Joanna Helena Szczęk (ur. 24 stycznia 1975 w Wałbrzychu) – polska językoznawczyni, germanistka, profesor nauk humanistycznych.
Życiorys Ukończyła studia w Instytucie Filologii Germańskiej Uniwersytetu Wrocławskiego (2000). W 2004 uzyskała stopień doktor nauk humanistycznych w zakresie językoznawstwa na podstawie napisanej pod kierunkiem Iwony Bartoszewicz rozprawy Phraseologisierungsprozess am Beispiel der Analyse von Phraseologismen im Deutschen, a w 2015 stopień doktor habilitowanej na podstawie rozprawy Absageschreiben auf Bewerbungen. Eine pragmalinguistische Studie. Prezydent Andrzej Duda postanowieniem z 21 listopada 2022 nadał jej tytuł profesora nauk humanistycznych w dyscyplinie językoznawstwoPostanowienie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 21 listopada 2022 r. nr 115.9.2022 w sprawie nadania tytułu profesora ()..
Ukończyła Studia Podyplomowe Kształcenia Tłumaczy Języka Niemieckiego w Uniwersytecie Wrocławskim (2003–2004) oraz studia podyplomowe zarządzanie projektami Unii Europejskiej w Uniwersytecie Ekonomicznym we Wrocławiu (2007–2008). Stypendystka DAAD (1997–1998, Würzburg).
Zatrudnienie W 2004 rozpoczęła pracę na Wydziale Filologicznym Uniwersytetu Wrocławskiego, w Instytucie Filologii Germańskiej, w którym w latach 2013–2015 pełniła funkcję p.o. kierowniczki Zakładu Lingwistyki Stosowanej. W 2016 została kierowniczką Zakładu Lingwistyki Stosowanej. W latach 2004–2010 była zatrudniona również jako wykładowczyni w Państwowej Wyższej Szkole Zawodowej im. Angelusa Silesiusa w Wałbrzychu, gdzie w latach 2004–2007 pełniła funkcję dyrektorki Instytutu Języków Obcych.
Członkostwo w stowarzyszeniach naukowych Jest członkinią Stowarzyszenia Germanistów Polskich, Środkowoeuropejskiego Stowarzyszenia Germanistów (Mitteleuropäischer Germanistenverband, MGV), Polskiego Towarzystwa Lingwistyki Stosowanej, Polskiego Towarzystwa Neofilologicznego, Polskiego Stowarzyszenia Nauczycieli Języka Niemieckiego oraz stowarzyszenia (Europhras, członkini zarządu). W latach 2018–2022 pełniła funkcję wiceprzewodniczącej, a od września 2022 przewodniczącej Środkowoeuropejskiego Stowarzyszenia Germanistów. W 2024 została członkinią Międzynarodowej Rady Naukowej w Instytucie Leibniza w Mannheim. Jest przewodniczącą wrocławskiego oddziału Towarzystwa Języka Niemieckiego (Gesellschaft für deutsche Sprache) i członkinią zarządu tego stowarzyszenia oraz członkinią Komisji Frazeologicznej Komitetu Językoznawstwa Polskiej Akademii Nauk.
Członkostwo w redakcjach czasopism i serii wydawniczych Członkini komitetów redakcyjnych czasopism „Linguistische Treffen in Wrocław” oraz „Zeitschrift für Mitteleuropäische Germanistik”, w latach 2009–2018 była sekretarzem czasopisma „Germanica Wratislaviensia”. Jest inicjatorką, założycielką lub współzałożycielką międzynarodowych naukowych serii wydawniczych: „Studia Phraseologica et Paroemiologica” (Verlag Dr. Kovač), „Studia Culinaria Interdisciplinaris” (Verlag Dr. Kovač), „Fields of Linguistics” (Vandenhoeck & Ruprecht Verlage), „Doktorandenforum. Auslandsgermanistik” (Leipziger Universitätsverlag). Należy do rad naukowych czasopism naukowych „FILOGI” oraz „Studia Neofilologiczne. Rozprawy językoznawcze”. Wypromowała dwoje doktorantów, dr. Krystiana Suchoraba (2024) oraz dr Aleksandrę Kamińską
W 2014 otrzymała Medal Komisji Edukacji Narodowej.
Dorobek naukowy Jej dorobek naukowy obejmuje ponad 300 publikacji naukowych, w tym cztery monografie, jeden słownik, ponad 250 artykułów naukowych i rozdziałów, w których podejmowane są rozważania naukowe oraz prezentowane wyniki badań dot. frazeologii niemieckiej, polskiej i niemiecko-polskiej, pragmalingwistyki, lingwistyki tekstu, kulinarystyki, translatoryki, dydaktyki w zakresie dydaktyki języka niemieckiego jako języka obcego (DaF). Od 2007 rzeczoznawczyni podręczników do nauczania języka niemieckiego w MEN.
Publikacje (wybór) Joanna Szczęk (2010): Auf der Suche nach der phraseologischen Motiviertheit im Deutschen (am lexikographischen Material). Wrocław–Dresden: Atut-Neiße Verlag. Joanna Szczęk (2015): Absageschreiben auf Bewerbungen. Eine pragmalinguistische Studie. Berlin: Frank & Timme. Joanna Szczęk (2017): Phraseologie der Farben. Phraseologisches Wörterbuch Deutsch-Polnisch, Polnisch–Deutsch. Berlin: Frank & Timme. Marcelina Kałasznik / Joanna Szczęk (2020): Kulinarische Onomastik an gewählten deutschen und polnischen Beispielen. Berlin: Peter Lang. Joanna Szczęk (2021): Phraseologie und Parömiologie in der germanistischen Forschung in Polen. Hamburg: Verlag Dr. Kovač. Mariusz Jakosz, Joanna Szczęk (red.) (2022): Dynamiken des Liminalen (Diskurs)linguistische Annäherungen an das Phänomen Grenze. Göttingen: Vandenhoeck & Ruprecht Verlage. Anna Dargiewicz, Joanna Szczęk (2023): Wende? Wenden! – Linguistische Annäherungen. Teil 1. Göttingen: Vandenhoeck & Ruprecht Verlage. Anna Dargiewicz, Joanna Szczęk (2024): Wende? Wenden! – Linguistische Annäherungen. Teil 3. Göttingen: Vandenhoeck & Ruprecht Verlage. Marcelina Kałasznik / Elżbieta Pawlikowska-Asendrych / Joanna Szczęk (red.) (2025): Kulinarische Welt in Sprache, Kultur und Literatur. Band 3. Hamburg: Verlag Dr. Kovač.
Przypisy
Linki zewnętrzne Życiorys na stronie Uniwersytetu Wrocławskiego
Kategoria:Absolwenci Uniwersytetu Wrocławskiego Kategoria:Członkowie Komitetu Językoznawstwa PAN Kategoria:Ludzie urodzeni w Wałbrzychu Kategoria:Odznaczeni Medalem Komisji Edukacji Narodowej Kategoria:Polscy germaniści Kategoria:Polscy językoznawcy Kategoria:Stypendyści DAAD Kategoria:Urodzeni w 1975 Kategoria:Nauczyciele akademiccy Uniwersytetu Wrocławskiego