South Stann Creek – rzeka w dystrykcie Stann Creek, w środkowym Belize, biorąca swój początek we wschodniej części gór Maya i uchodząca do Morza Karaibskiego. W swoim górnym biegu przepływa przez rezerwat przyrody Cockscomb Basin, a w dolnym odwadnia tereny rolnicze, w tym plantacje bananów i cytrusów.
Dorzecze South Stann Creek obejmuje obszar około 299 km², z czego około 160 km² znajduje się w granicach rezerwatu Cockscomb.
Do dopływów rzeki w jej górnym biegu należą strumienie Juan Branch, Mexican Branch, East Cockscomb Branch oraz Sittee Branch. Rzeka uchodzi do morza na północ od miejscowości Riversdale.
Przebieg rzeki South Stann Creek odwadnia wschodni basen rezerwatu Cockscomb w środkowym Belize. Rzeka ma swój początek w górach Maya, a jej górne dopływy są zacienione przez korony drzew, płyną stromym terenem i charakteryzują się bystrym nurtrem oraz obecnością wodospadów i małych basenów. W środkowym biegu rzeka staje się szersza i płynie wolniej przez tereny nizinne, meandrując przez dno doliny. Dno rzeki w tych partiach jest piaszczyste lub drobnożwirowe. alt=Rzeka South Stann Creek|lewo|mały|Rzeka South Stann Creek Rzeka opuszcza wschodni basen przez przełom zwany South Stann Gap w okolicach Snook Eddy, doliną oddzielającą grzbiet Cabbage Haul od grzbietu South Stann Creek. Następnie przepływa przez równinę przybrzeżną i uchodzi do Morza Karaibskiego na północ od miejscowości Riversdale.
Głównymi dopływami w górnym biegu są strumienie: Juan Branch, Mexican Branch oraz Sittee Branch.
Ochrona przyrody Około 53,5% powierzchni zlewni South Stann Creek (szacowanej łącznie na 299 km²) znajduje się pod ochroną w granicach rezerwatu przyrody Cockscomb Basin. Obszar ten obejmuje górne partie zlewni (ok. 160 km²).
Rzeka i jej dopływy w obrębie rezerwatu stanowią siedlisko dla wydraka długoogonowego (Lontra longicaudis), japoka wodnego (Chironectes minimus) oraz są preferowanym środowiskiem tapira panamskiego (Tapirus bairdii). Mimo ochrony górnego biegu, część zlewni znajduje się poza granicami rezerwatu, co historycznie rodziło obawy związane z planami wydobywczymi w tym rejonie.
Jakość wód Wody górnego biegu rzeki, drenujące tereny granitowe, charakteryzują się niską zawartością azotu, niską przewodnością i zasadowym odczynem pH. Są one bogate w fosfor, co sprzyja bujnemu wzrostowi roślinności wodnej, w tym gatunku Marathrum oxycarpum. Woda w górnych partiach jest oceniana jako dobra i przejrzysta.
W dolnym biegu rzeka przepływa przez tereny rolnicze, w tym plantacje bananów (np. Mayan King) oraz farmy krewetek. Badania wykazały obecność ołowiu w wodach przybrzeżnych południowego Belize, przy czym jego stężenia wahały się w zależności od pory roku i były wyższe w okresach intensywnych opadów i powodzi. Choć herbicydy takie jak glifosat i parakwat (stosowane na plantacjach) nie zostały wykryte w próbkach wody w jednym z badań, mogło to wynikać z ich szybkiej degradacji lub metodologii, a spływ agrochemikaliów pozostaje potencjalnym zagrożeniem dla ekosystemu. Prognozy dotyczące zmian klimatu przewidują, że zlewnia South Stann Creek doświadczy najbardziej wyraźnego spadku spływu powierzchniowego w regionie.
Hydronimia Nazwa rzeki odróżnia ją od położonej bardziej na północ rzeki North Stann Creek. W górnym biegu rzeki znajdują się stanowiska archeologiczne Majów, w tym ruiny Pearce, które położone są przy jednym z górnych dopływów.
Turystyka i szlak kajakowy South Stann Creek jest popularnym celem turystyki wodnej. Rzeka jest wykorzystywana do spływów na dętkach, co stanowi jedną z głównych atrakcji dla odwiedzających rezerwat oraz pasażerów statków wycieczkowych.
Odwiedzający mogą również korzystać z kąpieli w wodospadach zlokalizowanych na dopływach rzeki w obrębie rezerwatu.
Przypisy
Kategoria:Rzeki w Belize Kategoria:Zlewisko Morza Karaibskiego