propozycjami tworzenia nowych parków narodowych, rezerwatów, pomników przyrody czy wprowadzenia określonych form ochrony gatunkowej. Jej głos stanowił ważny punkt odniesienia przy kształtowaniu strategii państwowej w tej dziedzinieWojciech Szymalski (red.),100 lat ochrony środowiska w Polsce, Instytut na Rzecz Ekorozwoju, Radom 2020. ; udzielanie opinii do aktów normatywnych dotyczących ochrony przyrody. Jednym z kluczowych zadań Rady była ocena projektów aktów prawnych, które dotyczyły ochrony przyrody. Funkcja ta miała charakter zarówno kontrolny, jak i ekspercki. Dzięki temu Rada uczestniczyła w procesie legislacyjnym, wpływając na treść regulacji prawnych i dbając o to, aby przepisy były zgodne z zasadami naukowej ochrony przyrody. Jej opinie mogły wskazywać potencjalne zagrożenia wynikające z projektowanych regulacji, proponować poprawki lub uzasadniać potrzebę wprowadzenia bardziej rygorystycznych form ochronyWojciech Szymalski (red.),100 lat ochrony środowiska w Polsce, Instytut na Rzecz Ekorozwoju, Radom 2020. ; opiniowanie spraw związanych z gospodarką w parkach narodowych. Rada zajmowała się również analizą planów i działań podejmowanych w parkach narodowych, które w ówczesnym systemie były obszarami o szczególnym znaczeniu przyrodniczym. Rada oceniała propozycje dotyczące ich zagospodarowania, prowadzenia działalności gospodarczej i organizacji ochrony. Jej zadaniem było m.in. czuwanie nad tym, by działania gospodarcze – w zakresie leśnictwa, rolnictwa, gospodarki wodnej czy turystyki – nie naruszały równowagi przyrodniczej tych obszarów i były zgodne z ich statutową funkcją ochronnąAntoni Skowroński, Wydarzenia i ludzie początków prawnej ochrony przyrody w Polsce, Studia Ecologiae et Bioethicae 3, 355-368, 2005.Radosław Domke, Ekologia i ochrona środowiska w polskiej rzeczpospolitej ludowej, Humanities and Social Sciences, HSS, vol. XXIII, 25 (3/2018), p. 31-50, 2018.; opiniowanie programów i realizacji badań naukowych w parkach narodowych. Parki narodowe były ważnym terenem badań przyrodniczych, a Rada nadzorowała planowanie i realizację tych prac. Rada oceniała, czy programy badań są potrzebne, właściwe pod względem metodycznym i zgodne z zasadami ochrony ekosystemów. Jej rolą było zapewnienie, aby działalność naukowa nie tylko wzbogacała wiedzę o polskiej przyrodzie, lecz także była prowadzona w sposób, który nie szkodzi chronionym obszaromŁukasz Zbucki (red.),Ochrona przyrody i krajobrazu w Polsce, Akademia Bialska, Biała Podlaska 2025.Małgorzata Podolak, Ochrona środowiska naturalnego w Polsce, Annales Universitatis Mariae Curie-Skłodowska. Sectio K, Politologia 8, 103-118 2001.; ocena kwalifikacji kandydatów na konserwatorów przyrody i dyrektorów parków narodowych Rada pełniła również funkcję opiniującą w zakresie doboru kadr kierowniczych odpowiedzialnych za ochronę przyrody. Do jej obowiązków należało ocenianie przygotowania zawodowego i doświadczenia kandydatów na stanowiska konserwatorów przyrody oraz dyrektorów (kierowników) parków narodowych. Był to element nadzoru nad profesjonalizacją administracji ochrony przyrody.  Rada  miała gwarantować, że na kluczowe stanowiska trafią osoby kompetentne, posiadające odpowiednie wykształcenie, wiedzę praktyczną i świadomość znaczenia działań ochronnych.

Dodatkowe zadania Rady Minister Leśnictwa w porozumieniu Ministrem Oświaty zlecał  Państwowej Radzie Ochrony Przyrody wykonywanie innych zadań z zakresu ochrony przyrody, a w szczególności:

inicjowanie i prowadzenie badań naukowych w dziedzinie ochrony przyrody, szerzenie idei ochrony przyrody w społeczeństwie, opracowywanie i wydawanie publikacji z dziedziny ochrony przyrody.

Minister Leśnictwa w porozumieniu z Ministrem Spraw Zagranicznych zlecał Państwowej Radzie Ochrony Przyrody współpracę z organizacjami ochrony przyrody w stosunkach międzynarodowych.

Skład Rady Państwowa Rada Ochrony Przyrody składa się z 30 członków powołanych przez Radę Ministrów na wniosek Ministra Leśnictwa w porozumieniu z Ministrem Oświaty spośród:

przedstawicieli nauki w liczbie odpowiadającej przynajmniej połowie członków Rady, przedstawicieli instytucji zainteresowanych w sprawach ochrony przyrody, osób działających na polu ochrony przyrody.

Przewodniczący Rady Przewodniczącym Państwowej Rady Ochrony Przyrody był Minister Leśnictwa. Minister Leśnictwa spośród członków Państwowej Rady Ochrony Przyrody powoływał  zastępcę przewodniczącego, któremu przysługiwał tytuł Delegata Ministra Leśnictwa do Spraw Ochrony Przyrody.

Organy Rady Organami Rady było Prezydium i Sekretariat. W skład Prezydium wchodzili: Przewodniczący Rady, Delegat Ministra Leśnictwa do Spraw Ochrony Przyrody, delegat Ministra Oświaty oraz powołani przez Ministra Leśnictwa trzej członkowie rady, w tym przynajmniej dwaj spośród pracowników nauki.

Pracami Prezydium kierował w zastępstwie Przewodniczącego Rady Delegat Ministra Leśnictwa do Spraw Ochrony Przyrody, a ponadto przewodniczył on również na posiedzeniach Prezydium w razie nieobecności Przewodniczącego Rady.

Zakres działania Prezydium Do zakresu działania Prezydium należało:

wstępne rozpatrywanie poszczególnych spraw opiniowanych przez Radę w celu ustalenia trybu ich załatwiania; merytoryczne rozpatrywanie spraw w ramach upoważnień udzielonych przez Radę  i wyrażanie w takich sprawach opinii w imieniu Rady; powoływanie Komisji oraz koordynowanie ich prac; inicjatywa w zakresie opiniowania spraw dotyczących ochrony przyrody; czuwanie nad właściwym załatwianiem spraw przez Sekretariat Rady; wykonywanie uchwał Rady.

Zakres czynności Sekretariatu Do zakresu czynności Sekretariatu należało:

wykonywanie czynności biurowych, utrzymywanie łączności z Wojewódzkimi Komitetami Ochrony Przyrody, inne czynności zlecone przez Przewodniczącego Rady lub Delegata Ministra Leśnictwa do Spraw Ochrony Przyrody.

Przypisy

__INDEKSUJ__ __LINKNOWEJSEKCJI__

Kategoria:Ochrona przyrody