Fundamenta Krestomatio de la Lingvo Esperanto – opublikowane po raz pierwszy w 1903 przez Ludwika Zamenhofa, było wczesnym zbiorem różnych modelowych prac w j. esperanto zarówno oryginalnych jak i tłumaczonych.
Historia Fundamenta Krestomatio powstało z pragnienia Zamenhofa dania językowi korpusu językowego, który dostarczyłby przykładów oraz zdefiniował ściślej (niż 16 fundamentalnych zasad) nowonarodzony język. Praca została opublikowana po raz pierwszy w 1903 roku, 16 lat po publikcji języka (1887) przez francuski dom wydawniczy Hachette (który opublikował także wiele innych książek esperanckich).
Dwa lata później fragmenty Krestomatio (Ćwiczenia oraz esperanckie tłumaczenie 16 Zasad) zostały opublikowane ponownie i ogłoszone oficjalnymi w Fundamento de Esperanto (1905).
Od tamtego czasu praca została wznowiona wiele razy. Znaczące jest wydanie z 1992 w ramach Jubilea Kolekto, 18. wydanie w sumie wraz z komentarzem Gastona Waringhiena.
Zawartość
Krestomatio składa się z 8 części, które prezentują szeroki zakres gatunków, prace zarówno oryginalne jak i tłumaczone, co miało przeczyć twierdzeniom niektórych działaczy, że język pomocniczy nadaje się głównie dla prostej i naukowej komunikacji, a nie dla literatury.
Tekst prezentuje artykuły przedrukowane z La Esperantisto z lat 1889-1895 oraz z pierwszych prac opublikowanych pomiędzy 1887-1902.
Zgodnie ze słowami Zamnhofa z Krestomatio:
Wszystkie artykuły w Fundamenta Krestomatio są napisane przeze mnie osobiście lub - jeżeli są napisane przez innych ludzi - są poprawione przeze mnie do takiego stopnia, że ich styl nie odbiega od stylu, którego sam używam.
Z ośmiu części: dwie (IV Historie, VII Poezja) są poświęcone literaturze, zarówno oryginalnej jak i tłumaczonej. trzy (I Ćwiczenia, IV Artykuły o esperanto, VIII Dodatek) są poświęcone Ruchowi oraz nauczaniu Języka. pozostałe trzy (II Bajki i legendy, III Anekdoty, V Życie i nauka) są poświęcone nauce i rozrywce.
Kategoria:Esperanto