Aliksyna – organiczny związek heterocykliczny z grupy pochodnych piranu (γ-piron), opisywany jako fitoaleksyna wytwarzana przez czosnek pospolity (Allium sativum) w odpowiedzi na stres środowiskowy lub uszkodzenie tkanek.
Występowanie i rola biologiczna Aliksynę wykrywano w ząbkach czosnku (bulwach) i wiązano z odpowiedzią obronną rośliny. W doświadczeniach wykazano, że jej synteza może być indukowana m.in. przez naświetlanie (światło słoneczne lub UV), a powstający związek oznaczano metodami chromatograficznymi (HPLC).
Otrzymywanie Możliwe jest otrzymywanie aliksyny w warunkach laboratoryjnych.
Właściwości W jednym z badań farmakokinetycznych wskazano na bardzo niską rozpuszczalność aliksyny w roztworach wodnych, co wpływało na sposób jej podawania w doświadczeniu na myszach – podawano jako związek inkluzyjny z maltozylo-β-cyklodekstryną (M-β-CyD).
Akumulacja podczas przechowywania Podczas długotrwałego przechowywania czosnku obserwowano bardzo wysoką akumulację aliksyny w obszarach martwiczych tkanek; związek może rekrystalizować na powierzchni ząbka. W pracy z 2002 roku podano, że po ok. 2 latach przechowywania ilość aliksyny mogła dochodzić do wartości nieco poniżej 1% suchej masy ząbków czosnku.
Badania nad aktywnością biologiczną W publikacjach z zakresu chemii farmaceutycznej i biochemii opisywano różne kierunki badań nad aliksyną, obejmujące m.in.: badania przedkliniczne dotyczące właściwości biologicznych związku (w tym aktywności przeciwpromocyjnej (ang. ) w modelach doświadczalnych oraz aktywności neurotroficznej); badania farmakokinetyczne (m.in. oszacowanie biodostępności w modelu myszy oraz identyfikacja metabolitów z hydroksylacją łańcucha pentylowego). Podawano także jej aktywność przeciwnowotworową w modelach doświadczalnych (działanie przeciwpromocyjne), wpływ na wiązanie aflatoksyn z DNA oraz aktywność neurotroficzną (wyniki badań przedklinicznych).
Przypisy
Kategoria:Alkohole nienasycone Kategoria:Etery z grupą metylową Kategoria:Ketony Kategoria:Pirany