Władysław Henszel (ur. 22 maja 1880 w Kowienki (Gubernia kurska), zm. 1939rok śmierci podany jest w kilku publikacjach, jednak brak jest potwierdzenia tej informacji w bezpośrednich źródłach) – inżynier, generalny inspektor Policji Państwowej, pułkownik dyplomowany piechoty Wojska Polskiego, kawaler Orderu Polonia Restituta.
Życiorys Władysław Henszel urodził się na terenie Rosji w rodzinie szlacheckiej, jego rodzicami byli Michał Hieronim Henszel i Konstancja z domu Malinowska.
Władysław studiował w Charkowskim Instytucie Technologicznym. Podczas studiów był członkiem nielegalnej na terenie Rosji Polskiej Partii Socjalistycznej (PPS). Następnie wstąpił do Armii Rosyjskiej jako ochotnik, dostał przydział do 202 pułku piechoty. Przeniesiony do 264 pułk piechoty, w 1903 otrzymał awans do stopnia chorążego. Pomimo służby w armii rosyjskiej nie zaprzestał działalności niepodległościowej, z polecenia PPS prowadził akcje agitacyjne. Po ukończeniu studiów z tytułem inżyniera, poszukując pracy, Henszel wyjechał do Władywostoku, gdzie w Zarządzie Hydrotechnicznym otrzymał funkcję naczelnika do 1914 roku, kiedy to wybuchła I wojna światowa i został zmobilizowany do armii rosyjskiej. W armii rosyjskiej został skierowany do Korpusu Turkiestańskiego, w którym pełnił funkcję komendanta stacji kompanii radiotelegraficznej. W październiku 1916 Henszel awansował do stopnia podporucznika, a w styczniu 1917 r. otrzymał stanowisko dowódcy oddziału komunikacji wojennej przy sztabie armii Frontu Zachodniego. Od września do stycznia 1918 r. pracował w Ministerstwie Spraw Wojskowych na stanowisku Naczelnika Oddziału do Spraw Przemysłu Wojennego, w tym czasie zaangażował się w pracę sekcji żołnierskiej PPS w Mińsku.
18 lutego 1918 został zwolniony ze służby w Armii Rosyjskiej, po kilku nieudanych próbach przeszedł linię frontu, dotarł na tereny Królestwa Polskiego w grudniu 1918 roku. Po odzyskaniu niepodległości przez Polskę i po powołaniu Polskiego Rządu Ministerstwo Robót Publicznych, Władysław Henszel został skierowany do Krakowa, gdzie otrzymał stanowisko inspektora rzecznego. W późniejszym czasie został przeniesiony na takie samo stanowisko do Warszawy. Na polecenie ministra spraw wewnętrznych Stanisława Wojciechowskiego wiosną 1919, Henszel został skierowany do pracy w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych, gdzie otrzymał zadanie organizacji państwowych służb bezpieczeństwa. 28 maja 1919 objął stanowisko komendanta Policji Komunalnej i Milicji Ludowej. Po uchwaleniu w sejmie ustawy o Policji Państwowej i jej utworzeniu w 1919, Henszel został pierwszym Komendantem Głównym Policji Państwowej. Polsce w 1920 roku na zaproszenie polskiego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych przybyła angielska misja policyjna, której przewodniczył pułkownik Nevil Macready, komisarz Metropolitan Police Service. Komendant Henszel zapoznał się z doświadczeniami brytyjskiej policji, w artykule prasowym zamieszczonym w Gazecie Policji Państwowej zapewnił, że wiedza i doświadczenie brytyjskiej policji będzie wykorzystana podczas tworzenia programu zmian w polskiej Policji Państwowej.
W czasie wojny polsko-sowieckiej Henszel pełnił funkcję Komendanta Głównego Policji Państwowej, w tym czasie Policja Państwowa wraz Żandarmerią Polową i Żandarmerią Polową Etapową, były odpowiedzialne za bezpieczeństwo na terenach wewnątrz kraju.
W czasie trwania walk, polscy policjanci wyrażali chęć wstępowania w szeregi armii polskiej, jednak Komendant Główny Policji Państwowej Władysław Henszel nakazał funkcjonariuszom policji pozostać na swoich stanowiskach. Jednak w II okręgu Policji Państwowej 80 % funkcjonariuszy policji wyraziło chęć dołączenia do wojskowych oddziałów ochotniczych, z tego względu Henszel postanowił utworzyć ochotniczy szwadron, nakazał Komendantowi Okręgowemu PP spośród policjantów-ochotników utworzyć szwadron Policji Konnej. 10 sierpnia szwadron łódzkiej policji konnej złożony z 80 policjantów pod dowództwem komisarza Andrzeja Jezierskiego został skierowany do Warszawy, gdzie skład oddziału uzupełniono ochotnikami z Konnej Policji m.st. Warszawy oraz funkcjonariuszami Kresowej Policji Konnej z Polesia, Wołynia i Białostocczyzny. 12 sierpnia, szwadron policji konnej złożony z 118 szeregowych i 3 oficerów, zgodnie z rozkazem gen. Franciszka Latinika, został włączony w skład Szwadronu Huzarów Śmierci. Szwadron brał udział w walkach, dnia 13 września 1920 roku na rozkaz komendanta Henszla powrócił do Warszawy, oddział został rozformowany, jego żołnierze powrócili do służby w policji.
W kwietniu 1922 Władysław Henszel został zdymisjonowany z funkcji komendanta Policji Państwowej, jego następcą został Wiktor Hoszowski. W późniejszym czasie Henszel był członkiem komitetu redakcyjnego Gazety Administracji i Policji Państwowej. W kolejnych latach działał w Korpusie Oficerów Rezerwy, pracował w administracji państwowej, pełnił funkcję starosty: w Wilejce w woj. Wileńskim, w Stołpcach (1926), w Wejcherowie (1930–1932), był członkiem PTTK w Słonimie. Do września 1939 roku pełnił funkcję starosty w Wilejce, późniejszy jego los nie jest znany, nie wiadomo gdzie i kiedy zmarł.
Ordery i odznaczenia Złoty Krzyż Zasługi Krzyż Komandorski Orderu Polonia Restituta Medal Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości
Uwagi
Przypisy
Bibliografia
Linki zewnętrzne biogram IPN Komendanci Główni Policji Państwowej 1919–1939, Marek Gajewski, Władysław Henszel PDF
Kategoria:Generalni inspektorzy Policji Kategoria:Szefowie Policji Państwowej II Rzeczypospolitej Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Medalem Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości Kategoria:Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi Kategoria:Urodzeni w 1884