Józef Leonard, także Jose Leonard y Bertholet (ur. 1834 lub 1840 w Łodzi lub Hrubieszowie, zm. 14 kwietnia 1908 w Managui) – polsko-hiszpański dziennikarz, prawnik profesor historii i literatury narodów słowiańskich w Institución Libre de Enseñanza w Madrycie, rektor w Tegucigalpie, doradca prezydentów Gwatemali, Nikaragui i Salwadoru, uczestnik powstania styczniowego i adiutant Michała Heydenreicha, wolnomularz.
Życiorys Był synem pochodzącego z Prus, nauczyciela gimnazjum, Antona Leonarda, jego matka była z pochodzenia francuzką z domu Bertholet. Studiował humanistykę i prawo na Uniwersytecie Warszawskim, gdzie obronił doktorat z prawa. Działając w konspiracji, podczas powstania styczniowego napisał esej: „Jan Żyszka i Husyci” oraz broszurę „Braterstwo”, poświęconą polskim chłopom i mieszczaństwu dążącym do jedności narodowej w walce z Imperium Rosyjskim. Podczas powstania styczniowego Leonard był adiutantem generała Michała Heydenreicha „Kruka” oraz dowódcą szwadronu kawalerii.
Po powstaniu styczniowym 1863–1864 przebywał na emigracji, początkowo we Francji, gdzie publikował na łamach francuskiej prasy, a następnie na przełomie 1867 i 1868 przybył do Hiszpanii. Podczas pobytu w Madrycie przyjaźnił się z poetą – , którego wiersze: „Balada de Polonia” i „Dolor de dolores” przetłumaczył na język polski. W 1873 roku uzyskał hiszpańskie obywatelstwo. Dzięki wsparciu we wrześniu 1868 został zastępcą redaktora naczelnego oraz redaktorem działu wiadomości zagranicznych w oficjalnym organie prasowym rządu – dziennikiem , w którym pracował do 1877 w międzyczasie zostając redaktorem naczelnym. W 1877 był redaktorem naczelnym magazynu „Cronica de la Guerra” (późn. „Cronica Universal Ilustrada”). Podczas pobytu w Hiszpanii współpracował również z dziennikiem i z . Na łamach prasy, Leonard głównie relacjonował sytuację polityczną w Europie Środkowo-Wschodniej, w tym na ziemiach polskich. W latach 1878–1881 był profesorem historii i literatury narodów słowiańskich w Institución Libre de Enseñanza, gdzie wykładał również literaturę francuską.
W 1880 wyjechał do Francji, gdzie otrzymał kontrakt do pracy w Nikaragui, jako dyrektor Instituto de Occidente w León i Instituto de Oriente w Granadzie, gdzie prowadził zajęcia z literatury i historii. Następnie, w związku z jego działalnością wolnomularską został w 1881 zwolniony posady dyrektora instytutu i przeniesiony do Managui na stanowisko doradcy prezydenta Nikaragui ds. edukacji. W 1882 został wykładowcą Colegio de Granada. W związku z jego jawną działalnością masońską, dostawał pogróżki i został zaatakowany przez wolnomularza Francisco Leala, w związku z czym został zmuszony do wjechania z Granady, wyjeżdżając do Salwadoru, gdzie został doradcą prezydenta , w zakresie stosunków międzynarodowych, dyplomacji oraz edukacji, a także został oddelegowany do misji dyplomatycznych w Meksyku i Stanach Zjednoczonych oraz uczestniczył w wizytach dyplomatycznych głowy państwa podczas podróży po Europie. Ponadto podczas pobytu w Salwadorze, pracował jako dziennikarz, publikując na łamach czasopism: „Gaceta Oficial” oraz „La República”, którym kierował w latach 1882–1885.
