Finansowanie Wojewódzkiego Zjednoczenia PGR – reguły finansowe mające na celu zapewniania środków finansowych na pokrycie kosztów działalności wojewódzkich organów zarządzających państwowymi gospodarstwami rolnymi. Finansowanie miało charakter ściśle scentralizowany i było podporządkowane zasadom gospodarki planowej. Podstawowym źródłem środków były dotacje budżetowe państwa, przekazywane za pośrednictwem Ministerstwa Rolnictwa, w uzgodnieniu z wojewódzkimi radami narodowymi.

System finansowania Zjednoczenia Na podstawie zarządzenia Ministra Finansów z 1960 r. określono zasady finansowania wojewódzkich zjednoczeń PGR oraz rejonowych inspektoratów PGRZarządzenie Ministra Finansów z dnia 17 stycznia 1960 r. w sprawie zasad systemu finansowego wojewódzkich zjednoczeń państwowych gospodarstw rolnych. M.P. 1960 nr 14 poz.63.. Zarządzenie Ministra Finansów pozostawało w ścisłym związku z ustawą z 1958 r. o prawie budżetowym, zarządzeniem Ministra Finansów z 1959 r. w sprawie planów kont dla jednostek gospodarki uspołecznionej oraz uchwała Rady Ministrów z 1959 r. w sprawie zniesienia wojewódzkich zarządów państwowych gospodarstw rolnych, przekazania wojewódzkim radom narodowym przedsiębiorstw podległych tym zarządom i utworzenia wojewódzkich zjednoczeń państwowych gospodarstw rolnychUstawa z dnia 1 lipca 1958 r. o prawie budżetowym. Dz. U. 1958 nr 45, poz. 221.Zarządzenie Ministra Finansów z dnia 30 czerwca 1959 r. w sprawie planów kont dla jednostek gospodarki uspołecznionej. Dz.U. 1959 nr 66, poz. 341.Uchwała nr 350 Rady Ministrów z dnia 29 lipca 1959 r. w sprawie zniesienia wojewódzkich zarządów państwowych gospodarstw rolnych, przekazania wojewódzkim radom narodowym przedsiębiorstw podległych tym zarządom i utworzenia wojewódzkich zjednoczeń państwowych gospodarstw rolnych. M.P. 1959 nr 75, poz. 398..

Podstawy finansowania Zjednoczenia W celu wykonywania działalności statutowej zjednoczenia i inspektoraty dysponowały własnymi środkami trwałymi i obrotowymi, występującymi w formie funduszu statutowego oraz funduszu administracyjnego. Fundusz administracyjny tworzony był z wpłat przedsiębiorstw podporządkowanych zjednoczeniom, a także z wpłat dokonywanych z zysku jednostekRyszard Cholewa, Tadeusz Ostrowski, Państwowe przedsiębiorstwa gospodarki rolnej, PWRiL, Warszawa 1976, s. 32–43.. Roczną wysokość wpłat przedsiębiorstw na fundusz administracyjny inspektoratów i zjednoczeń ustalało prezydium wojewódzkiej rady narodowej, na podstawie zbiorczego rocznego preliminarza wydatków administracyjnych tych jednostekPaństwowe gospodarstwo rolne, Encyklopedia Agrobiznesu, Fundacja Innowacja, Wyższa Szkoła Społeczno-Ekonomiczna, Warszawa 1998, s. 632–633, ISBN 86-86169-18-4..

Finansowanie działalności gospodarczej Zjednoczenia Działalność gospodarcza prowadzona przez zjednoczenia była realizowana we wspólnym interesie podporządkowanych im przedsiębiorstw. Koszty tej działalności pokrywane były ze środków związanych z działalnością gospodarczą poszczególnych przedsiębiorstw. Zjednoczenia regulowały wydatki ujęte na rachunkach rozliczeniowych działalności gospodarczej przedsiębiorstwKlemens Ratajczak, Ekonomiczna ocena efektywności postępu technicznego w Państwowych Gospodarstwach Rolnych, Poznań 1969, s. 95..

Na rachunek rozliczeniowy własnej działalności gospodarczej zjednoczenia trafiały wpłaty od przedsiębiorstw. Wysokość tych wpłat nie mogła przekraczać kwot przewidzianych na ten cel w ich planach gospodarczo-finansowych. Zanim zjednoczenie pobrało środki od przedsiębiorstw, musiało najpierw sporządzić plan wydatków swojej działalności gospodarczej oraz uzgodnić z zainteresowanymi przedsiębiorstwami ich udział w finansowaniu tych kosztówWacław Guzewicz, Maria Prowęcka, Alicja Żarska, Wyniki produkcyjno-ekonomiczne gospodarstw powstałych z majątków byłych PGR, Instytut Ekonomiki Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej, Warszawa 1994, s. 12–22.Tomasz Kondraszuk, Sytuacja finansowa państwowych gospodarstw rolnych, zdolność kredytowa i poziom zadłużenia, w: Dyrektor, administrator czy dzierżawca, Fundacja wspierania Inicjatyw Samorządowych, „Zmiany”, Warszawa 1992, s 4-9..

Księgowość i sprawozdawczość Zjednoczenia Zjednoczenia i inspektoraty PGR prowadziły księgowość na podstawie planu kont dla zjednoczeń, opracowanego przez Ministerstwo Finansów. W celu umożliwienia bieżącej kontroli wydatków zjednoczenia i inspektoraty prowadziły szczegółową ewidencję wykonywania preliminarza działalności administracyjnej na kartach wydatkówFranciszek Tomczak, Sektor państwowy w rolnictwie i jego przekształcenia strukturalno-własnościowe, [w:] Polska polityka rolna 1944-1994 – wybrane zagadnienia, red. B. Kożuch, Białystok 1994, s. 32–39..

Inspektoraty PGR zobowiązane były do składania Zjednoczeniom:

kwartalnych i rocznych sprawozdań o wydatkach i dochodach działalności administracyjnej; sprawozdań finansowych w terminach i według wzorów przewidzianych w instrukcjach w zakresie sprawozdawczości finansowej wydanych przez Ministerstwo Finansów i Główny Urząd Statystyczny.

Z kolei Zjednoczenia zobowiązane były do składania:

zbiorczych kwartalnych i rocznych sprawozdań o wydatkach i dochodach działalności administracyjnej; sprawozdań finansowych w terminie i według wzorów przewidzianych w instrukcjach w zakresie sprawozdawczości finansowej, wydanych przez Ministerstwo Finansów i Główny Urząd Statystyczny, sprawozdań z działalności gospodarczej prowadzonej na zasadach rozrachunku gospodarczego według przepisów obowiązujących dla sprawozdawczości przedsiębiorstw.

Przypisy

Kategoria:Gospodarstwa rolne