mały|Zdjęcie Michała Jeleśniańskiego Michał Jeleśniański (ur. 14 sierpnia 1878 albo 1879 w Milówce, zm. 6 sierpnia 1961 w Milówce) — polski mistrz garncarski kultywujący tradycje regionalne, działacz społeczny i samorządowy, ortopeda ludowy, rolnik, współzałożyciel banku w Milówce.
Życiorys Michał Jeleśniański urodził się w Milówce, należącej wówczas do Austro-Węgier. Był synem Józefa Jeleśniańskiego i Barbary Brzuśnian, rolników gospodarujących wraz z 4 dzieci. Po ukończeniu szkoły podstawowej uczył się garncarstwa od swojego starszego brata, zarazem pomagając w prowadzeniu gospodarstwa rodziny. W czasie I wojny światowej służył w c. k Armii jako żołnierz 2 Pułku Artylerii Fortecznej. W maju 1916 roku brał udział w patriotycznej zbiórce pieniężnej z okazji rocznicy 3 maja, przeznaczonej na rozwój polskiego szkolnictwa. Praktykował jako wysoko ceniony lokalny ortopeda ludowy (często zgłaszano się do niego w pierwszej kolejności, przed udaniem się do lekarza); za wykonane usługi nie pobierał żadnych opłat, a pacjentów po zabiegu kierował do stojącej niedaleko jego domu kaplicy swojego patrona - św. Antoniego, aby tam zostawili datek. Zdolności w tym zakresie odziedziczył jego syn Kazimierz. Prowadził 12-hektarowe gospodarstwo rolne wraz z żoną Apolonią Strzałką, z którą wychowywał 9 dzieci.
Odszedł żegnany manifestacyjnie przez mieszkańców Milówki. Do dziś przy ulicy Garncarskiej stoi garncarnia Jeleśniańskich. Po śmierci Michała jego tradycje kontynuował syn Kazimierz, przyjmując również studentów z Akademii Plastycznej.
Garncarstwo Jako garncarz wyrabiał naczynia użytkowe. Po latach praktyki uzyskał dyplom mistrza w tym zawodzie. Surowiec pozyskiwał z terenów w pobliżu Kamesznicy, a jego przygotowaniem, obejmującym obróbkę i oczyszczanie gliny, zajmował się samodzielnie. Największe zapotrzebowanie na jego wyroby przypadło na okres II wojny światowej, kiedy to niemieccy okupanci, zafascynowani oryginalnością ludowego rzemiosła, zamawiali u niego naczynia przeznaczone na sprzedaż w swojej ojczyźnie. Skala sprzedaży była na tyle duża, że w 1940 mógł pozwolić sobie na wzniesienie nowego pieca garncarskiego. Po zakończeniu wojny realizował zamówienia dla Centrali Przemysłu Ludowego i Artystycznego w Katowicach oraz dla Spółdzielni Plastyków „Twórczość” w Bielsku-Białej.
Prace Michała Jeleśniańskiego były wysoko oceniane przez etnografa Romana Reinfussa. Dzieła jego oraz jego syna Kazimierza Jeleśniańskich można znalazły się w historycznych muzeach w Bielsku-Białej, Żywcu oraz Warszawie.
Działalność społeczna i polityczna mały|Michał Jeleśniański już jako Naczelnik OSP Milówka, Czwarty od lewej w drugim rzędzie|280x280px Wspólnie z kierownikiem szkoły Feliksem Koczurem założył w Milówce Kasę Stefczyka, która później została przekształcona w bank spółdzielczy.
W 1903 roku wstąpił do Ochotniczej straży pożarnej (OSP) w Milówce. Od co najmniej 1905 roku pełnił funkcje zastępcy naczelnika, a w latach 1919-1932 był naczelnikiem jednostki. Po latach służby w 1932 roku został komendantem rejonowym, sprawując tę funkcję do początku II wojny światowej. Z zamiłowania był muzykiem (grał na trąbce), przyczyniając się w 1909 roku do założenia orkiestry dętej przy OSP.
Brał aktywny udział w lokalnym życiu samorządowym, oświatowym i gospodarczym. 26 czerwca 1909 roku został wybrany na radnego Rady Gminnej w MilówceJagiellońska Biblioteka Cyfrowa. Był kierownikiem kółka rolniczego w Milówce. W latach 20. XX wieku pełnił funkcję opiekuna siedmioklasowej szkoły powszechnej. 25 listopada 1928 roku kandydował na delegata do Rady Powiatowej Kasy Chorych w ŻywcuBiblioteka Cyfrowa. W okresie międzywojennym sprawował także wielokrotnie funkcję wójta gminy Milówka. Zaangażował się w ruch ludowy - kiedy w 1933 roku zorganizowano koło Stronnictwa Ludowego w Milówce, objął funkcję zastępcy prezesa tego kołaJagiellońska Biblioteka Cyfrowa.
Odznaczenia Odznaczony dwukrotnie Brązowym Krzyżem Zasługi za swoją działalność społeczną, raz w międzywojniu, a drugi raz w czasach Polski ludowej.
W 1928 roku przyznano mu odznakę „Za wysługę lat” (25 lat).
Przypisy
Kategoria:Członkowie ochotniczej straży pożarnej (zabór austriacki) Kategoria:Ludzie urodzeni w Milówce Kategoria:Garncarze Kategoria:Odznaczeni Brązowym Krzyżem Zasługi (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Brązowym Krzyżem Zasługi (Polska Ludowa) Kategoria:Polscy rolnicy Kategoria:Urodzeni w 1878 Kategoria:Zmarli w 1961 Kategoria:Wójtowie II Rzeczypospolitej Kategoria:Politycy Stronnictwa Ludowego Kategoria:Muzycy Kategoria:Dowódcy Kategoria:Polscy wójtowie Kategoria:Polscy działacze ludowi w Galicji Kategoria:Uczestnicy I wojny światowej (Austro-Węgry) Kategoria:Polacy – żołnierze Cesarskiej i Królewskiej Armii w I wojnie światowej