Sztuka konsumpcyjna – seria fotografii i filmów Natalii LL z lat 1972–1975, stanowiąca najbardziej rozpoznawalną pracę artystki i jedno z ważnych dzieł polskiej awangardy artystycznej.
Treść Cykl składa się z czarno-białych i kolorowych fotografii oraz materiałów filmowych dokumentujących modelki spożywające w ostentacyjny, fizjologiczny sposób różne produkty (banany, parówki, kisiel). Wybrane modelki – blondynki o charakterystycznym, „lalkowatym” wyglądzie – zostały ucharakteryzowane przez artystkę jako jej sobowtóry. Sekwencyjne klatki ukazują kolejne etapy czynności konsumowania, nadając pracom rytmiczną, powtarzalną strukturę.
Praca wpisuje się w koncepcję sztuki permanentnej głoszoną od 1970 roku przez grupę Permafo (w skład której wchodzili również Zbigniew Dłubak, Andrzej Lachowicz i Antoni Dzieduszycki). Artystka dokumentowała codzienne czynności (jedzenie, mówienie, siedzenie, śnienie, skakanie) w możliwie bezpośredni sposób, traktując sztukę jako ciągły proces porównywalny z procesami życiowymi.
Odbiór Na Zachodzie dzieło było odebrane jako krytyka konsumpcjonizmu i kapitalistycznego dobrobytu – skojarzenie bliskie pop-artowi Andy’ego Warhola. W Polsce Sztuka konsumpcyjna uchwyciła również pewien paradoks: lata 70. (era gierkowska), mimo ograniczeń gospodarki socjalistycznej, cechowały się wzmożoną konsumpcją jako narzędziem polityki państwowej. Sztuka konsumpcyjna jest uznawana za dzieło o wymowie feministycznej, w którym modelka zajmuje rolę podmiotu spojrzenia, a nie obiektu. Podczas gdy zachodnia krytyka entuzjastycznie przyjęła pracę (publikując fotografie z niej na okładkach „Flash Art” i „Art Press”), w Polsce pierwotnie dzieło spotykało się z negatywnym przyjęciem i zarzutami braku wartości krytycznej wobec rzeczywistości PRL-u. Opinie o pracy Natalii LL się jednak zmieniały, a w 2025 roku Sztuka konsumpcyjna została wpisana na Listę Polskiego Dziedzictwa Filmowego.
Przypisy
Kategoria:Polskie filmy z 1975 roku Kategoria:Polska sztuka współczesna Kategoria:Sztuka wideo