Regiment dragonii hetmana polnego koronnego – oddział koronny autoramentu cudzoziemskiego wojska I Rzeczypospolitej przełomu XVII i XVIII wieku (okresu wielkiej wojny północnej).
Charakterystyka Dragonia jako rodzaj wojsk zaciężnych zaliczanych do „ludu ognistego” była w zasadzie piechotą, konie bowiem służyły jej wyłącznie do przemarszów, a walczyła głównie pieszo. Regimenty dragońskie liczyły przeciętnie 400–600 porcji.
Sztab regimentu obejmował zazwyczaj pułkownika, majora, kwatermistrza, wachmejsterlejtenanta, furiera, cyrulika, dobosza i profosa. Regiment dzielił się na 6 kompanii (w tym lejbkompania pułkownika).
W XVII wieku wojska Rzeczypospolitej prowadziły działania wojenne na kilku frontach. Walczyły z wojskami szwedzkimi, powstańcami Chmielnickiego, Carstwem Moskiewskim, Tatarami Chanatu Krymskiego i Imperium Osmańskim.
W okresie odsieczy wiedeńskiej regiment hetmana polnego koronnego Mikołaja Sieniawskiego pod płk. Fryderykiem Stremą według popisu z 1 sierpnia 1683 liczył 595 porcji.
Po wojewodzie wołyńskim, hetmanie polnym koronnym Mikołaju Sieniawskim, od 1684 szefostwo pełnił kasztelan krakowski, hetman polny koronny Andrzej Potocki.
W 1686 król Jan Sobieski zorganizował kolejne uderzenie na Mołdawię. Armia była gotowa do działań z początkiem lipca. W tym czasie regiment wojewody krakowskiego Feliksa Potockiego liczył 600 porcji.
W wyniku silnego wyczerpania kraju długoletnią wojną z Turcją, w 1690 sejm warszawski obniżył komput zaciągu cudzoziemskiego do 30000 porcji i koni, w tym dragonii do 3500 porcji. Regiment wojewody krakowskiego, hetmana polnego koronnego Feliksa Potockiego liczył wtedy 600 porcji.
W związku z rozpoczynającą się wielką wojną północną, w organizacji cudzoziemskiego zaciągu zaszły pewne zmiany. Dragonię zmniejszono do 2500 porcji i ujednolicono struktury. W 1702 i w 1705 regiment hetmana polnego koronnego Adama Sieniawskiego liczył nadal 600 porcji.
Na przełomie 1701/1702, znajdujący się na leżach zimowych regiment stacjonował w dobrach wojewody bełskiego. Liczył wtedy 600 porcji.
Przeciągająca się wojna północna wymusiła na walnej radzie warszawskiej uchwalenie wysokich podatków na wojsko. Po 16 kwietnia 1709 reorganizacją armii zajęli się hetmani. Podczas podziału na leża zimowe dragonia liczyła 23 regimenty i frejkompanie w sile 10 500 porcji. Regiment hetmana polnego koronnego St. Rzewuskiego liczył 8 chorągwi każda po 75 koni.
Uwagi
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Regimenty dragonii I Rzeczypospolitej Kategoria:Dragonia koronna w dobie wojny północnej Kategoria:Dragonia koronna w dobie wojny polsko-tureckiej (1683–1699) Kategoria:Oddziały I Rzeczypospolitej biorące udział w wyprawie na Mołdawię (1686) Kategoria:Oddziały polskie walczące w bitwie pod Wiedniem