Adolfina Gorzycka-Wieleżyńska (ur. 20 sierpnia 1866 w Bołszowcach, zm. 14 czerwca 1925 w Warszawie) – polska działaczka niepodległościowa, pedagog, autorka metody pracy samorozwojowej, założycielka Towarzystwa Zwolenników Szkoły Pracy Samorozwojowej (w 1927 roku zmieniło nazwę na Towarzystwo Zwolenników Nowoczesnego Wychowania).
Życiorys Jej ociec był lekarzem. Ukończyła szkołę ludowa w Bołszowcach, Uczyła się w szkole wydziałowej sióstr benedyktynek ormiańskich we Lwowie, a potem w seminarium nauczycielskim. W 1891 roku zdała egzamin dojrzałości, a w 1892 rozpoczęła pracę w szkole w Bołszowcach. Jeszcze w tym samym roku przeniosła się do Lwowa. Po dwóch latach praktyki otrzymała w 1894 roku patent na nauczyciela szkół ludowych. W 1895 roku zdała egzamin na nauczycielkę szkół wydziałowych z przyrodoznawstwa. W 1901 roku otrzymała mianowanie na nauczycielkę szkół wydziałowych. W 1894 została stałą nauczycielką w szkole wydziałowej im. Czackiego, gdzie pracowała z przerwami do 1919 roku.
Opracowała metodę pracy samorozwojowej na podstawie tzw. szkoły pracy. Była pierwszą kobietą, która wygłosiła we Lwowie wykład publiczny. Swoją metodę pracy prezentowała na licznych odczytach, a w 1910 roku na kursach zorganizowanych przez koło kobiet „Towarzystwa Szkoły Ludowej im. Słowackiego”. W 1911 założyła w ramach Towarzystwa sekcję pedologiczną, którą kierowała do 1914 roku. W 1913 roku wykładała nową metodykę na kursach dla nauczycieli szkół ludowych przygotowujących się do egzaminów na stopień nauczyciela szkoły wydziałowej.
W 1914 roku była założycielką i redaktorką „Spraw Nauczycielskich” - dodatku do gazety „Nowy Wiek”. Po wybuchu wojny wyjechała do Krakowa, gdzie po przejściu szkolenia pielęgniarskiego pracowała w szpitalu. Gdy nakazano jej opuścić Twierdzą Kraków wyjechała do Wiednia. Tam i na Węgrzech założyła „Gospodę dla legionistów” gdzie opiekowano się polskimi żołnierzami. Po przekazaniu kierownictwa nad gospodami zorganizowała Ligę Kobiet Naczelnego Komitetu Narodowego.
W 1918 roku wróciła do Lwowa (okupowanego przez wojska ukraińskie) i założyła stację opatrunkową. Po ustaniu walk wyjechała do Warszawy, gdzie organizowała kursy wakacyjne i konferencje dla nauczycieli podczas których prezentowała swoją metodę. Na początku 1920 roku przeniosła się na stałe do Warszawy (po uzyskaniu zgody władz szkolnych) i pracowała jako inspektor szkolny.
W 1921 roku po zatwierdzeniu statutu założyła Towarzystwo Zwolenników Szkoły Pracy Samorozwojowej (w 1927 roku zmieniło nazwę na Towarzystwo Zwolenników Nowoczesnego Wychowania). Organizowało ono wieczory dyskusyjne i kursy.
W marcu 1925 roku przeszła na emeryturę. Zmarła 14 czerwca 1925 roku.
Adolfina Szamedówna w 1892 roku wyszła za mąż za Kazimierza Józefa Gorzyckiego z którym miała 2 dzieci: córkę Jadwigę (żona Adama Próchnika) i syna Wincentego Gorzyckiego. Kazimierz zmarł w 1912 roku. Po raz drugi wyszła za mąż w 1914 roku za Aleksandra Wieleżyńskiego.
19 grudnia 1930 została pośmiertnie odznaczona Medalem Niepodległości „za pracę w dziele odzyskania niepodległości”.
Publikacje Wyniki badań znużenia umysłowego na pierwszych czterech stopniach szkoły powszechnej Berlin 1921 Szkoła pracy samorozwojowej tom 1. 1922 Szkoła pracy samorozwojowej: część praktyczna Warszawa 1927
Przypisy
Kategoria:Polscy pedagodzy Kategoria:Odznaczeni Medalem Niepodległości Kategoria:Urodzeni w 1866 Kategoria:Zmarli w 1925