Międzynarodowa Klasyfikacja Bólów Głowy (, ICHD) – opracowywany przez International Headache Society (IHS) system klasyfikacji oraz kryteriów diagnostycznych zaburzeń związanych z bólem głowy, obejmujący także wybrane neuralgie czaszkowe i inne bóle twarzy.
Obowiązującą wersją jest trzecie wydanie (ICHD-3), opublikowane w 2018 roku jako pierwszy numer czasopisma Cephalalgia.
Historia i edycje Pierwsze wydanie klasyfikacji opublikowano w 1988 roku jako dokument komitetu klasyfikacyjnego IHS w dodatku do Cephalalgia (ICHD-I). Drugie wydanie (ICHD-II) ukazało się w 2004 roku.
W 2013 roku opublikowano wersję beta trzeciego wydania (ICHD-3 beta), której celem było szersze testowanie kryteriów (field testing) przed publikacją wersji ostatecznej. W 2018 roku ogłoszono wersję finalną ICHD-3.
Struktura i organizacja ICHD-3 dzieli rozpoznania na 14 rozdziałów zgrupowanych w trzy części oraz dodatek (Appendix). W ujęciu ogólnym wyróżnia się: Część I – pierwotne bóle głowy (m.in. migrena, napięciowy ból głowy, trójdzielno-autonomiczne bóle głowy oraz inne pierwotne bóle głowy). Część II – wtórne bóle głowy, przypisywane m.in. urazom, zaburzeniom naczyniowym, zaburzeniom wewnątrzczaszkowym, substancjom i ich odstawieniu, zakażeniom, zaburzeniom homeostazy, chorobom struktur czaszkowo-szyjnych oraz zaburzeniom psychicznym. Część III – bolesne uszkodzenia nerwów czaszkowych, inne bóle twarzy oraz pozostałe jednostki bólowe nieuwzględnione w częściach I–II. Dodatek (Appendix) – jednostki i kryteria o charakterze roboczym lub wymagające dalszych badań (m.in. alternatywne kryteria wybranych rozpoznań).
Kryteria diagnostyczne i kodowanie Jednostki chorobowe w ICHD-3 są kodowane hierarchicznie (numery rozdziałów i podrozdziałów) oraz opisywane z użyciem zestawów kryteriów diagnostycznych, formułowanych zwykle jako warunki oznaczone literami (np. A–D) oraz podpunktami.
W ICHD-3 dopuszcza się stosowanie klasyfikacji m.in. w praktyce klinicznej, edukacji i badaniach naukowych; publikacja określa również warunki wykonywania tłumaczeń na inne języki (m.in. wymóg zachowania wierności treści i wskazania, że tłumaczenie nie stanowi wersji zatwierdzonej przez IHS).
Powiązania z ICD-11 ICD-11 jest klasyfikacją Światowej Organizacji Zdrowia przeznaczoną do globalnego rejestrowania i raportowania chorób i innych stanów zdrowotnych (m.in. w statystyce umieralności i zachorowalności, epidemiologii oraz systemach rozliczeniowych). Klasyfikacja ICD-11 została przyjęta przez Światowe Zgromadzenie Zdrowia w 2019 roku i weszła w życie globalnie 1 stycznia 2022 roku.
W obszarze bólów głowy ICD-11 opracowywano w ścisłym kontakcie z komitetem klasyfikacyjnym IHS; w przeglądzie historycznym wskazano, że ICD-11 jest w praktyce wersją skróconą ICHD-3. Jednocześnie ICHD-3 zawiera szczegółowe kryteria diagnostyczne dla poszczególnych rozpoznań, co ułatwia ujednolicanie diagnostyki klinicznej i badań naukowych.
W ICHD-3 zapowiedziano przygotowanie zestawienia odpowiadających sobie kodów (cross-walk) między ICHD-3 a ICD-11 po udostępnieniu numerów kodów ICD-11. W praktyce kodowanie w ICD-11 nie musi ściśle odzwierciedlać rozpoznań ICHD, ponieważ ICD-11 pełni rolę klasyfikacji ogólnej, a ICHD jest klasyfikacją specjalistyczną o większej szczegółowości; w odniesieniu do części bólów wtórnych ICHD wskazuje także na kodowanie według zaburzenia podstawowego (coded elsewhere).
Przykłady kodowania w ICHD-3 i ICD-11 Przykładowe rozpoznanie Kod ICHD-3 Kod ICD-11 (MMS) Uwagi Migrena bez aury 1.1 Migraine without aura 8A80.0 Migraine without aura Odpowiednik bezpośredni (zbliżona nazwa i zakres pojęciowy). Przewlekła migrena 1.3 Chronic migraine 8A80.2 Chronic migraine W ICD-11 przewidziano możliwość doprecyzowania opisu klinicznego przez postkoordynację (klaster kodów). Przewlekły napięciowy ból głowy 2.3 Chronic tension-type headache 8A81.2 Chronic tension-type headache ICD-11 dopuszcza doprecyzowanie m.in. nasilenia i wzorca czasowego przez kody rozszerzeń (postkoordynacja).
W ICD-11 zaburzenia bólu głowy ujęto m.in. w bloku „Headache disorders” (8A80–8A8Z), obejmującym m.in. migrenę (8A80) i napięciowy ból głowy (8A81). ICD-11 dopuszcza także doprecyzowywanie rozpoznań przez stosowanie kodów rozszerzeń i tzw. postkoordynacji (łączenia kodów w klaster).
Przypisy
Linki zewnętrzne ICHD-3 – oficjalna wersja elektroniczna (IHS) Przegląd klasyfikacji ICHD-3
Kategoria:Bóle głowy Kategoria:Neurologia Kategoria:Klasyfikacja medyczna