Czarniak duży (Megalampitta gigantea) – gatunek średniej wielkości ptaka z rodziny czarniaków (Melampittidae); jedyny przedstawiciel rodzaju Megalampitta. Endemit Nowej Gwinei. Nie jest zagrożony wyginięciem.
Systematyka Gatunek ten opisał w 1899 roku baron Walter Rothschild, nadając mu nazwę Mellopitta gigantea. Miejsce typowe to góra Moari (góry Arfak na Nowej Gwinei). Holotyp odłowiono w styczniu 1899 roku na wysokości około 3000 stóp (tj. około 914 m) n.p.m. Później gatunek razem z czarniakiem małym umieszczany był w rodzaju Melampitta. Pokrewieństwo tych dwóch gatunków z innymi ptakami przez wiele lat było słabo poznane, stąd różni autorzy umieszczali je w różnych rodzinach, np. w tymaliowatych czy cudowronkach. W 2014 roku Schodde i Christidis na podstawie badań genetycznych i różnic w morfologii i zachowaniu utworzyli dla nich nową rodzinę czarniaków (Melampittidae), zaś czarniaka dużego wydzielili do osobnego, monotypowego rodzaju Megalampitta. Nie wyróżnia się podgatunków.
Morfologia Długość ciała 29 cm; masa ciała 205 g. Obie płcie są do siebie podobne. Upierzenie ciała jest całkowicie czarne lub z różną ilością koloru rudobrązowego na głowie, różnych częściach wierzchniej i spodniej części ciała. Tęczówka jest ciemnobrązowa, a dziób i nogi czarne. Niektóre części ciała ptaka (np. skóra, pióra) prawdopodobnie są trujące.
Zasięg występowania Zamieszkuje endemicznie Nową Gwineę, zarówno część wyspy należącą do Indonezji, jak i Papui-Nowej Gwinei. Znane miejsca występowania gatunku znajdują się na półwyspach Ptasia Głowa i Bomberai, na południowych stokach Gór Śnieżnych (zachodnia część wyspy), w górach (na północy Nowej Gwinei) oraz na południowo-wschodnim krańcu wyspy.
Ekologia i zachowanie Jego siedliskiem naturalnym są lasy tropikalne i subtropikalne. Występuje w przedziale wysokości 650–1400 m n.p.m. Można go często spotkać na obszarach krasowych, gdzie gniazduje. Większość czasu spędza na ziemi i nie potrafi latać na długie dystanse.
Status zagrożenia W Czerwonej księdze gatunków zagrożonych Międzynarodowej Unii Ochrony Przyrody (IUCN) czarniak duży jest klasyfikowany jako gatunek najmniejszej troski (LC, ). Liczebność populacji nie została oszacowana, ale gatunek ten wydaje się rzadki i bardzo lokalny, choć pozorna rzadkość może wynikać z faktu, że preferuje obszary krasowe, których zwykle unikają badacze terenowi. Trend liczebności populacji uznawany jest prawdopodobnie spadkowy ze względu na wylesianie w obrębie zasięgu występowania.
Przypisy
Systematyka i nazwy polskie za:
Linki zewnętrzne
Kategoria:Czarniaki Kategoria:Ptaki Oceanii Kategoria:Fauna Indonezji Kategoria:Fauna Nowej Gwinei Kategoria:Fauna Papui-Nowej Gwinei Kategoria:Gatunki i podgatunki zwierząt nazwane w 1899 roku Kategoria:Taksony opisane przez Waltera Rothschilda