Chorągiew pancerna koronna Stadnickiego – oddział koronnej jazdy pancernej autoramentu narodowego wojska I Rzeczypospolitej drugiej połowy XVII wieku (okresu wojny polsko-tureckiej 1683–1699 i wielkiej wojny północnej).

Charakterystyka Chorągiew pancerna (kozacka) była jednostką organizacyjną i taktyczną liczącą około 100–150 koni. Należała do wojsk autoramentu narodowego. Zaciągano ją według systemu pocztów towarzyskich. Składała się z zazwyczaj dwukonnych pocztów: rotmistrza, porucznika, chorążego i pocztów towarzyszy. Podział stawek żołdu w oddziale był następujący: 5 stawek brał rotmistrz, 2 stawki porucznik, 2 kolejne stawki chorąży, a pozostałe stawki żołdu przyznane w kompucie dzielono pomiędzy poczty towarzyskie.

W XVII wieku wojska Rzeczypospolitej prowadziły działania wojenne na kilku frontach. Walczyły z wojskami szwedzkimi, powstańcami Chmielnickiego, Carstwem Moskiewskim, Tatarami Chanatu Krymskiego i Imperium Osmańskim.

Żołnierze chorągwi kasztelana przemyskiego Jana (Wiktoryna?) Stadnickiego znaleźli się w kompucie wojsk koronnych z 1683 i wzięli udział w wojnie polsko-tureckiej. Pod Wiedniem chorągiew walczyła w składzie pułku S. Jabłonowskiego. Zgodnie z etatem chorągiew powinna posiadać 50 koni starego i 70 nowego zaciągu. Faktycznie posiadała 104 konie.

Przedłużająca się wojna z Turcją spowodowała, że sejm warszawski w 1690 obniżył komput wojska koronnego. Zgodnie z nowym etatem chorągiew kasztelana przemyskiego, potem chorążego nadwornego koronnego liczyła 100 koni.

Traktat pokojowy w Karłowicach zakończył wojnę z Portą Ottomańską. Wiosną 1699 sejm pacyfikacyjny dokonał redukcji armii koronnej i nakazał przejście wojska na etaty pokojowe. Na przełomie 1701/1702, znajdująca się na leżach zimowych, chorągiew wojewody wołyńskiego Jana Stadnickiego wchodziła w skład Partii Wołyńskiej i stacjonowała na terenie starostwa krzemienieckiego. Liczyła wtedy 60 koni.

Uwagi

Przypisy

Bibliografia

Kategoria:Chorągwie pancerne koronne Kategoria:Jazda koronna w dobie wojny polsko-tureckiej (1683–1699) Kategoria:Chorągwie w dobie wojny północnej Kategoria:Chorągwie autoramentu narodowego Kategoria:Stadniccy herbu Szreniawa bez Krzyża