Kaplava (pol. hist. Kapława, niem. Born, rus. Каплава; przejściowo Prauliņi) – wieś na Łotwie, w novadsie Krasław, przy drodze regionalnej P69, siedziba administracyjna pagastsu Kaplava. W 2021 roku liczyła 188 mieszkańcówVietvardi.lgia.gov.lv.
Współczesna wieś nie leży w miejscu historycznej wsi, lecz 2 km na wschód, w miejscu utworzonego w Związku Radzieckim kołchozu.
Kaplava, leżąca w najdalej na wschód wysuniętym skrawku historycznej Semigalii, jesti interesującym przykładem etnicznego zróżnicowania. W 2000 roku Łotysze stanowili tam 24% mieszkańców, Rosjanie – 25%, Polacy – 23%, a Białorusini – 26%Kowalski, M. (2013). Ludność polska w wieloetnicznych regionach Litwy, Łotwy i Białorusi. Studia z geografii politycznej i historycznej, (02), 205-237..
Nazwa Dawna niemiecka, alternatywna, nazwa Kaplavy to Born, która odnosi się do skupiska kilku wsi w pobliżu rzeki Borne: Alt-Born (łot. Wezza-Koplawa), obecnie (wcześniej Vecborne); Neu-Born (łot. Jauna-Koplawa), obecnie ; Gross-Born (łot. Leela-Koplawa), obecnie Lielborne; Klein-Born (łot. Masa-Koplawa), Mazborne, obecnie nie istnieje.
Utworzona w Imperium Rosyjskim gmina zbiorowa z siedzibą w Kaplavie nosiła nazwę Борнская волость. Kiedy gmina znalazła się przejściowo pod kontrolą polską w latach 1919–1920 nazwę gminy Born zniekształcono w spisie jako Boruny (tak jak zniekształcono nazwy innych gmin w powiecie brasławskim – Borówka jako Borów, Plusy jako Plisko i Widze jako Widzy).
Nazwa Born utrzymała się współcześnie także w nazwie rzeki , lewego dopływu Dźwiny, która przepływała przez Kaplavę w jej pierwotnej lokacji (vide poniżej).
Historia mały|lewo|Cerkiew prawosławna Sanktuarium Matki Bożej w Kaplavie Od XVII wieku wieś Kaplava (obecnie miejscowość ) znajdowała się nad samą rzeką DźwinąLūcija Ķuzāne, “Sēlijas vēsturiskā hronika”. Latvijas Kultūras fonds, “Sēļu zeme”, 1995., Rīga. W 1650 roku znajdował się duży browar, a także przetwórstwo skóry i drewna. W 1895 roku zbudowano w Kaplavie prawosławną cerkiew Sanktuarium Przenajświętszej Bogurodzicy.
W Imperium Rosyjskim wieś znajdowała się w powiecie iłłuksztańskim w guberni kurlandzkiej. Położona była w specyficznym przewężeniu i odległej odnodze guberni kurlandzkiej, położonej między rzeką Dźwiną – stanowiącą granicę z gubernią witebską – a granicą z gubernią kowieńskąLatvijas-Polijas robeža līdz 1939.
W latach 1919–1920 w Polsce, będąc siedzibą gminy Born na obszarze tzw. administracyjnego okręgu wileńskiegoSpis ludności na terenach administrowanych przez Zarząd Cywilny Ziem Wschodnich z mapą, Eugenjusz Romer, Lwów-Warszawa, 1919. W lipcu 1920 roku obszar gminy (oraz pięciu innych sąsiednich gmin o łącznej powierzchni 1,5 tys. km²) został przejęty przez Łotyszy i włączony do Łotwy.
Po II wojnie światowej, 2 km na wschód od Kaplavy powstało nowe osiedle obok kołchozu im. Lenina, które początkowo nazywało się Prauliņi, ale które później przejęło nazwę Kaplava, natomiast starą Kaplavę przemianowano na Veckaplavawww.kraslava.lv.
Na terenie wsi znajduje się chroniony zabytek architektury o lokalnym znaczeniu z XIX w. – zespół zagród rybackich i chłopskichKaplavas pagasta teritorijas plānojums 2007 - 2019 Arhivēts 2016. gada 4. martā, Wayback Machine vietnē. www.kraslava.lv.
Przypisy
Linki zewnętrzne
Kategoria:Miejscowości na Łotwie