Pabianice-Folwark – zniesiona miejscowość, od 1921 w granicach miasta Pabianice w województwie łódzkim, w powiecie pabianickim.
W latach 1920., tuż przed włączeniem do Pabianic, Pabianice-Folwark były największą miejscowością w gminie Górka Pabianicka, liczącą 3556 mieszkańców, a także siedzibą gminy.
Leżała w zachodniej części miasta, w rejonie obecnego Parku Jordanowskiego oraz ulicy Zielonej (dawniej Folwarcznej). Zachowany do dziś fragment zadrzewienia stanowi prawdopodobnie pozostałość dawnych drzew otaczających zabudowania folwarczne.
Historia
Obszar ten położony był na niewielkim wzniesieniu terenu, którego najwyższy punkt sięgał około 193 m n.p.m. O wczesnym osadnictwie świadczą odkrywane na tym obszarze urny ciałopalne, datowane na czasy prehistoryczne. Przez wiele stuleci teren ten funkcjonował jako folwark należący do kapituły krakowskiej. Historycznie folwark ten określany był nazwą „Górka”. Stanowił on pozostałość dawnej ekonomii rządowej, której część w 1823 roku przeznaczono pod rozwój nowej dzielnicy miasta, dokonując jej parcelacji na działki budowlane oraz ogrody. W tym samym czasie folwark oddano w dzierżawę Józefowi Fliszerowi, który w 1832 roku sprzedał swoje prawa Jakubowi Zagurowskiemu (Zagórkowskiemu). Od jego nazwiska teren zaczęto potocznie nazywać Zagurowszczyzną. Nowy dzierżawca, podobnie jak władze miejskie, planował dalszy podział gruntów. W 1840 roku władze Pabianic wystąpiły do komisarza sieradzkiego z wnioskiem o przyłączenie Zagurowszczyzny do miasta poprzez jej wykup. Sprawa nie została jednak sfinalizowana.
W 1844 roku Jakub Zagurowski sprzedał folwark Konstantemu Bielskiemu za kwotę 2100 rubli. W 1853 roku miasto, za zgodą komisarza, podjęło próbę wykupu terenu od Bielskiego za 4500 rubli, jednak sprzeciw mieszkańców Starówki doprowadził do zablokowania transakcji. Stan ten utrzymywał się aż do 1921 roku. Mimo formalnej własności prywatnej Bielski tolerował rozwój zabudowy na swoim gruncie. W 1895 roku wytyczono obecną ulicę Zieloną, która początkowo nosiła nazwę Folwarczna. Obecną nazwę ulica otrzymała w 1910 roku.
Pod zaborem rosyjskim Pabianice-Folwark stanowił odrębną miejscowość, gdzie umieszczono siedzibę władz gminy Górka Pabianicka w powiecie łaskim w guberni piotrkowskiej.
W okresie międzywojennym należał do woj. łódzkiego i był już określany jako przedmieście. W 1921 roku liczba mieszkańców wynosiła 3556Skorowidz miejscowości Rzeczypospolitej Polskiej. 1 października 1921 folwark Pabianice, wraz ze wsią Pabianice i częścią wsi Nowo-Karniszewice, odłączono od gminy Góra Pabianicka i włączono do Pabianic.
Przypisy
Kategoria:Geografia Pabianic