mały|Plan Ślemienia z 1844 roku., zespół pałacowy oznaczony numerem 2Zamek w Ślemieniu – rezydencja właścicieli państwa ślemieńskiego, zbudowana prawdopodobnie ok. 1639 roku, w 1720 roku przebudowana na pałac, rozebrana na początku XX wieku.
Historia Pierwotną warownię w Ślemieniu wybudowali lub rozbudowali ok. 1639 roku Piotr Samuel Grudziński z żoną Katarzyną Grudzińską. Zamek z narożnymi wieżami położony był nieopodal ujścia potoku Koconka do Łękawki, jego wymiary wynosiły około 30–40 m x 30–40 m.
W roku 1719, na polecenie rodziny Wielopolskich, wyburzono stary zamek, a w jego pobliżu rozpoczęto budowę nowej rezydencji – pałacu. Nowy budynek zbudowany został na planie prostokąta i miał wymiary 35m x 20m, chociaż pierwotnie miał być on większy. Jego budowę zakończono w 1721 roku. Pracami budowlanymi kierował podstarosta ślemieński Antoni Majeranowski, a sam budynek zapewne pełnił funkcję letniej rezydencji Wielopolskich.
30 października 1726 roku rezydencja została obrabowana przez grupę bandytów.
W 1885 roku budynek pałacowy został obniżony o jedną kondygnację i utworzono w nim sąd obwodowy, który działał w tym miejscu do 1 stycznia 1906 roku.
W późniejszym czasie budynek zaczął szybko niszczeć, a po przejęciu majątku ślemieńskiego przez Juliusza Tarnowskiego zostało zlecone jego rozebranie.
Pozostałe zabudowania dworskie wyburzono po zakończeniu II wojny światowej. W latach pięćdziesiątych XX wieku w miejscu północno-zachodniej wieży dawnej warowni wybudowano nową siedzibę gminy Ślemień.
Pozostałościami rezydencji były obszerne piwnice z kamienia, założone na rzucie czworobocznym i sklepione kolebkowo, ślady fundamentów zlokalizowane na północny wschód od piwnic. Całe założenie zostało także uwiecznione na mapie katastralnej Ślemienia z 1844 roku.
Właściciele 1639 – 1675 – Katarzyna Grudzińska z Komorowskich i Piotr Samuel Grudziński 1676 – 1688 – Jan Wielopolski 1689 – 1693 – Konstancja Ogińska z Wielopolskich 1694 – 1732 – Franciszek Wielopolski (Przebudowa zamku na pałac w latach 1719-21) 1733 – 1739 – Anna Wielopolska z Lubomirskich 1740 – 1779 – Hieronim Wielopolski i Urszula Wielopolska z Potockich 1780 – 1837 – Jan Kanty Wielopolski 1838 – 1849 – Elżbieta z Moszczeńskich Wielopolska 1850 – 1877 – Aleksander Branicki 1878 – XX w. – Juliusz Tarnowski i Anna Tarnowska z Branickich (rozbiórka pałacu)
Opis zespołu Według opisu dominium z roku 1798, pałac Wielopolskich w Ślemieniu był dwukondygnacyjny, na parterze znajdowało się 14 pokoi, a na piętrze 10. Pod budynkiem znajdowały się dwie piwnice i cele dla aresztantów. W zespole dworskim w tym czasie działał browar.
Układ elementów zespołu pałacowego na mapie katastralnej z 1844 roku był charakterystyczny dla wiejskich rezydencji 1. poł. XVIII wieku.
W skład całego założenia wchodził również park zamkowy o powierzchni ok. 2 hektarów, którego pozostałości można obserwować do dzisiaj – na terenie dawnego ogrodu rośnie lipa szerokolistna posiadająca status pomnika przyrody, której wiek szacuje się na ok. 400 lat.
Przypisy
Kategoria:Ślemień Ślemień