Teijsmanniodendron – rodzaj roślin należących do rodziny jasnotowatych. Obejmuje 23 gatunki. Rośliny te występują w południowo-wschodniej Azji oraz w zachodniej Oceanii. Są to drzewa rosnące w lasach różnego typu, od lądowych obrzeży lasów namorzynowych po wilgotne lasy górskie, z największym zróżnicowaniem w lasach nizinnych, zarówno pierwotnych, jak i wtórnych. Drewno tych roślin wykorzystywane jest szeroko do celów konstrukcyjnych, wyrobu mebli, słupów i in. Owoce gatunku T. pteropodum wykorzystywane są do celów leczniczych.
Rozmieszczenie geograficzne Rodzaj najbardziej zróżnicowany jest na Borneo, gdzie występują wszystkie należące do niego gatunki. Pojedyncze z nich rosną także na Półwyspie Indochińskim, zwłaszcza w Malezji; jeden sięga po Nikobary na zachodzie. Szereg gatunków zasiedla różne wyspy Archipelagu Malajskiego, przy czym linię Wallace’a przekracza w kierunku wschodnim tylko 6 gatunków. Zasięg rodzaju na wschodzie sięga Wysp Salomona. Najszerzej rozprzestrzenionymi gatunkami są T. pteropodum i T. holophyllum.
Morfologia Pokrój Drzewa osiągające do ok. 50 m wysokości przy średnicy pnia do 1,2 m. Niektóre wytwarzają korzenie szkarpowe. Kora jest gładka do łuszczącej się łuskowato lub podłużnymi pasmami. Młode pędy są czterokanciaste lub zaokrąglone, nagie lub owłosione.
Liście Pojedyncze lub pierzasto złożone z 3–7 listkami, z których środkowa para jest największa, a pozostałe są coraz mniejsze. Ogonki liściowe są zgrubiałe lub rozdęte na obu końcach. Blaszki listków są całobrzegie.
Kwiaty Zebrane w kwiatostany wiechowate i wierzchotkowe wyrastające w kątach liści lub szczytowo. Podsadki podobne do liści, przysadki jajowate do równowąskich, najczęściej bardzo drobne. Kielich zrosłodziałkowy, dzwonkowaty, z 5 ząbkami na szczycie. Korona jest dwuwargowa, górna warga składa się z dwóch łatek, a dolna z trzech, z których środkowa jest największa. Cztery pręciki są wyraźnie dwusilne (dwa są dłuższe), osadzone są w połowie lub w dolnej części rurki korony i z niej wystają. Zalążnia złożona z dwóch komór, nie w pełni rozdzielonych. W każdej z komór powstają dwa zalążki, z których w poszczególnych kwiatach rozwija się tylko jeden. Szyjka słupka pojedyncza, cienka, na końcu rozwidlona, z krótkimi ramionami znamion.
Owoce Jednonasienne, rozwijają się w trwałym i powiększającym się kielichu. Określane są jako suche pestkowce o owocni grubiejącej i drewniejącej lub cienkiej i kruchej. Nasiono otoczone jest błoniastą łupiną.
Systematyka Rodzaj umieszczany był dawniej w obrębie rodziny werbenowatych Verbenaceae. Współcześnie zaliczany jest do podrodziny Viticoideae Briquet in Engler & Prantl (1895) w obrębie rodziny jasnotowatych Lamiaceae.
Wykaz gatunków Teijsmanniodendron ahernianum (Merr.) Bakh. Teijsmanniodendron bintuluense Moldenke Teijsmanniodendron bogoriense Koord. Teijsmanniodendron bullatum Rusea Teijsmanniodendron coriaceum (C.B.Clarke) Kosterm. Teijsmanniodendron glabrum Merr. Teijsmanniodendron havilandii (Ridl.) Rusea Teijsmanniodendron hollrungii (Warb.) Kosterm. Teijsmanniodendron holophyllum (Baker) Kosterm. Teijsmanniodendron latiffii Rusea Teijsmanniodendron obscurinerve Rusea Teijsmanniodendron pteropodum (Miq.) Bakh. Teijsmanniodendron punctatum Rusea Teijsmanniodendron renageorgeae Rusea Teijsmanniodendron sarawakanum (H.Pearson) Kosterm. Teijsmanniodendron scaberrimum Kosterm. ex Rusea Teijsmanniodendron simplicifolium Merr. Teijsmanniodendron simplicioides Kosterm. Teijsmanniodendron sinclairii Kosterm. Teijsmanniodendron smilacifolium (H.Pearson) Kosterm. Teijsmanniodendron subspicatum (Hallier f.) Kosterm. Teijsmanniodendron unifoliolatum (Merr.) Moldenke Teijsmanniodendron zainudinii Rusea
Przypisy
Kategoria:Jasnotowate