W związku z zamachem stanu w Salwadorze w 1895 dokonanym przez generała , Leonard wyjechał do Gwatemali. Tam w 1899 napisał La crónica de la guerra (pol. Kronika wojny) – historyczny szkic wojny hiszpańsko-amerykańskiej. W 1891 został doradcą prezydenta Gwatemali – Manuela Barillasa, a następnie chargé d’affaires Gwatemali w Meksyku. W 1892 po wyborach w Gwatemali opuścił kraj, wracając do Salwadoru by nawiązać współpracę z prezydentem i , zostając doradcą do spraw edukacji ministra .
W 1893 roku był reprezentantem Salwadoru na I Zjeździe Środkowoamerykańskiej Rady Pedagogicznej, zorganizowanym w Gwatemali, gdzie jego propozycje reformy programu nauczania, związane z wprowadzeniem wychowania obywatelskiego, oraz cenzury metody dogmatycznej stosowanej przez szkoły wyznaniowe, spotkały się z ciepłym przyjęciem i zostały wprowadzone w krajach Ameryki Środkowej.
W latach 1899–1902 był wykładowcą historii i pedagogiki oraz rektorem w Tegucigalpie (późn. Universidad Nacional Autónoma de Honduras). W owym okresie do jego uczniów należał m.in. nikaraguański pisarz . W 1901 był oficjalnym delegatem Hondurasu na II Konferencji państw amerykańskich w Meksyku. W latach 1902–1903 reprezentował Honduras przed Środkowamerykańskim Trybunałem Arbitrażowym – (w późniejszym okresie części Systemu Integracji Środkowoamerykańskiej).
Po obaleniu prezydenta Hondurasu – , powrócił do Nikaragui, gdzie przebywał do końca życia.
Leonard honorowym członkiem Stowarzyszenia Hiszpańskich Pisarzy i Artystów w Madrycie, a po wyjeździe z Hiszpanii został członkiem Hiszpańskiej Akademii Królewskiej.
Działalność wolnomularska Leonard został wolnomularzem 23 lutego 1864 prawdopodobnie w loży „Fraternidad” nr 42 w Madrycie, przyjmując imię Remboylo. W 1866 uzyskał stopień różokrzyżowca. W 1870, w Hiszpanii, otrzymał stopień Rycerza Kadosh. W 1872 pełnił funkcję Wielkiego Mówcy Wielkiego Wschodu Hiszpanii, w 1876 uzyskał 33. – najwyższy stopień wtajemniczenia. W 1898 założył Lożę „Morazán” nr 14 w Hondurasie, w której w latach 1898–1901 pełnił funkcję Czcigodnego Mistrza. Był także założycielem lóż Nikaragui (w Managui i Granadzie). W 1908 wtajemniczył w wolnomularstwo Rubéna Darío – wywierając na niego silny wpływ, budząc w nim zainteresowanie literaturą hermetyczną i okultystyczną.
Publikacje Jan Żyszka i Husyci, około 1863–1864, Braterstwo, około 1863–1864, Moderna literatura polaca y José Ignacio Kraszewski: 13ª conferencia (6 de mayo de 1878), Madryt: Establecimiento tipográfico de los señores J. C. Conde y Compañía, 1878, La crónica de la guerra, 1899.
Przypisy
Kategoria:Dowódcy oddziałów powstania styczniowego Kategoria:Urodzeni w 1834 Kategoria:Urodzeni w 1840 Kategoria:Ludzie urodzeni w Łodzi Kategoria:Ludzie urodzeni w Hrubieszowie Kategoria:Zmarli w 1908 Kategoria:Ludzie związani z Madrytem Kategoria:Ludzie związani z Managuą Kategoria:Ludzie związani z Granadą Kategoria:Ludzie związani z León (Nikaragua) Kategoria:Ludzie związani z Tegucigalpą Kategoria:Hiszpanie pochodzenia polskiego Kategoria:Hiszpańscy dziennikarze Kategoria:Hiszpańscy redaktorzy naczelni Kategoria:Hiszpańscy wolnomularze Kategoria:Absolwenci Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Warszawskiego Kategoria:Hiszpańscy prawnicy Kategoria:Polscy prawnicy